Hành động sớm-chủ động trước thiên tai

Thiên tai năm 2024 mang nhiều yếu tố cực đoan, dị thường, xảy ra trên khắp các vùng miền cả nước. Nhờ sự chủ động vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cho nên đã khắc phục và xử lý nhiều sự cố, góp phần giảm đáng kể thiệt hại do thiên tai gây ra. Tuy nhiên, trước diễn biến ngày càng cực đoan của thiên tai cũng đặt ra nhiều vấn đề cấp bách cần phải xử lý, những bài học quý cần rút kinh nghiệm.
Huyện Gia Viễn (Ninh Bình) tổ chức diễn tập phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn trên sông Hoàng Long. (Ảnh HỒNG NAM)
Huyện Gia Viễn (Ninh Bình) tổ chức diễn tập phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn trên sông Hoàng Long. (Ảnh HỒNG NAM)

Những con số kỷ lục

Theo Phó Cục trưởng Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai Nguyễn Văn Tiến, năm 2024 trên địa bàn cả nước đã xảy ra 1.340 trận, với 21/22 loại hình thiên tai. Sau những tháng đầu năm hạn hán tại các tỉnh phía nam do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino là bão mạnh, mưa lũ lớn, sạt lở đất, lũ quét trên diện rất rộng tại Bắc Bộ; mưa lũ lớn ở Trung Bộ.

Đặc biệt, bão số 3 (Yagi) là cơn bão mạnh nhất trong 30 năm trên Biển Đông và trong 70 năm qua trên đất liền. Hoàn lưu bão gây mưa lớn toàn Bắc Bộ và Thanh Hóa, gây lũ lớn, đặc biệt lớn diện rộng. Trong đó, lũ lịch sử đã xuất hiện trên bảy tuyến sông; sạt lở đất, lũ ống, lũ quét tại hầu hết các tỉnh miền núi và trung du Bắc Bộ, nhất là các tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Cao Bằng.

Thiên tai năm 2024 đã làm 514 người chết, mất tích, gấp 3,04 lần so với năm 2023 và 2,44 lần trung bình 10 năm từ 2014-2023; 2.207 người bị thương. Thiệt hại về kinh tế ước tính khoảng 88.748 tỷ đồng, gấp 9,52 lần so với năm 2023 và 4,19 lần trung bình 10 năm từ 2014-2023. Riêng bão và mưa lũ sau bão đã làm 345 người chết, mất tích, gấp 2 lần thiệt hại về người cả năm 2023.

Ngoài ra, trong năm 2024 cũng xảy ra một số loại hình thiên tai lớn, diện rộng như: 10 cơn bão, một áp thấp nhiệt đới, 233 trận mưa lớn, lũ, lũ quét, sạt lở đất, 266 trận dông lốc, sét, mưa đá, 363 trận sạt lở và hạn hán, xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long, 422 trận động đất, 18 đợt gió mạnh trên biển, 17 đợt nắng nóng...

Thực tế cho thấy, thiên tai ngày càng diễn biến bất thường và khó lường. Điển hình do mưa lớn cực đoan đã gây lũ quét, sạt lở đất tại nhiều điểm, gây thiệt hại rất lớn về người, nhất là lũ quét, sạt lở đất sau bão số 3 đã làm 325 người chết, mất tích. Trong đó, có những trận lũ quét, sạt lở đất rất nghiêm trọng, như lũ quét, lũ bùn đá ngày 10/9 tại Làng Nủ (Lào Cai) làm 67 người chết, mất tích; sạt lở đất sáng 9/9 tại xã Ca Thành, huyện Nguyên Bình (Cao Bằng) làm 31 người chết, mất tích.

Ngoài mưa lớn cực đoan sau bão ở các tỉnh miền núi phía bắc, mưa lũ lớn cũng xảy ra tại các tỉnh miền trung sau bão số 6. Đặc biệt, lũ lớn tại Lệ Thủy (Quảng Bình) đạt 4,14m, trên báo động 3 là 1,44m, lớn thứ hai từ năm 1979 đến nay và chỉ thấp hơn lũ lịch sử năm 2020, gây ngập lụt diện rộng và làm tám người chết.

