Xung đột tại Trung Đông

Iran lên án Mỹ tấn công nhà máy khử mặn, cảnh báo nguy cơ leo thang, Hội đồng Chuyên gia Iran họp chọn lãnh tụ tối cao mới

Ngày 7/3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã lên án cuộc tấn công mà Tehran cho là do Mỹ tiến hành nhằm vào một nhà máy khử mặn nước biển trên đảo Qeshm ở Vịnh Persia, đồng thời cảnh báo hành động này có thể mở ra tiền lệ nguy hiểm trong xung đột đang leo thang tại Trung Đông.

Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi phát biểu tại một hội nghị ở thành phố Rasht, miền bắc Iran. (Ảnh tư liệu: THX/TTXVN)
Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi phát biểu tại một hội nghị ở thành phố Rasht, miền bắc Iran. (Ảnh tư liệu: THX/TTXVN)

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, trên mạng xã hội X, ông Araghchi cho rằng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự như nhà máy khử mặn đã ảnh hưởng đến nguồn cung nước của khoảng 30 ngôi làng, gọi đây là “hành động nguy hiểm gây ra hậu quả nghiêm trọng”.

Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh rằng, việc Mỹ tấn công cơ sở hạ tầng của Iran đã tạo ra một “tiền lệ”, hàm ý rằng Tehran có thể đáp trả bằng các biện pháp tương tự.

Theo truyền thông nhà nước Iran, chỉ vài giờ sau tuyên bố này, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào căn cứ hải quân Jufair ở Bahrain, nơi đặt trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ.

Các chuyên gia an ninh cho rằng việc nhắm vào các cơ sở khử mặn có thể làm gia tăng đáng kể mức độ nguy hiểm của xung đột. Khu vực Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) hiện có hơn 400 nhà máy khử mặn, cung cấp khoảng 40% lượng nước khử mặn của thế giới và là nguồn nước uống chủ yếu của nhiều quốc gia trong khu vực.

Tại Kuwait, khoảng 90% nước sinh hoạt đến từ các nhà máy khử mặn, trong khi tỷ lệ này là 86% ở Oman, 70% ở Saudi Arabia (Ả-rập Xêút) và 42% tại Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE).

Trước đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố Tehran sẽ ngừng tấn công các nước láng giềng, trừ khi các cuộc tấn công nhằm vào Iran xuất phát từ lãnh thổ của họ. Tuy nhiên, diễn biến mới cho thấy lập trường này có thể thay đổi nếu Iran cho rằng các cơ sở hạ tầng của mình tiếp tục bị nhắm mục tiêu.

Theo các nhà phân tích, việc các bên bắt đầu nhắm tới cơ sở hạ tầng nước có thể mở ra một giai đoạn nguy hiểm mới của cuộc xung đột, bởi nguồn nước khử mặn được coi là yếu tố sống còn đối với các quốc gia vùng Vịnh.

Nếu các cơ sở này trở thành mục tiêu quân sự, xung đột có nguy cơ lan rộng và kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng đối với an ninh nhân đạo và môi trường trong toàn khu vực.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo rằng Tehran đã chuẩn bị cho một cuộc leo thang với Mỹ nếu đó là điều Tổng thống Donald Trump mong muốn.

Trên trang mạng X, ông Araghchi tuyên bố chính quyền Mỹ hoàn toàn chịu trách nhiệm cho việc Iran gia tăng các hành động thực thi quyền tự vệ của mình. Liên quan đến tình hình nội bộ của Iran, dự kiến trong ngày 8/3, Hội đồng Chuyên gia của Iran gồm 88 giáo sĩ cấp cao sẽ nhóm họp để lựa chọn lãnh tụ tối cao mới sau khi Đại giáo chủ Ali Khamenei qua đời.

Theo hãng tin Fars của Iran, lãnh tụ tối cao mới có thể được lựa chọn thông qua các cuộc họp trực tuyến sau khi cả 2 cơ sở của hội đồng đều bị quân đội Israel tấn công. Trong lúc Iran chưa có lãnh đạo tối cao chính thức, quyền bổ nhiệm và bãi nhiệm các quan chức quân sự cũng như quyền tuyên bố chiến tranh đã được chuyển giao cho Hội đồng Lãnh đạo lâm thời, gồm Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chánh án Tối cao Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i và Phó Chủ tịch Hội đồng Chuyên gia Alireza Arafi.

