Khơi dậy khát vọng phát triển từ sức mạnh của công tác tư tưởng

Đó là những chia sẻ của đồng chí Phạm Tất Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương với phóng viên Báo Nhân Dân nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống ngành Tuyên giáo của Đảng (1/8/1930-1/8/2026).

Phóng viên: Thưa đồng chí, trải qua 96 năm xây dựng và trưởng thành, ngành Tuyên giáo luôn giữ vai trò “đi trước mở đường, đi cùng thực hiện và đi sau tổng kết”. Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng cao và hệ thống chính trị tiếp tục đổi mới, theo đồng chí, đâu là những giá trị cốt lõi mà ngành Tuyên giáo cần tiếp tục gìn giữ và phát huy để hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình?

Đồng chí Phạm Tất Thắng: Trải qua 96 năm xây dựng và trưởng thành, ngành Tuyên giáo luôn đồng hành cùng những chặng đường phát triển của cách mạng Việt Nam. Trong mỗi giai đoạn lịch sử, từ đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước đến công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, công tác tuyên giáo đều giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thống nhất ý chí trong Đảng, tạo sự đồng thuận trong xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chế độ. Đó là những giá trị đã được hun đúc qua thực tiễn gần một thế kỷ và tiếp tục là nền tảng để ngành hoàn thành sứ mệnh trong giai đoạn phát triển mới.

Hiện nay, đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với khát vọng tăng trưởng nhanh, bền vững, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đồng thời triển khai nhiều chủ trương lớn về sắp xếp tổ chức bộ máy, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong bối cảnh đó, công tác tuyên giáo không chỉ tiếp tục làm tốt chức năng định hướng tư tưởng mà còn phải nâng cao chất lượng tham mưu chiến lược, dự báo đúng tình hình, góp phần tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị.

Theo tôi, một trong những giá trị cốt lõi cần tiếp tục gìn giữ chính là bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với mục tiêu, lý tưởng của Đảng, kiên định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời không ngừng đổi mới để thích ứng với yêu cầu của thực tiễn. Công tác tuyên giáo phải luôn đi trước một bước trong công tác tư tưởng, kịp thời định hướng dư luận, giải đáp những vấn đề xã hội quan tâm, tạo sự thống nhất từ trong Đảng đến ngoài xã hội, từ đó quy tụ sức mạnh của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp Nhân dân thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển đất nước.

Bên cạnh đó, ngành Tuyên giáo cần tiếp tục phát huy truyền thống gần dân, hiểu dân, giữ vững mối liên hệ mật thiết giữa ý Đảng với lòng dân. Mọi chủ trương, đường lối của Đảng chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được người dân đồng thuận, ủng hộ và tích cực tham gia thực hiện. Vì vậy, công tác tuyên giáo phải vừa làm tốt nhiệm vụ tuyên truyền, vừa chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, kịp thời phản ánh với Đảng để hoàn thiện chủ trương, chính sách. Có như vậy mới tiếp tục phát huy tốt vai trò cầu nối giữa Đảng với Nhân dân, củng cố niềm tin xã hội và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Phóng viên: Hiện nay, môi trường thông tin đã thay đổi rất nhanh với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội và các nền tảng số. Theo đồng chí, công tác tuyên giáo cần đổi mới tư duy, phương thức và cách tiếp cận như thế nào để vừa bảo đảm tính định hướng, vừa tạo được sự đồng thuận, củng cố niềm tin trong xã hội?

Đồng chí Phạm Tất Thắng: Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội và các nền tảng số đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với môi trường thông tin. Nếu trước đây công tác tuyên giáo chủ yếu tập trung vào truyền tải thông tin thì hiện nay phải hoạt động trong một không gian truyền thông đa chiều, nơi thông tin được lan truyền với tốc độ rất nhanh, đồng thời cũng xuất hiện nhiều thông tin sai lệch, xuyên tạc, tác động trực tiếp đến nhận thức và niềm tin của xã hội. Điều đó đòi hỏi công tác tuyên giáo phải đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy, phương thức và công cụ để thích ứng với yêu cầu của thời đại số.

