Chuyên đề: Nhiều cách hay để yêu lịch sử

Khi người trẻ làm hướng dẫn viên

Nhằm thu hút giới trẻ tìm hiểu về lịch sử dân tộc, một số di tích lịch sử đang chú trọng hơn về truyền thông xã hội. Làm nên sự thành công trong việc “kéo” du khách trẻ đến với các di tích chính là những nhà truyền thông gien Z (các bạn trẻ sinh từ năm 1995 đến 2012). 

Phải có trải nghiệm thực tế tại không gian văn hóa mới có thể xây dựng câu chuyện truyền thông.
Phải có trải nghiệm thực tế tại không gian văn hóa mới có thể xây dựng câu chuyện truyền thông.

Hơn nửa năm trở lại đây, việc truyền thông lịch sử của di tích Nhà tù Hỏa Lò đã đem lại cái nhìn mới lạ hơn về các nội dung lịch sử, đặc biệt là cho công chúng trẻ. Với cách diễn đạt thân thiện, gần gũi, trang fanpage Nhà tù Hỏa Lò trên facebook đã nhận được hơn 73 nghìn người theo dõi và tương tác. Nhiều khu di tích khác cũng đang áp dụng hình thức này.

Văn Miếu-Quốc Tử Giám tuy có mức độ “phủ sóng” lớn, xuất hiện trên rất nhiều ấn phẩm, các biển tên đường, phố trên địa bàn Hà Nội, song nơi đây cũng đang thay đổi phương thức truyền thông để phù hợp giới trẻ. Đội ngũ truyền thông tại đây đã chú trọng tuyển thêm các bạn trẻ thuộc thế hệ gien Z để các bạn “đưa” các nội dung lịch sử vào sâu hơn trong đời sống thế hệ mình. Hiện tại, đội ngũ ở đây có gần 30 thành viên, hoạt động từ nhiều nơi khác nhau, có bạn ở nước ngoài, có bạn ở các tỉnh, thành phố khác trong nước và có đến 85% các bạn đều là gien Z. 

Chia sẻ về quá trình làm công tác truyền thông dành cho giới trẻ tại Văn Miếu, chị Hoàng Đoan Trang, đồng chủ nhiệm Dự án Không gian văn hóa Quốc Tử Giám cho biết: “Các bạn trong dự án có lẽ là những “khối óc” táo bạo nhất mình từng biết. Ban đầu các bạn tham gia với vai trò tình nguyện viên, nhưng đến thời điểm hiện tại, các bạn ấy gần như những người lái tàu, những người tự tìm đường và tự xây dựng con đường cho chính các bạn, cho dự án. Các bạn vừa giới thiệu những giá trị lịch sử, nhưng lại luôn tiếp cận theo những hình thức và phương tiện gần gũi với giới trẻ”.

Sự xuất hiện của gien Z trong các bộ phận truyền thông về lịch sử như một làn gió mới thổi vào những công việc tưởng như đã giảm đi sức sống trong thế giới hiện đại. Tuy nhiên, việc xây dựng kế hoạch truyền thông luôn đòi hỏi những yêu cầu nhất định. Trong khi giới trẻ hiện nay vẫn chưa thể có được kinh nghiệm và sự tích lũy tri thức, chuyên môn như các thế hệ đi trước. Vậy nên bên cạnh vai trò thay áo mới cho những câu chuyện lịch sử của dân tộc, những người trẻ vẫn luôn cần học hỏi, trau dồi nhiều hơn nữa từ các đồng nghiệp kỳ cựu của mình. Chị Trang cho biết, thời gian tới, dự án sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng về hình ảnh, sự gần gũi về cách truyền tải thông tin và đa dạng phương tiện truyền thông như mạng xã hội Tiktok.

Có thể bạn quan tâm

“Khát vọng tình yêu” gửi những người ngã xuống

“Khát vọng tình yêu” gửi những người ngã xuống

Theo đuổi dòng nhạc thính phòng, ca sĩ Khánh Ly (sinh năm 1984 tại Nghệ An) dành tình yêu, sự bền bỉ và ý chí vượt qua khó khăn để xây dựng nền tảng kỹ thuật thanh nhạc vững chắc cho mình và truyền dạy cho các học trò tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

Những tình tự riêng ngưng đọng

Những tình tự riêng ngưng đọng

Bốn nữ nhà thơ họ Đoàn là Đoàn Thị Tảo, Đoàn Thị Ký, Đoàn Thị Lam Luyến, Đoàn Ngọc Thu gần đây ra mắt tuyển thơ “Thi phẩm tứ nữ họ Đoàn” (NXB Hội Nhà văn). Đó là những khúc tình tự riêng đầy ngưng đọng.

Nhà thơ Hồng Thanh Quang và tập thơ "Cúc muộn".

Tận tụy cùng thơ

Sau khi xuất bản tập “Giác ngộ” được xuất bản giữa năm 2025, một ngày, đọc lại những bài thơ mới viết, nhà thơ Hồng Thanh Quang thấy có chung một mạch cảm xúc, tâm sự, với những vui buồn và suy tư của một người đứng tuổi trước thực tế xã hội và cảnh ngộ đời mình, đủ các dư vị và màu sắc. Từ đó, tập thơ mới “Cúc muộn” (NXB Văn học) ra đời và được phát hành tháng 6/2026.

