Phát biểu tại họp báo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Phạm Thanh Hà nêu rõ, đặc xá là một trong những chế định pháp lý được quy định tại Điều 88 của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, được thể chế hóa bằng Luật Đặc xá năm 2007, nay là Luật Đặc xá năm 2018.
Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã tiến hành nhiều đợt đặc xá tha tù cho những phạm nhân có quá trình cải tạo, lao động, học tập tốt, trở về với cộng đồng, xã hội. Từ năm 2009 đến năm 2016, theo Luật Đặc xá năm 2007, Nhà nước ta đã thực hiện 7 đợt đặc xá nhân các ngày lễ lớn, sự kiện trọng đại của đất nước, đặc xá cho hơn 87.000 người.
Đặc biệt, năm 2021 vừa qua là năm diễn ra nhiều sự kiện trọng đại của đất nước như: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, bầu cử Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 thành công tốt đẹp và cũng là năm đầu tiên triển khai thực hiện kể từ khi Luật Đặc xá năm 2018 có hiệu lực, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã quyết định đặc xá tha tù trước thời hạn cho 3.035 phạm nhân (trong đó có 3.026 phạm nhân đang chấp hành án phạt tù, 3 người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, 6 người đang được hoãn chấp hành án phạt tù).
Mặc dù trong bối cảnh tình hình đại dịch Covid 19 diễn biến hết sức phức tạp tại nhiều địa phương trên cả nước, nhưng với sự cố gắng, nỗ lực của các cơ quan trong hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, công tác đặc xá năm 2021 đã bảo đảm các yêu cầu chính trị, pháp luật, nghiệp vụ, đối ngoại, được nhân dân trong nước đồng tình và dư luận quốc tế đánh giá cao, tiếp tục khẳng định chủ trương, chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước ta trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người một cách công bằng, bình đẳng cho tất cả mọi đối tượng công dân, kể cả những người đang chấp hành án phạt tù. Các quyền cơ bản của người đang chấp hành án phạt tù đều được bảo đảm.
Với Quyết định đặc xá năm 2021 của Chủ tịch nước, hàng nghìn người đã hưởng niềm vui được khoan hồng, sớm trở về đoàn tụ với gia đình, sẵn sàng cho cơ hội làm lại cuộc đời. Qua theo dõi, phần lớn người được đặc xá năm 2021 đã trở về nơi cư trú, ổn định cuộc sống và làm ăn lương thiện, tỷ lệ người được đặc xá tái phạm tội rất thấp (tính đến nay mới có 2 người được đặc xá năm 2021 tái phạm tội, chiếm tỷ lệ 0,06%). Đó chính là dấu ấn nhân văn lớn nhất của chủ trương đặc xá, phản ánh rõ nhất ưu tiên bảo đảm và thúc đẩy quyền con người trong mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ta.
Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước cho biết, xuất phát từ truyền thống nhân đạo của dân tộc ta và chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước đối với người phạm tội cũng như kết quả thực hiện công tác đặc xá và tình hình thực tế của công tác thi hành án phạt tù trong thời gian qua; căn cứ Điều 88, Điều 91 Hiến pháp năm 2013 và Luật Đặc xá năm 2018, theo đề nghị của Chính phủ, ngày 1/7/2022, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký Quyết định số 766 về đặc xá năm 2022 nhân dịp kỷ niệm 77 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/2022).
Tại họp báo, đại diện Văn phòng Chủ tịch nước đã công bố quyết định về đặc xá năm 2022. Cũng trong nội dung buổi họp báo, đại diện lãnh đạo các bộ, ngành đã trả lời một số câu hỏi của các cơ quan thông tấn báo chí nêu.