Dấu ấn trong công tác phòng, chống thiên tai

Trong bối cảnh bộ máy phòng chống thiên tai có nhiều thay đổi, công tác phòng, chống thiên tai gặp nhiều khó khăn, tuy nhiên, nhờ sự quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ với nhiều giải pháp trước mắt cũng như lâu dài đã góp phần giảm thiệt hại do thiên tai gây ra.

Ứng phó bão số 3, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo từ sớm, từ xa; tổ chức nhiều cuộc họp trực tiếp và trực tuyến với các bộ, ngành, địa phương, ban hành các công điện để chỉ đạo sát với diễn biến tình hình; trực tiếp đi kiểm tra và phân công tất cả các Phó Thủ tướng Chính phủ và một số bộ trưởng, trưởng ngành trực tiếp đến địa bàn trọng điểm kiểm tra, chỉ đạo phòng, chống bão, lũ.

Đồng thời, Chính phủ đã xuất cấp hơn 1.052 tấn gạo, 300,09 tấn giống cây trồng; 430 tỷ đồng và nhiều trang thiết bị cứu hộ cứu nạn, y tế, nhu yếu phẩm khác kịp thời hỗ trợ các địa phương cứu trợ người dân. Mặt trận Tổ quốc, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã vận động, tiếp nhận ủng hộ tiền và hiện vật trị giá hơn 1.760 tỷ đồng. Các tổ chức quốc tế và các nước cứu trợ tiền và hàng trị giá hơn 22 triệu USD. Nhiều địa phương trong cả nước, nhiều tổ chức, cá nhân đã hỗ trợ trực tiếp cho các địa phương và người dân bị thiên tai vượt qua khó khăn.

Có thể nói, đối phó thiên tai năm 2024, lực lượng phòng, chống thiên tai đã phải đối mặt các tình huống khó khăn nhất trong nhiều năm qua. Căng thẳng nhất là những ngày từ 9 đến 11/9 khi liên tục các thông tin về sự thiệt hại, mất mát lớn về người do lũ quét, sạt lở đất tại các tỉnh Lào Cai, Cao Bằng, Yên Bái do bão số 3 gây ra.

Từ công tác phòng, chống thiên tai năm 2024, nhất là bão số 3, đã để lại những bài học lớn về tổ chức, chỉ đạo phối hợp liên ngành phòng, chống thiên tai liên quan hạ tầng, nhân lực… Đồng thời, nhiệm vụ lâu dài cần rà soát, điều chỉnh chính sách, quy hoạch, kế hoạch, lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, kinh tế-xã hội để xây dựng xã hội an toàn trước thiên tai.

Theo dự báo của Trung tâm dự báo Khí tượng-Thủy văn quốc gia, dự báo mưa lũ, lũ quét và sạt lở đất là việc khó không chỉ ở Việt Nam mà cả các nước trên thế giới. Ngành khí tượng-thủy văn đã và đang tăng cường hợp tác quốc tế, sử dụng các công nghệ hiện đại để thực hiện việc dự báo, cảnh báo mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất có khả năng xảy ra trong thời gian từ 6 giờ, 12 giờ... tại các huyện, xã trên phạm vi cả nước, người dân cần căn cứ vào các dự báo, cảnh báo của cơ quan khí tượng thủy văn để có những biện pháp ứng phó kịp thời.

Thiên tai luôn bất ngờ và chắc chắn sẽ còn tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Chính vì vậy, cần sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ, kịp thời của cả hệ thống chính trị, để luôn sẵn sàng ứng phó thiên tai; không ngừng nỗ lực xây dựng cộng đồng an toàn, bền vững trước thiên tai.