Vì vậy, trước hết cần đổi mới công tác truyền thông chính sách theo hướng chủ động, đi trước một bước. Mỗi chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước phải được truyền thông ngay từ khi xây dựng, được giải thích rõ ràng, dễ hiểu, kịp thời để tạo sự đồng thuận trong xã hội. Đồng thời, cần chuyển mạnh từ tuyên truyền một chiều sang đối thoại, tương tác, lắng nghe và thuyết phục; lấy người dân làm trung tâm của hoạt động truyền thông, coi việc tạo dựng niềm tin và sự đồng thuận là mục tiêu xuyên suốt của công tác tư tưởng.

Cùng với đổi mới phương thức truyền thông, ngành Tuyên giáo phải đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong nắm bắt, phân tích, dự báo tình hình tư tưởng và dư luận xã hội. Chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là đổi mới phương thức quản trị số đối với công tác tư tưởng, giúp phát hiện sớm những vấn đề phát sinh, nâng cao năng lực dự báo, chủ động tham mưu cho Đảng xử lý từ sớm, từ xa những vấn đề có thể ảnh hưởng đến sự ổn định xã hội.

Trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu đặt ra không chỉ là quản lý thông tin mà cao hơn là quản trị niềm tin. Muốn làm được điều đó, thông tin chính thống phải luôn đi trước, đủ nhanh, đủ chính xác và đủ sức thuyết phục để định hướng dư luận xã hội. Công tác tuyên giáo vì thế cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung, phương thức và cách thức tiếp cận, giữ vững vai trò định hướng tư tưởng, củng cố mối liên hệ mật thiết giữa ý Đảng với lòng dân, qua đó tạo nền tảng tinh thần vững chắc để đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Phóng viên: Trong bối cảnh hiện nay, công tác tuyên giáo không chỉ dừng ở tuyên truyền, định hướng mà còn phải góp phần tạo sự thống nhất về nhận thức, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Theo đồng chí, để đáp ứng yêu cầu đó, công tác tuyên giáo cần tiếp tục đổi mới ở những phương diện nào?

Đồng chí Phạm Tất Thắng: Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu rất cao về tốc độ tăng trưởng, đổi mới mô hình phát triển, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế sâu rộng. Trong bối cảnh đó, công tác tuyên giáo càng phải khẳng định rõ vai trò là lực lượng “đi trước mở đường”, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Nói cách khác, công tác tuyên giáo không chỉ tuyên truyền chủ trương, nghị quyết mà phải giữ vai trò chủ đạo biến chủ trương của Đảng thành nhận thức, niềm tin, ý chí và hành động của toàn xã hội.

Để làm được điều đó, trước hết phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác tư tưởng và truyền thông chính sách. Mỗi chủ trương, quyết sách lớn của Đảng và Nhà nước cần được truyền thông chủ động, từ sớm, từ xa, ngay trong quá trình xây dựng và tổ chức thực hiện; đồng thời phải giải thích rõ cơ sở lý luận, thực tiễn và những lợi ích mang lại để người dân hiểu đúng, đồng thuận và tích cực tham gia thực hiện. Cùng với đó, cần tăng cường đối thoại, lắng nghe ý kiến từ cơ sở, kịp thời giải đáp những vấn đề xã hội quan tâm, không để khoảng trống thông tin tạo điều kiện cho các quan điểm sai trái, xuyên tạc tác động đến nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Đây cũng là định hướng chúng tôi xác định phải tiếp tục triển khai mạnh mẽ trong thời gian tới.