Ảnh: ANH QUÂN

Vươn tầm để vươn lên

Trong ba ngày cuối tuần qua, có một sự kiện lớn rất đáng chú ý trong việc đẩy mạnh định hướng phát triển công nghiệp hóa ở những trung tâm lớn. Đó là Lễ khai mạc Festival Biển Khánh Hòa 2026 với tên gọi “Sắc mầu đại dương - Vươn tầm quốc tế” ở phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.

Phở Hà Nội. Ảnh: K.MINH

Nên định danh đúng cho di sản “Phở”

Trong tiến trình xây dựng hồ sơ khoa học “Phở” để trình UNESCO xem xét ghi vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại dường như đang tồn tại cách hiểu chưa thật sự thấu đáo trong việc nhận diện di sản.

GS Tạ Phương cùng con trai trên Cao nguyên đá Đồng Văn, phía sau là hẻm Tu Sản. Ảnh: NVCC

Chuyện đặt tên hẻm Tu Sản

Tình cờ tôi được cộng tác viên Văn Minh Thiều của ấn phẩm Thời Nay cho biết một thông tin “lạ”: Cái tên hẻm Tu Sản - thắng cảnh nổi tiếng trên cao nguyên đá Đồng Văn - Tuyên Quang không phải tên gọi cổ xưa, mà là tên mới được đặt gần đây!

Người dân đến viếng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên. Ảnh: MINH LÊ

Đầu nguồn dòng Lô xanh

Mỗi năm, cứ khi tháng Bảy chạm ngõ, lòng tôi lại hướng về dải đất biên cương ấy, nơi có một dòng sông từng mang màu đỏ máu và một người bạn lặng lẽ ươm mầm xanh cho rừng.

Tuần phim kỷ niệm 27/7

Tuần phim kỷ niệm 27/7

Từ ngày 21 đến 28/7, Tuần phim Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) sẽ tổ chức trên cả nước. Lần đầu toàn bộ hệ thống rạp chiếu phim thương mại cùng tham gia chương trình chiếu phim miễn phí quy mô quốc gia.

Việc phát triển hai bên bờ sông Hồng cần trả lời thấu đáo nhiều câu hỏi về sinh kế của người dân và việc bảo tồn, phát huy truyền thống lịch sử, văn hóa.

Không để làng cổ "bơ vơ" trong đô thị hiện đại

Hà Nội đang từng bước chuyển mình với các dự án quy hoạch hiện đại và đồng bộ. Song một đô thị đáng sống và phát triển bền vững là nơi không chỉ xây dựng hạ tầng mới, mà còn tạo điểm tựa cho giá trị văn hiến. Trong vận hội ấy, gìn giữ cấu trúc làng cổ chính là bước đi quan trọng để bảo tồn bản sắc lâu đời của mảnh đất Kinh kỳ.

Lê Thiết Cương: Chiều mùa đông”, bột màu, 50x74cm, 2004.

Bên sau một bảng màu êm

Khoảng trống trên tranh của Lê Thiết Cương là điểm thu hút mắt nhìn của cá nhân người viết hơn cả, trong mỗi dịp thưởng lãm tranh của ông. Nó giúp làm cân bằng những chông chênh của dáng vẻ nhân vật, làm nhẹ lại những tâm tư đối thoại hay là độc thoại giữa nhân vật với nhau và với người xem.

Nam, nữ sinh chơi bi-a ở phố Tân Mai, phường Tương Mai, Hà Nội.

Những nỗi lo tưởng chừng như đơn giản

Những tháng hè của học sinh để lấy lại năng lượng sau thời gian học hành căng thẳng lại là nỗi lo của các bậc phụ huynh. Từ những việc đơn giản như ăn uống, ngủ nghỉ khi ở nhà đến an toàn khi các con ra ngoài chơi. Bên cạnh các trò chơi lành mạnh, tốt cho sức khỏe, sự hấp dẫn của các trò chơi “đốt tiền” giết thời gian như game online, bi-a… khiến nhiều phụ huynh nơm nớp mỗi ngày đi làm.

Du khách quốc tế tham dự một lễ hội văn hóa tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Khát vọng thành “đầu tàu” kinh tế sáng tạo

Là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, TP Hồ Chí Minh đang hướng tới trở thành “đầu tàu” phát triển công nghiệp văn hóa, biến sáng tạo thành động lực tăng trưởng mới, lan tỏa “sức mạnh mềm” và bản sắc Việt Nam trong tiến trình hội nhập.

Bà Bích Liên trong một chương trình từ thiện.

Mãi thắm màu hoa lửa thanh niên xung phong

Là cựu thanh niên xung phong (TNXP) ở tuyến lửa Trường Sơn, bà Nguyễn Thị Bích Liên, Trưởng đoàn Nghệ thuật Cựu TNXP Thành phố Hà Nội, đã trải qua nhiều gian khổ. Tập tự truyện “Thời hoa lửa” (NXB Hội Nhà văn) của bà kể chuyện thời thanh xuân kiên cường trong tuyến lửa, là lời tri ân đối với đồng đội.

