Cộng đồng quốc tế đang gia tăng áp lực hối thúc chấm dứt cuộc xung đột Hamas-Israel trong bối cảnh số người thiệt mạng không ngừng gia tăng và điều kiện sống của người dân trên Dải Gaza ngày càng bi đát.
Không yêu cầu Israel cam kết ngừng bắn vĩnh viễn
Theo các đề xuất mới của Hamas, phong trào này từ bỏ yêu cầu đối với cam kết bằng văn bản của Israel về lệnh ngừng bắn vĩnh viễn khi kết thúc giai đoạn 45 ngày ban đầu của kế hoạch gồm ba giai đoạn. Bên cạnh đó, Hamas sẽ chấp nhận các bảo đảm quốc tế rằng các cuộc đàm phán về lệnh ngừng bắn vĩnh viễn hoặc sẽ bắt đầu vào đầu giai đoạn đầu tiên và kết thúc vào cuối giai đoạn này.
Hamas cũng tuyên bố sẵn sàng chấp nhận việc Israel rút dần khỏi Gaza, từ bỏ yêu cầu việc rút quân phải được hoàn thành vào cuối giai đoạn đầu. Việc phóng thích các con tin của Hamas sẽ phụ thuộc vào tiến triển của các cuộc đàm phán về lệnh ngừng bắn vĩnh viễn và việc Israel rút khỏi Gaza.
Nhóm đàm phán Israel cho biết có cơ hội đạt được một thỏa thuận với Phong trào Hồi giáo Hamas về việc thả con tin. Trước đó, ngày 3/7, Israel đã nhận được phản hồi của Hamas đối với các đề xuất sửa đổi được Tổng thống Mỹ Joe Biden công bố lần đầu tiên vào ngày 31/5 về lệnh ngừng bắn ở Gaza và thả khoảng 120 con tin bị giam giữ ở dải đất ven Ðịa Trung Hải này.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhấn mạnh ông sẽ không đồng ý với lệnh ngừng bắn vĩnh viễn ở Gaza và các lệnh ngừng bắn tạm thời để cho phép thả con tin. Ông cũng bác bỏ ý tưởng rút quân hoàn toàn khỏi Gaza. Ông Netanyahu đã nhắc lại các nguyên tắc mà Israel cam kết thực hiện, đặc biệt là cam kết chỉ chấm dứt cuộc chiến sau khi tất cả các mục tiêu đã đạt được.
Truyền thông Israel nhận định phản ứng mới của Hamas là tốt nhất từ trước tới nay, tạo cơ sở để hai bên tiến về phía trước. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số vấn đề cần được làm rõ, như sự hiện diện của Israel ở hành lang Philadelphia ở Gaza (dải phân cách lãnh thổ Palestine với lãnh thổ Ai Cập) và vấn đề tù nhân.
Các nhà hòa giải từ Ai Cập, Mỹ và Qatar đã nỗ lực trong nhiều tháng nhưng không thành công trong việc làm trung gian một lệnh ngừng bắn ở Gaza. Lệnh ngừng bắn duy nhất, cũng do các nhà hòa giải này làm trung gian, chỉ kéo dài một tuần và kết thúc vào ngày 1/12/2023, sau khi Hamas thả khoảng 100 con tin Israel để đổi lấy các tù nhân Palestine.
Israel gỡ phong tỏa một số quỹ của Chính quyền Palestine
Trong khi đó, người phát ngôn của Bộ Tài chính Israel cho biết cơ quan này đã phê duyệt khoản thanh toán mới trị giá hơn 140 triệu USD cho Chính quyền Palestine (PA). Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich tuyên bố đã gỡ phong tỏa một số khoản quỹ của PA mà nước này đang kiểm soát.
Kể từ khi nổ ra cuộc chiến với Hamas, Bộ Tài chính Israel đã giữ lại các khoản thuế mà nước này thu hộ PA. Tuy nhiên, các quan chức Israel vừa cho biết họ đã thanh toán 435 triệu shekel (116 triệu USD) cho các khoản thuế thu hộ trong tháng 4 và tháng 5 cho PA. Người phát ngôn Bộ Tài chính Israel cho biết họ sẽ thanh toán thêm khoảng 530 triệu shekel (hơn 140 triệu USD) cho các khoản thuế thu hộ PA trong tháng 6. Thủ tướng PA Mohammed Mustafa đã xác nhận khoản thanh toán 435 triệu shekel từ Israel trong cuộc họp nội các ngày 3/7. Ông Mustafa cho biết số tiền này sẽ được sử dụng để trả những khoản lương đang nợ cho hàng chục nghìn công chức và nhà cung cấp người Palestine.
Theo một nghị định thư năm 1994, Israel đứng ra thu thuế và thuế hải quan cho Chính quyền Palestine. Các nhà kinh tế đánh giá các thuế mà Israel thu được chiếm tới 60% nguồn thu của PA. Israel đã ngừng thanh toán khoản thuế thu hộ cho PA sau sự kiện ngày 7/10 vì cáo buộc PA hỗ trợ khủng bố.
Thiết lập vùng đệm ở Gaza
Liên quan tình hình xung đột ở Dải Gaza, báo Haaretz của Israel ngày 4/7 đưa tin, dữ liệu phân tích hình ảnh vệ tinh cho thấy quân đội nước này đã thiết lập vùng đệm dọc biên giới với Dải Gaza, san bằng gần như tất cả các tòa nhà ở đây và ngăn người Palestine tiếp cận khu vực này.
Theo báo Haaretz, quân đội Israel hiện kiểm soát 26% lãnh thổ Gaza. Lực lượng này đang mở rộng các căn cứ ở vùng đất của người Palestine cũng như xây dựng cơ sở hạ tầng và đường sá. Quân đội Israel cũng chiếm giữ Hành lang Philadelphia dọc biên giới Gaza-Ai Cập và san bằng các tòa nhà ở khu vực này. Tại khu vực trung tâm Gaza, quân đội chiếm giữ Hành lang Netzarim và thiết lập 4 căn cứ quân sự tại đây.
Trong khi đó, một nhóm giám sát cho biết Chính phủ Israel cũng đã phê duyệt kế hoạch xây dựng gần 5.300 nhà ở mới tại các khu định cư ở Bờ Tây. Theo giới quan sát, động thái trên nằm trong chiến dịch đẩy nhanh việc mở rộng các khu định cư nhằm củng cố quyền kiểm soát của Israel đối với các vùng lãnh thổ Palestine.