Có thể bạn quan tâm

Tòa nhà bị hư hại sau cuộc không kích tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ nối lại không kích Iran

Ngày 29/7, quân đội Mỹ đã tiến hành các đợt không kích nhằm vào Iran, đánh dấu lần đầu tiên Washington tấn công lãnh thổ Iran trở lại sau gần 1 tuần tạm dừng các hoạt động quân sự để tạo điều kiện cho các nỗ lực ngoại giao.

Công sứ Nguyễn Hải Lưu, Phó Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc phát biểu tại phiên thảo luận. (Ảnh: Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc cung cấp)

Việt Nam kêu gọi chấm dứt xung đột, bảo đảm an ninh hàng hải và thúc đẩy giải pháp hai Nhà nước tại Trung Đông

Việt Nam kiên định ủng hộ quyền chính đáng và bất khả xâm phạm của nhân dân Palestine về tự quyết, cũng như việc Nhà nước Palestine trở thành thành viên đầy đủ của Liên hợp quốc; đồng thời tiếp tục ủng hộ giải pháp hai Nhà nước, hướng tới một nền hòa bình công bằng, toàn diện và lâu dài tại Trung Đông.

Một con tàu bị lực lượng Houthi tấn công ngoài khơi cách thành phố al-Hudaydah của Yemen khoảng 64 hải lý về phía Tây Bắc, trên Biển Đỏ. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

Kêu gọi giảm căng thẳng ở khu vực Biển Đỏ

Căng thẳng tại khu vực Biển Đỏ tiếp diễn khi lực lượng Houthi tại Yemen phóng tên lửa nhằm vào lãnh thổ Saudi Arabia và liên quân Arab do Saudi Arabia dẫn đầu không kích nhiều mục tiêu của Houthi. Trước diễn biến nguy hiểm tại khu vực này, Liên hợp quốc và nhiều nước kêu gọi các bên giảm căng thẳng.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Chia rẽ về hoạt động quân sự nhằm vào Iran

Bất đồng trong Quốc hội Mỹ bộc lộ rõ liên quan xung đột với Iran, khi Hạ viện ngày 23/7 thông qua một nghị quyết về hạn chế quyền của tổng thống trong việc phát động các hoạt động quân sự chống Iran mà không có sự chấp thuận của Quốc hội, còn Thượng viện cùng ngày lại bác bỏ một nghị quyết tương tự.

Khói bốc lên sau vụ không kích tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nỗ lực ngoại giao ngăn xung đột lan rộng ở Trung Đông

Trong bối cảnh giao tranh ở Trung Đông tiếp tục leo thang nghiêm trọng, các nỗ lực ngoại giao đang được khẩn trương thúc đẩy, Bộ trưởng Nội vụ Iran Eskandar Momeni và Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Pakistan Asim Munir đã nhất trí tăng cường phối hợp nhằm bảo đảm an ninh khu vực.

Quang cảnh Eo biển Hormuz ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nguy cơ căng thẳng trên Biển Đỏ

Liên hợp quốc bày tỏ quan ngại sâu sắc trước nguy cơ căng thẳng leo thang trên tuyến hàng hải ở Biển Đỏ sau lời đe dọa phong tỏa của lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào Saudi Arabia, đồng thời kêu gọi tất cả các bên kiềm chế, giải quyết bất đồng thông qua đối thoại và ngoại giao.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf phát biểu tại một cuộc họp báo ở Tehran, Iran, tháng 12/2025. (Ảnh: Xinhua/Shadati)

Iran cáo buộc Mỹ không muốn giảm căng thẳng

Phóng viên TTXVN tại Trung Đông dẫn nguồn báo “Times of Israel” ngày 20/7 cho biết, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đánh giá, các động thái quân sự của Mỹ chứng tỏ Washington không quan tâm đến việc chấm dứt leo thang căng thẳng gần đây với Tehran.

Khói bốc lên sau vụ không kích tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN phát)

Mỹ tấn công các mục tiêu của IRGC tại Iran

Ngày 19/7, quân đội Mỹ tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhiều mục tiêu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đánh dấu bước leo thang mới trong căng thẳng giữa hai nước sau khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời đổ vỡ.