Ông Lâm Tới diễn vai xã trưởng trong trích đoạn "Xã trưởng, mẹ Đốp" (vở "Quan Âm Thị Kính").

“Linh hoạt” lan tỏa chèo ở làng Gòi

Hình ảnh cây đa, bến nước, mái đình và thanh âm làn điệu chèo thiết tha từ lâu đã trở nên thân thuộc, gần gũi với nhiều thế hệ sinh ra và lớn lên ở làng quê Bắc Bộ. Để những chiếu chèo được ngân vang nơi sân đình hay trong các lễ hội, đó là cả quá trình dày công luyện tập, nỗ lực gìn giữ của những con người thầm lặng.

Không khí sôi nổi tại Trại hè Tam Ngữ Mùa 2.

Giữ tiếng H’Mông bằng cả tiếng Anh, tiếng Việt

Khép lại 8 ngày (31/5-7/6) dạy học tại Sà Phìn (Tuyên Quang), Trại hè Tam Ngữ Mùa 2 đã mang đến không gian học tập và giao lưu cho 50 học sinh địa phương thông qua mô hình giáo dục tam ngữ Việt - Anh - H'Mông. Dự án thúc đẩy giáo dục ba ngôn ngữ (Anh - Việt - H’Mông), trang bị cho học sinh vùng cao năng lực hội nhập toàn cầu đồng thời gìn giữ ngôn ngữ và bản sắc văn hóa H'Mông.

Cây đàn Tính trở thành người bạn tri kỷ của cựu chiến binh Sái Ngọc Luân.

Cựu chiến binh truyền lửa Then Bản Pìn

Gần đây, trong những chỉ đạo lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển văn hóa, có những định hướng cần được quan tâm sâu hơn liên quan đến bồi đắp văn hóa cơ sở. Các văn bản như Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết 28/2026/QH16 của Quốc hội, Nghị quyết số 30/NQ-CP của Chính phủ… đều có những nội dung về việc xây dựng, áp dụng các chính sách, cơ chế dành cho bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa địa phương; tạo điều kiện, hỗ trợ các cộng đồng tổ chức, duy trì và hưởng thụ các hoạt động văn hóa, văn nghệ; củng cố các thiết chế văn hóa và nêu cao trách nhiệm chính quyền cơ sở trong các công việc trên... Hiện ở nhiều địa phương đang có những nhân tố, mô hình hoạt động văn hóa, thực hành di sản, biểu diễn nghệ thuật một cách tự giác và hiệu quả, cần được hỗ trợ và lan tỏa để đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng. Thời Nay xin giới thiệu một số mô hình trong số đó.

Kết nối vinh danh di sản

Cuối tuần qua, một sự kiện đáng chú ý là việc khai mạc triển lãm: “Di sản vàng son - Tinh hoa hội tụ” tại điện Long An - Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (phường Phú Xuân, thành phố Huế). Triển lãm do Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế bắt tay cùng Hội Cổ vật TP Hồ Chí Minh tổ chức với hơn 100 hiện vật và bộ hiện vật thời đại nhà Nguyễn, thuộc 23 nhà sưu tập khác nhau với các loại hình và chất liệu đa dạng như: Đồ vàng, bạc, pháp lam, đồng tam khí, đồ dệt, gốm sứ và đồ gỗ…

Hai người cán bộ an ninh

Chúng tôi gặp nhau trong một sự tình cờ. Tôi ngồi với bạn. Anh Ngô Đức Lý cùng đồng đội ăn bữa cơm liên hoan tầng trên. Ở cùng một nơi. Gặp nhau, và dần trở thành thương mến.

Dự án phim ngắn tìm tài năng trẻ

Dự án phim ngắn tìm tài năng trẻ

Với chủ đề “Thắp sáng ước mơ - Định hình kiệt tác”, Dự án phim ngắn CJ năm 2026 tiếp tục hỗ trợ kinh phí làm phim lên đến 1,5 tỷ đồng cho năm cái tên xuất sắc nhất. Cuộc thi do CJ Cultural Foundation và CJ CGV Việt Nam tổ chức.

Những suy nghiệm nhân sinh

Những suy nghiệm nhân sinh

“Mưa ở Bình Dương & những truyện ngắn khác” là tập truyện ngắn của nhà văn Văn Giá, được NXB Hội Nhà văn ấn hành cuối năm 2025. Tập sách gồm 40 truyện ngắn xoay quanh chuyện sinh hoạt thường ngày, những thói hư tật xấu, những trăn trở và hoài nghi của con người giữa trần thế xô bồ và phồn tạp.

Tác phẩm tại triển lãm.

Câu hỏi từ Festival Mỹ thuật trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 - 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra không gian đối thoại nhiều sắc màu của nghệ thuật đương đại. Những bức sơn mài khổ lớn đứng cạnh tác phẩm điêu khắc bằng thép không gỉ và đá ong, tranh lụa hòa cùng sắp đặt đa phương tiện, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo…