Kiểm soát rủi ro trong xuất khẩu nông sản

Hiện nay, các thị trường nhập khẩu nông, thủy sản ngày càng siết chặt yêu cầu về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS). Để giữ và gia tăng thị phần, doanh nghiệp cần chuyển từ xử lý khi có sự cố sang chủ động nhận diện và kiểm soát rủi ro ngay từ quá trình sản xuất.

Kiểm tra sầu riêng trước khi xuất khẩu tại Tập đoàn Chánh Thu. (Ảnh: MINH ANH)
Kiểm tra sầu riêng trước khi xuất khẩu tại Tập đoàn Chánh Thu. (Ảnh: MINH ANH)

Yêu cầu chi tiết và toàn diện

Theo ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng Thông báo và Ðiểm hỏi đáp quốc gia về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật Việt Nam (Văn phòng SPS Việt Nam), từ ngày 1 đến 15/8/2026, các nước thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đã có 23 thông báo SPS, gồm 6 dự thảo và 17 văn bản có hiệu lực, trong đó nhiều thông báo có khả năng tác động tới hàng nông, thủy sản xuất khẩu của Việt Nam.

Cụ thể, tại Mỹ, các quy định mới liên quan chương trình quản lý phụ gia thực phẩm, chất tạo màu và mức dư lượng thuốc bảo vệ thực vật; Vương quốc Anh điều chỉnh mức dư lượng tối đa đối với một số hoạt chất trên nông sản; Liên minh châu Âu (EU) thay đổi giới hạn đối với một số chất ô nhiễm trong thực phẩm; Hàn Quốc bổ sung hạt mè, hạt tía tô, hạnh nhân và hạt điều vào danh mục chất gây dị ứng bắt buộc ghi nhãn, đồng thời tăng cường xử phạt đối với quảng cáo sai lệch. Nhiều thị trường khác cũng cụ thể hóa các yêu cầu từ phương pháp xử lý nhiệt, vi sinh, bao bì, thành phần, ghi nhãn thực phẩm đến điều kiện cơ sở giết mổ, chứng nhận thuốc thú y và kiểm dịch thực vật.

Những yêu cầu này đang đi cùng cảnh báo thực tế đối với nông sản xuất khẩu. Tại thị trường EU, từ đầu năm đến giữa tháng 8/2026, Văn phòng SPS Việt Nam đã ghi nhận một số cảnh báo với hàng hóa, thực phẩm xuất khẩu của Việt Nam, như: há cảo, ravioli nhân tôm có thành phần gây dị ứng là trứng nhưng không khai báo trên nhãn; một số sản phẩm phát hiện DNA động vật (gà, lợn) không phù hợp thông tin công bố; đùi ếch nhiễm Salmonella, phi lê cá basa phát hiện Vibrio cholerae. Ngoài ra, EU còn ghi nhận trường hợp phi lê cá tra không đáp ứng yêu cầu về chiếu xạ và trường hợp BPA (bisphenol A), một hóa chất di chuyển từ bao bì vào thực phẩm, không đáp ứng yêu cầu thị trường.

Riêng ngành thủy sản, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), trong tháng 7/2026, Mỹ, EU và Nhật Bản ghi nhận 15 lô hàng của Việt Nam bị cảnh báo hoặc từ chối nhập khẩu, tăng so với 10 lô trong tháng 6. Tại Mỹ, 6/7 lô bị từ chối liên quan điều kiện vệ sinh trong sản xuất, đóng gói, bảo quản... Tại Nhật Bản, 4 lô bị cảnh báo, trong đó 3 lô liên quan chỉ tiêu vi sinh.