Một yêu cầu quan trọng khác là công tác tuyên giáo phải tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động theo hướng bám sát thực tiễn, lấy người dân làm trung tâm, phát huy hiệu quả sức mạnh tổng hợp của lý luận, tuyên truyền, báo chí, xuất bản, văn hóa, văn nghệ, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên… và phát huy hiệu quả các nền tảng truyền thông số. Không chỉ lan tỏa thông tin tích cực, công tác tuyên giáo còn phải góp phần khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, khát vọng cống hiến, khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; từ đó củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo động lực tinh thần để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo và nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội. Trong điều kiện thông tin biến động rất nhanh, công tác tuyên giáo phải chủ động phát hiện sớm những vấn đề mới nảy sinh để tham mưu với Đảng các giải pháp xử lý phù hợp, không để những vấn đề nhỏ tích tụ thành những vấn đề phức tạp.

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, ở đâu thông tin chính thống được cung cấp đầy đủ, kịp thời, ở đó tạo được sự thống nhất trong nhận thức, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân đối với chủ trương, đường lối của Đảng, đồng thời tạo đồng thuận xã hội để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phát triển địa phương, ngành, đất nước. Vì vậy, công tác tuyên giáo phải tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng định hướng tư tưởng, dự báo và truyền thông chính sách, qua đó củng cố niềm tin xã hội, tăng cường sự gắn bó giữa Đảng với Nhân dân và tạo nền tảng tinh thần vững chắc cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Phóng viên: Theo đồng chí, trước yêu cầu ngày càng cao của công tác tư tưởng trong tình hình mới, đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên giáo cần rèn luyện những phẩm chất, năng lực và phương pháp công tác như thế nào để gần dân, hiểu dân và nâng cao sức thuyết phục trong tuyên truyền, vận động?

Đồng chí Phạm Tất Thắng: Trong bất kỳ giai đoạn nào, con người vẫn là yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả của bất kỳ công việc nào, nhất là công tác tuyên giáo. Bối cảnh mới với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo và truyền thông số đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng. Bên cạnh bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, mỗi cán bộ tuyên giáo phải không ngừng đổi mới tư duy, nâng cao trình độ nhận thức, lý luận, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và năng lực thích ứng với môi trường truyền thông hiện đại.

Điều quan trọng trước hết là phải bám sát thực tiễn, gần dân, hiểu dân, lắng nghe Nhân dân; cung cấp đầy đủ, kịp thời, thuyết phục thông tin cho Nhân dân. Công tác tư tưởng chỉ có sức thuyết phục khi xuất phát từ thực tiễn cuộc sống, từ những vấn đề người dân quan tâm và được giải quyết bằng những thông tin chính xác, khách quan, có cơ sở. Vì vậy, mỗi cán bộ tuyên giáo cần gắn bó với cơ sở, nắm chắc tình hình tư tưởng, tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân để tham mưu đúng, trúng, kịp thời; đồng thời phản ánh trung thực thực tiễn với Đảng nhằm góp phần hoàn thiện chủ trương, chính sách.

Cùng với đó, đội ngũ cán bộ tuyên giáo phải làm chủ công nghệ số, nâng cao năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng số trong nghiên cứu, phân tích, dự báo dư luận xã hội; chuyển mạnh từ xử lý tình huống sang chủ động dự báo, từ phản ứng sang phòng ngừa, từ tham mưu công việc sang tham mưu chiến lược.

Bên cạnh năng lực chuyên môn và công nghệ, người làm công tác tuyên giáo cần không ngừng rèn luyện kỹ năng đối thoại, thuyết phục, khả năng hiện diện và tương tác trên không gian mạng, chủ động lan tỏa thông tin tích cực, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái bằng lập luận sắc bén, thông tin xác thực và thái độ chuẩn mực. Quan trọng hơn cả là phải giữ gìn phẩm chất đạo đức, tác phong gần dân, trọng dân, nói đi đôi với làm, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo chất lượng công tác. Chỉ khi xây dựng được đội ngũ cán bộ vừa vững về bản lĩnh chính trị, giỏi về lý luận, chuyên môn, thành thạo công nghệ, gần gũi với Nhân dân thì công tác tuyên giáo mới tiếp tục phát huy vai trò “đi trước mở đường”, tích cực đóng góp xây dựng củng cố niềm tin, tạo đồng thuận xã hội và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!