Xứng đáng với vai trò tiên phong
Thành phố Hồ Chí Minh mới có diện tích 6.773 km², số dân hơn 13,6 triệu người, lực lượng lao động hơn 7,2 triệu người. Là trung tâm kinh tế lớn, GRDP của thành phố ước đạt 3,03 triệu tỷ đồng, chiếm 23,5% cả nước; GRDP bình quân đầu người ước đạt 220 triệu đồng/năm, gấp 1,7 lần bình quân cả nước. Về thu ngân sách năm 2025, ước đạt 737.000 tỷ đồng, chiếm 36,7% tổng thu ngân sách quốc gia, đây sẽ là các nguồn lực rất quan trọng để thành phố thực hiện những mục tiêu, chiến lược của mình.
Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025- 2030 cũng đánh giá tổng thể: Việc hợp nhất mở ra cơ hội mở rộng thị trường, tăng sức hút đầu tư, kết nối hạ tầng, kết nối chuỗi sản xuất và nâng tầm vị thế quốc tế cho thành phố. Phần lớn chỉ tiêu kinh tế-xã hội nhiệm kỳ 2020-2025 đều hoàn thành. Các địa phương (trước sáp nhập) tiếp tục khẳng định là cực tăng trưởng với các trung tâm sản xuất công nghiệp; trung tâm về logistics, cảng biển, du lịch,… đặc biệt, thành phố vẫn là đầu tàu, động lực cho cả nước trên nhiều lĩnh vực. Với việc hợp nhất sẽ là cơ hội lớn để thành phố tái thiết lại mô hình phát triển từ các cực tăng trưởng này với tầm nhìn mới là “siêu đô thị quốc tế” của Đông Nam Á, mục tiêu lọt vào tốp 100 thành phố đáng sống nhất thế giới, bên cạnh sứ mệnh tiên phong, dẫn dắt, lan tỏa phát triển cho nền kinh tế cả nước.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh mới, Thành phố Hồ Chí Minh đang thể hiện những khát vọng, tầm nhìn mới để vươn tầm toàn cầu. Trong tâm thế đó, việc xác định một tư duy mới, cách tiếp cận mới về quản trị đô thị hiện đại, từ phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho đến ứng dụng công nghệ trong không gian phát triển mới nhận được nhiều kỳ vọng.
Cần cơ chế, chính sách đột phá
Tiến sĩ Khoa học, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nhận định: Trong quy hoạch đô thị, nhất là quy hoạch đô thị giao thông, nếu hình thành chuỗi hạ tầng giao thông kết nối đa phương thức thì chuỗi logistics có thể hiệu quả cao gấp 10 lần so với hiện tại. Các mô hình như: Đô thị cảng biển, công nghiệp, sân bay gắn với đường sắt cao tốc, metro, hệ thống đường vành đai sẽ tái cấu trúc và định vị siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh. Điều đó không chỉ tạo động lực cho phát triển mà còn mở ra nhiều cơ hội để liên kết vùng, từ đó tạo hiệu ứng để chuỗi logistics liên vùng phát huy hiệu quả cao nhất cho thành phố.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ cho rằng: Để phát triển các trụ cột kinh tế, thành phố không chỉ phải giải quyết bài toán tắc nghẽn hạ tầng mà còn phải thể hiện vai trò dẫn dắt trong kinh tế xanh, chuyển đổi số và cạnh tranh toàn cầu. Các chính sách này cũng phải đặt trong tầm nhìn phát triển của vùng, nơi các địa phương chung quanh vừa đóng vai trò là vệ tinh, vừa là động lực cho hạt nhân Thành phố Hồ Chí Minh bứt phá phát triển.
Ở góc nhìn quản trị, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Phạm Phương Thảo cho rằng: Để “siêu đô thị” sớm trở thành hiện thực, thành phố cần được tạo điều kiện, hỗ trợ theo cơ chế thành phố tự quyết, tự làm, tự chịu trách nhiệm. Thành phố cần được trao quyền nhiều hơn về thẩm quyền đầu tư, những dự án lớn, cùng với đó là cải cách thủ tục hành chính một cách hiệu quả hơn nữa, tăng phân cấp, phân quyền; huy động hiệu quả các nguồn lực tư nhân.
Sau hợp nhất, thành phố tiếp tục còn nhiều nhiệm vụ cần khẩn trương thực hiện nhằm ổn định bộ máy quản trị, đồng thời thúc đẩy nhanh việc triển khai các chính sách từ trung ương cũng như của thành phố. Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Võ Văn Minh nhấn mạnh: Trong giai đoạn tiếp theo, thành phố sẽ tập trung triển khai giai đoạn 2 đề án tổng thể sắp xếp các cơ quan chuyên môn, đơn vị sự nghiệp công lập nhằm bảo đảm bộ máy mới hoạt động ổn định, hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả. Đồng thời, trình Chính phủ, Quốc hội xem xét, thông qua Đề án sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc huy động mọi nguồn lực phục vụ phát triển. Cùng với đó là quyết liệt tháo gỡ các điểm nghẽn trong quy hoạch, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai; phấn đấu hoàn thành cao nhất mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.