Kiểm soát thực chất thay vì hoàn thiện hồ sơ

Phân tích các cảnh báo đối với lĩnh vực thủy sản, chuyên gia VASEP Trần Hoàng Yến cho rằng, hiện nay ngoài kiểm soát an toàn thực phẩm, các thị trường nhập khẩu có xu hướng tăng cường kiểm tra tính tuân thủ pháp luật về ghi nhãn sản phẩm. Do đó, yêu cầu cốt lõi đặt ra đối với các doanh nghiệp là rà soát toàn diện việc thực hiện các quy định về GMP (thực hành sản xuất tốt), SSOP (quy trình làm vệ sinh và thủ tục kiểm soát vệ sinh), HACCP (hệ thống xác định, đánh giá và kiểm soát các mối nguy đáng kể đối với an toàn thực phẩm) tại các công đoạn tiếp nhận nguyên liệu, sơ chế, cấp đông, đóng gói và bảo quản.

Bên cạnh đó, tăng cường giám sát điều kiện vệ sinh thực tế thay vì chỉ kiểm tra hồ sơ; tăng cường kiểm soát vi sinh đối với nước, nước đá, môi trường chế biến và thành phẩm; chú trọng phòng ngừa nhiễm chéo đối với các sản phẩm ăn sống, ăn liền hoặc chế biến sâu; kiểm soát chặt dư lượng thuốc thú y và hóa chất cấm ngay từ vùng nuôi và nguyên liệu đầu vào, kể cả nguyên liệu nhập khẩu.

“Một giải pháp quan trọng khác là duy trì chương trình lấy mẫu theo đánh giá nguy cơ đồng thời tăng cường đánh giá nhà cung cấp và truy xuất nguồn gốc. Riêng các công thức sản phẩm, phụ gia và ghi nhãn cần được rà soát theo yêu cầu của từng thị trường, nhất là thông tin về chất gây dị ứng, thành phần cấu tạo và các phụ gia được phép sử dụng”, bà Hoàng Yến nhấn mạnh.

Ở góc độ thị trường cụ thể, đại diện Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản cho biết, trong quý II/2026, nước này đã tăng cường thực thi các quy định liên quan các loại hóa chất vĩnh cửu (PFAS) như PFOS, PFOA, PFHxS trong thực phẩm, bao bì tiếp xúc thực phẩm và một số sản phẩm khác. Mặc dù Nhật Bản vẫn là thị trường giàu tiềm năng đối với các nhóm hàng nông nghiệp Việt Nam như thủy sản, nông sản chế biến, gỗ và sản phẩm gỗ nhưng để gia tăng thị phần, doanh nghiệp cần từng bước nâng cấp quy trình sản xuất, công nghệ và phương thức quản lý, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, xã hội và môi trường.

Còn tại thị trường EU, đại diện Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công thương) khuyến cáo: Doanh nghiệp cần tập trung vào chiều sâu thay vì chiều rộng theo hướng ưu tiên các sản phẩm có giá trị gia tăng cao và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng toàn diện. Đồng thời có chiến lược dài hạn tiếp tục đầu tư đáp ứng các yêu cầu mới phát sinh trong tương lai. Đây cũng là hướng đi quan trọng để mở rộng thị trường, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xuất khẩu 74-75 tỷ USD của toàn ngành nông nghiệp trong năm 2026.

Có thể bạn quan tâm

Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành và các chuyên gia KPMG tại phiên thảo luận cấp cao. (Ảnh: Cục Thuế)

Ngành thuế đẩy nhanh quá trình nghiên cứu và phát triển “trợ lý cao cấp” cho người nộp thuế

Tại hội thảo thuế và pháp lý thường niên Tax & Legal Institute 2026 do KPMG tổ chức chiều 27/10, Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành cho biết, ngành Thuế đang xây dựng hệ thống công nghệ thông tin theo hướng trở thành “trợ lý cao cấp” của người nộp thuế, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong kiểm tra, đánh giá rủi ro thuế.

Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Đoàn Vĩnh Long) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Minh bạch cơ chế quản lý, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh

Các đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ căn cứ xác lập độc quyền, bổ sung quy định kiểm soát hành vi cạnh tranh không lành mạnh trên môi trường số, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Áp dụng quản lý rủi ro giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát, giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp. (Ảnh: CHQ)

Để tuân thủ trở thành lợi thế của doanh nghiệp

Doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật cần được hưởng thuận lợi tương xứng khi làm thủ tục hải quan. Gắn quản lý rủi ro với quản lý tuân thủ và dữ liệu số đang mở hướng giảm can thiệp với doanh nghiệp có lịch sử chấp hành tốt, đồng thời tập trung kiểm soát đối tượng có nguy cơ cao.

Thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục được hoàn thiện theo hướng minh bạch, an toàn và hiệu quả. (Ảnh: TTXVN)

Gỡ rào cản kinh doanh, tạo thuận lợi cho thị trường chứng khoán

Dự thảo sửa đổi Luật Chứng khoán đề xuất cắt giảm nhiều điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục và thúc đẩy giao dịch điện tử. Những thay đổi này hướng tới giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, tổ chức kinh doanh chứng khoán và nhà đầu tư, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thị trường.

Điện gió Quảng Bình. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Thích ứng với các quy định xanh của EU: Yêu cầu pháp lý và giải pháp cho hàng xuất khẩu Việt Nam

Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EU); Cơ chế điều chỉnh carbon biên giới của EU khi được áp dụng và thực thi đầy đủ đặt ra những yêu cầu mới, cao hơn cho hàng xuất khẩu của nước ta, đồng thời tạo sức ép tích cực thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao vị thế của hàng Việt Nam trên thị trường thế giới.

Quốc hội thảo luận tại hội trường sáng 28/10. (Ảnh: DUY LINH)

Sửa Luật Chứng khoán: Làm rõ cơ chế thử nghiệm công nghệ mới, bảo vệ nhà đầu tư

Sáng 28/10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Các đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ cơ chế thử nghiệm công nghệ mới, giới hạn miễn trừ trách nhiệm và kiểm soát xung đột lợi ích, nhằm bảo vệ nhà đầu tư và tạo điều kiện phát triển thị trường chứng khoán.

Các nhà thầu khẩn trương thi công các hạng mục của Gói thầu XL01, XL02, XL03... thuộc dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy. (Ảnh: HƯƠNG TRÀ)

Điểm sáng giải ngân vốn đầu tư công

Với tỷ lệ giải ngân đạt 72,3% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn bình quân chung của cả nước (64,8%), Nghệ An là điểm sáng về giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Kết quả này có được nhờ thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp bảo đảm tiến độ, đưa các công trình, dự án trọng điểm sớm về đích theo đúng kế hoạch.

Luật Phát triển đô thị mở ra nhiều cơ hội, chính sách vượt trội cho Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Động lực phát triển đô thị bền vững

Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1/10 vừa qua mở ra không gian chủ động lớn hơn cho Thành phố Hồ Chí Minh trong khai thác nguồn lực và tháo gỡ điểm nghẽn. Triển khai cơ chế mới hiệu quả trên thực tế sẽ góp phần tạo chuyển biến cụ thể, tích cực đối với đời sống kinh tế-xã hội của thành phố.

Thuyền viên làm việc trên buồng lái tàu biển. (Ảnh: VIMC)

Tạo nguồn nhân lực cho chiến lược kinh tế biển

Thiếu lao động chuyên môn sâu, cơ cấu đào tạo chưa theo kịp nhu cầu và những khó khăn trong thu hút nhân lực chất lượng cao là những điểm nghẽn đáng quan tâm đối với kinh tế biển theo hướng xanh, hiện đại và bền vững. 

[Infographic] Chứng khoán ngày 27/10: VN-Index giảm 1,68 điểm, thanh khoản thị trường giảm phiên thứ 2 liên tiếp

[Infographic] Chứng khoán ngày 27/10: VN-Index giảm 1,68 điểm, thanh khoản thị trường giảm phiên thứ 2 liên tiếp

Kết phiên giao dịch 27/10, VN-Index giảm 1,68 điểm (-0,10%) về mức 1.761,87 điểm, dưới kháng cự mạnh 1.800 điểm. Thanh khoản thị trường giảm phiên thứ 2 liên tiếp, khối lượng giao dịch khớp lệnh trên HoSE giảm 10,6% so phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị bán 441,5 tỷ đồng trên HoSE trong phiên hôm nay.