Nhân Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Đại hội XIV) của Đảng Cộng sản Việt Nam, trao đổi với phóng viên TTXVN tại Nhật Bản về các vấn đề đối ngoại, phát triển và an sinh xã hội, Giáo sư Toshiro Nishizawa (Đại học Tokyo) đã chia sẻ những đánh giá sâu sắc về chiến lược phát triển và vị thế ngày càng gia tăng của Việt Nam trong bối cảnh quốc tế hiện nay.
Về bảo đảm tự chủ chiến lược trong môi trường quốc tế phân mảnh, Giáo sư Nishizawa cho rằng Việt Nam là một hình mẫu mà Nhật Bản có thể học hỏi trong việc duy trì độc lập, tự chủ và tự lực quốc gia. Theo ông, chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ của Việt Nam không chỉ thể hiện trên phương diện tuyên bố mà được triển khai nhất quán bằng hành động thực tiễn.
Việc Việt Nam xây dựng quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với 14 quốc gia đã giúp đa dạng hóa quan hệ, giảm phụ thuộc vào bất kỳ đối tác đơn lẻ nào, đồng thời nâng cao vị thế đàm phán và mở rộng không gian hợp tác trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gia tăng.
Giáo sư nhấn mạnh vai trò của Việt Nam trong các cơ chế đa phương, đặc biệt là ASEAN và Liên hợp quốc. Theo ông, Việt Nam cho thấy cách một quốc gia tầm trung - hiện có nhiều nét tương đồng với Nhật Bản - có thể đóng góp tích cực vào việc định hình các chuẩn mực khu vực và củng cố trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Ông cho rằng Nhật Bản sẽ được hưởng lợi nếu tăng cường phối hợp và ủng hộ định hướng đa phương của Việt Nam, qua đó góp phần thúc đẩy ổn định và khả năng dự đoán trong môi trường địa-chính trị phức tạp.
Bên cạnh đó, Giáo sư Nishizawa đề cao ngoại giao văn hóa và giao lưu nhân dân là một điểm sáng trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Với sự gia tăng của sinh viên quốc tế, khách du lịch và các hoạt động giao lưu văn hóa, Việt Nam ngày càng được nhìn nhận là một quốc gia năng động, hòa bình và giàu bản sắc. Qua gần 30 năm gắn bó với Việt Nam, ông cho rằng quan hệ Việt Nam-Nhật Bản, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và giao lưu nhân dân, đang ngày càng được củng cố và cần được thúc đẩy sâu sắc hơn.
Đánh giá về cộng đồng khoảng 600.000 người Việt Nam tại Nhật Bản, Giáo sư Nishizawa bày tỏ sự trân trọng đối với tinh thần làm việc chăm chỉ, tư duy độc lập, sự khiêm tốn và cởi mở của sinh viên, người lao động Việt Nam, coi đây là cầu nối quan trọng thúc đẩy sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau giữa hai quốc gia.
Về chiến lược phát triển hạ tầng, Giáo sư nhấn mạnh tới cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc tăng cường kết nối quốc gia và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn, trong đó có mục tiêu xây dựng hơn 3.000km đường cao tốc trong năm 2025. Ông so sánh quá trình này với Nhật Bản những năm 1960, khi hạ tầng đóng vai trò then chốt cho sự cất cánh của nền kinh tế, đồng thời lưu ý rằng chất lượng và hiệu quả dài hạn của các dự án sẽ là yếu tố quyết định.
Đối với chuyển đổi số và phát triển khoa học-công nghệ, Giáo sư nhận định Việt Nam đang "đi tắt đón đầu" trong một số lĩnh vực như dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không tiền mặt và phát triển các khu công nghiệp công nghệ cao. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh quá trình số hóa cần đi kèm các chính sách bảo vệ xã hội nhằm tránh gia tăng bất bình đẳng, nhất là đối với các nhóm dễ bị tổn thương.
Cuối cùng, Giáo sư Nishizawa đề cao cách tiếp cận phát triển lấy con người làm trung tâm của Việt Nam, thể hiện qua các chính sách an sinh xã hội như miễn, giảm học phí và hỗ trợ y tế cho các nhóm yếu thế. Theo ông, phát triển bền vững không chỉ là tăng trưởng kinh tế mà còn phải bảo đảm tính bao trùm và công bằng, đồng thời lưu ý Việt Nam cần chú trọng cân đối tài chính dài hạn trong bối cảnh già hóa dân số và nhu cầu phúc lợi ngày càng gia tăng.