Có thể bạn quan tâm

Các thành viên Tổ tình nguyện bảo vệ rừng ngập mặn thôn Mỹ Hòa; Đội tình nguyện bảo vệ rùa biển của Vườn quốc gia Núi Chúa trồng dặm những chỗ cây non chết trước đó. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa hồi sinh rừng ngập mặn, kiến tạo hệ sinh thái đa dạng sinh học

Hơn một thập kỷ trước, trên nền san hô cổ khô cằn ở thôn Mỹ Hòa, xã Vĩnh Hải (tỉnh Khánh Hòa), ý tưởng gây dựng một cánh rừng ngập mặn từng bị coi là khó thành hiện thực. Nhưng bằng sự bền bỉ của người dân, các tình nguyện viên..., những mầm đước nhỏ bé đã lớn lên thành một vành đai xanh, trở thành “lá chắn sinh thái” đa dạng.

(Ảnh: MINH DUY)

Thời tiết ngày 13/8: Cả nước nắng nóng, Bắc Bộ và Trung Bộ nắng nóng gay gắt hơn 38 độ C

Dự báo, ngày 13/8, cả nước nắng nóng, mưa dông tập trung vào chiều tối và đêm. Bắc Bộ và Trung Bộ nhiều nơi nắng nóng gay gắt, nhiệt độ cao nhất hơn 38 độ C, chiều tối và đêm có mưa rào, dông. Nam Bộ nhiệt độ từ 33-35 độ C. Cao nguyên Trung Bộ thời tiết dễ chịu hơn, nhiệt độ cao nhất từ 28-31 độ C.

[Video] Từ giữa tháng 8 đến giữa tháng 9, mưa lớn diện rộng sẽ tập trung ở Bắc Bộ và từ Thanh Hóa - Quảng Trị

[Video] Từ giữa tháng 8 đến giữa tháng 9, mưa lớn diện rộng sẽ tập trung ở Bắc Bộ và từ Thanh Hóa - Quảng Trị

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ ngày 12/8 đến 10/9, mưa lớn diện rộng tập trung chủ yếu tại Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Quảng Trị. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có nhiều ngày mưa rào và dông, riêng Cao nguyên Trung Bộ có ngày mưa vừa đến mưa to, tập trung vào chiều và đêm.

Ông Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu. (Ảnh: LÊ VÂN)

Hoàn thiện EPR, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam

Ngày 11/8, tại Hà Nội, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), thông qua Chương trình Đối tác Hành động quốc gia về nhựa tại Việt Nam (NPAP) và Mạng lưới kinh tế tuần hoàn Việt Nam (CE Hub), tổ chức Hội thảo “Định hướng hoàn thiện hệ thống trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) tại Việt Nam”.

Khai thác mủ cao-su ở Điện Biên. (Ảnh: nhandan.vn)

Mở cơ hội thị trường tín chỉ carbon cho ngành cao-su

Chiều 11/8, Hiệp hội Cao-su Việt Nam (VRA), Forest Trends và Mạng lưới Cao-su thiên nhiên bền vững tổ chức hội thảo trực tuyến “Cơ hội thị trường tín chỉ carbon đối với ngành cao-su Việt Nam”, nhằm cập nhật chính sách, cơ chế thị trường và nhận diện những cơ hội, vướng mắc từ thực tiễn doanh nghiệp.

Dự báo khu vực Hà Nội ngày có nắng nóng và nắng nóng gay gắt. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Cảnh báo nắng nóng ở khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ

Ngày 10/8, khu vực Bắc Bộ (trừ Lai Châu, Điện Biên), Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi đến Gia Lai có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, có nơi hơn 38 độ C.

Một góc hồ chứa nước Sông Biêu, xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa: Nguồn nước hồ chứa nước Sông Biêu đổi màu, người dân lo lắng cho mùa màng, vật nuôi

Dòng nước có màu xám đục theo địa hình chảy về hồ chứa nước Sông Biêu đang khiến người dân xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa lo lắng. Nhiều hộ dân cho biết, tình trạng này xuất hiện trong thời gian dài, trong khi cây trồng có dấu hiệu kém phát triển, vật nuôi phát sinh những biểu hiện bất thường.