Dự buổi Lễ có đồng chí Mai Văn Chính, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; Lãnh đạo các ban, bộ, ngành, các cơ quan Trung ương; đại diện UNESCO tại Việt Nam và các đại sứ, các tổ chức quốc tế; lãnh đạo các tỉnh, thành phố cùng đông đảo nhân dân và du khách.
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh Bùi Văn Khắng khẳng định, tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh và thành phố Hải Phòng nhận thức sâu sắc rằng đây vừa vinh quang, vừa là trọng trách lớn lao và nghiêm túc tiếp thu, cụ thể hóa các chỉ đạo, định hướng trọng tâm của Chính phủ để phát huy tốt giá trị của di sản văn hóa thế giới; đồng thời sẽ tổ chức quản lý Di sản theo đúng quy định của pháp luật và Công ước bảo vệ Di sản văn hóa của Ủy ban Di sản thế giới; bảo đảm vừa bảo tồn nguyên vẹn các giá trị, vừa phát huy sáng tạo và hài hòa trong bối cảnh phát triển bền vững; biến những giá trị truyền thống thành nguồn lực nội sinh mạnh mẽ, góp phần xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, là động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới dạng chuỗi đầu tiên, đồng thời là Di sản liên tỉnh thứ hai trong số 9 Di sản Thế giới của Việt Nam được UNESCO công nhận.
Sự công nhận này không chỉ là niềm tự hào của ba tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh và thành phố Hải Phòng mà còn khẳng định giá trị độc đáo, sống động và có tầm vóc toàn cầu của Phật giáo Trúc Lâm khởi nguồn từ dãy núi thiêng Yên Tử.
Ông Jonathan Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam cho rằng, Di sản văn hóa thế giới này không chỉ là niềm tự hào của Việt Nam, mà còn là món quà quý giá dành cho nhân loại. Ông mong rằng Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc sẽ là ngọn hải đăng của niềm tự hào văn hóa và là cầu nối đối thoại giữa Việt Nam và thế giới và di sản này sẽ truyền cảm hứng cho các thế hệ tương lai trân trọng giá trị văn hóa và gìn giữ những lý tưởng hòa bình, hài hòa mà vùng đất thiêng liêng này đại diện.
Sự kiện công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới không chỉ tôn vinh những giá trị văn hóa và tinh thần đặc biệt của quần thể di sản, mà còn khẳng định cam kết mạnh mẽ, bền bỉ của Việt Nam trong công tác bảo tồn di sản và thúc đẩy phát triển bền vững.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính nhấn mạnh, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc là một không gian di sản liên hoàn, thống nhất, phản ánh trọn vẹn quá trình hình thành, phát triển và lan tỏa của một hệ giá trị văn hóa-tinh thần đặc sắc của Việt Nam; Đây là nơi kết tinh hài hòa giữa di sản vật thể và phi vật thể, giữa cảnh quan thiên nhiên, kiến trúc, lịch sử và đời sống tín ngưỡng, tâm linh của dân tộc. Di sản này gắn liền với Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, dòng Phật giáo do Phật hoàng Trần Nhân Tông sáng lập, mang đậm bản sắc Việt Nam, đề cao tinh thần nhập thế, hòa hợp đạo và đời, hướng con người tới các giá trị chân-thiện-mỹ, khuyến khích trách nhiệm đối với cộng đồng và xã hội. Chính từ không gian di sản này, những tư tưởng lớn về hòa bình, khoan dung, nhân ái và hòa hợp với thiên nhiên đã được hình thành, lan tỏa và bền bỉ suốt nhiều thế kỷ.
Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tỉnh Quảng Ninh tiếp tục chủ trì, phối hợp với tỉnh Bắc Ninh, thành phố Hải Phòng tiếp tục hoàn thiện thể chế, hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý di sản thế giới; có các giải pháp bảo tồn và phát huy, quảng bá giá trị di sản; đồng thời cần xác định rõ trách nhiệm để thực hiện cơ chế phối hợp liên tỉnh thực chất, thường xuyên và hiệu quả. Xây dựng Kế hoạch cụ thể để triển khai đầy đủ các khuyến nghị của Ủy ban Di sản Thế giới tại Kỳ họp lần thứ 47, nhất là phát huy hơn nữa vai trò trung tâm của cộng đồng trong gìn giữ, thực hành và lan toả các giá trị tinh thần Phật giáo Trúc Lâm.
Sự gắn kết chặt chẽ giữa 3 địa phương đã tạo nên một mô hình phối hợp liên tỉnh hiệu quả trong bảo tồn và phát huy di sản văn hóa, phù hợp với các yêu cầu và chuẩn mực quốc tế của UNESCO, đồng thời mở ra những kinh nghiệm quý báu cho Việt Nam trong việc xây dựng và quản lý các di sản thế giới có tính chất liên vùng trong thời gian tới.
Phó Thủ tướng tin tưởng, sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả của các địa phương trong vùng di sản, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc sẽ tiếp tục được bảo tồn bền vững, phát huy hiệu quả, góp phần làm rạng danh nền văn hiến Việt Nam và đóng góp tích cực vào kho tàng di sản chung của nhân loại.
Những năm qua, nhiều hoạt động ý nghĩa được Giáo hội phật giáo Việt Nam và tỉnh Quảng Ninh phối hợp tổ chức tại khu danh thắng Yên Tử đã góp phần lan tỏa hình ảnh, giá trị các Di sản Phật giáo Trúc Lâm khắp cả nước và trên thế giới như: Đại lễ Vesak năm 2008, nghi lễ tưởng niệm Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn hằng năm, lễ đón xá lợi Phật Thích Ca Mâu Ni năm 2025 và nhiều hoạt động từ thiện nhân đạo, an sinh xã hội khác. Và ở ngay vùng địa đầu đông bắc này, nhiều tự viện ở vùng sâu, vùng xa, biên giới hải đảo nay đều phát triển gắn với dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử, như: đền-chùa Xã Tắc, đền-chùa Hải Hà, chùa Trúc Lâm Cô Tô, chùa Trúc Lâm Đảo Trần…
Lễ đón bằng công nhận Di sản văn hóa thế giới đối với Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc là tâm điểm của chuỗi hoạt động tưởng niệm 717 năm ngày nhập Niết bàn của Phật hoàng Trần Nhân Tông.
Sự kiện không chỉ là dịp vinh danh chặng đường hơn 13 năm nỗ lực chuẩn bị hồ sơ di sản, mà còn là cơ hội quảng bá mạnh mẽ, sâu rộng giá trị Di sản văn hóa thế giới Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc tới nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế; góp phần lan tỏa những giá trị đạo đức, trí tuệ và nhân văn cao đẹp của Phật hoàng Trần Nhân Tông trong đời sống đương đại.
