Chợ tình Khâu Vai được hình thành từ năm 1919. Mỗi năm chợ họp một lần vào ngày 27/3 âm lịch. Phiên chợ được hình thành từ mối tình đẹp giữa chàng Ba, người con trai dân tộc Nùng và nàng Út, người con gái dân tộc người Giấy.
Hai người yêu nhau nhưng không thể đến được với nhau do sự phản đối, ngăn cấm của dòng tộc. Hai người chia tay và hẹn nhau hằng năm sẽ gặp nhau một lần vào ngày 27/3 âm lịch.
Từ khi hình thành đến nay, người dân đến chợ không vì mục đích mua bán mà để gặp bạn, tìm bạn, cầu duyên, cầu phúc ở miếu Ông, miếu Bà và trải nghiệm những giá trị văn hóa truyền thống.
Phiên chợ còn là nơi gặp gỡ của tình yêu, của ký ức, của nghĩa tình và sự thủy chung son sắt. Trải qua bao thế hệ, chợ tình Khâu Vai đã trở thành biểu tượng văn hóa độc đáo, điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.
Năm nay, lễ hội diễn ra từ ngày 12-13/5 với nhiều hoạt động phong phú, đặc sắc như: Tái hiện không gian chợ tình xưa; trình diễn văn hóa dân gian; giao lưu văn nghệ; thi trang phục dân tộc và các trò chơi truyền thống.
Các hoạt động nhằm tôn vinh, gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa độc đáo của đồng bào các dân tộc. Mỗi hoạt động là một sắc màu văn hóa riêng, phản ánh đời sống lao động, sinh hoạt, tín ngưỡng và tâm hồn của đồng bào các dân tộc xã Khâu Vai; từ đó góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống quý báu; đồng thời quảng bá hình ảnh quê hương, con người Khâu Vai thân thiện, mến khách tới bạn bè du khách gần xa.
Ông Ngô Mạnh Cường, Bí thư Đảng ủy xã Khâu Vai cho biết, thông qua lễ hội sẽ thắt chặt thêm tình đoàn kết giữa các dân tộc; đồng thời mở ra cơ hội mới trong phát triển du lịch, phát triển kinh tế, xã hội của địa phương.
“Chính quyền địa phương mong muốn, mỗi du khách khi đến với Khâu Vai được hòa mình vào những điệu múa, câu hát, những phiên chợ vùng cao, từ đó có những kỷ niệm đẹp về một vùng đất giàu bản sắc văn hóa và là cầu nối quảng bá hình ảnh Khâu Vai đến bạn bè trong nước và quốc tế”, ông Ngô Mạnh Cường nhấn mạnh.
