“Hải trình” bồi dưỡng tình yêu biển, đảo

Tình yêu bắt đầu từ nhận thức

Tham gia cuộc thi các em sẽ cùng đồng đội lên tàu để cùng vượt các lộ trình: Ra khơi, Vượt sóng, Cập bến, Đặt mốc chủ quyền và các hoạt động cứu trợ, trò chơi tương tác sôi động.

Ở chặng ra khơi: Các em được thể hiện tri thức, hiểu biết về lịch sử, địa lý, Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982, Luật Biển Việt Nam, cũng như Luật Cảnh sát biển Việt Nam... Các câu hỏi nhận thức về điều luật, nghị định mang đậm tính chất lý luận khô khan trong phần ra khơi, được Ban tổ chức mềm hóa qua những câu đố trực quan sinh động, lồng ghép vào đó là những câu chuyện kể, những hình ảnh sinh động "người thật, việc thật" về ngư dân đang ngày đêm bám biển và người chiến sĩ Bộ đội Cụ Hồ nơi đầu sóng ngọn gió. Ở phần vượt sóng và cập bến, các em học sinh được thể hiện tinh thần đoàn kết tập thể, cùng thảo luận để tìm phương án chính xác cho từng ô chữ bí mật liên quan đến chủ quyền biên giới biển, đảo của Việt Nam.

Hòa trong niềm vui giành giải Nhất trong cuộc thi Chung kết khu vực 1, em Phạm Hà Ly học sinh lớp 8A2 trường Tiểu học và Trung học cơ sở Đông Hải 2, Hải Phòng tâm sự: Tham gia cuộc thi, em mới hiểu rõ thêm, biển, đảo Việt Nam không chỉ là không gian sinh tồn, là nguồn tài nguyên vô giá mà còn là chứng nhân lịch sử, là máu thịt và chủ quyền không thể tách rời của dân tộc. Trong suốt hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, cha ông ta đã dùng mồ hôi, công sức và cả xương máu để xác lập, thực thi và bảo vệ chủ quyền trên các vùng biển đảo quê hương.

Cuộc thi còn cuốn hút với nội dung thi vẽ tranh với đề tài biển, đảo Tổ quốc. 15 năm tổ chức, Ban Tổ chức đã nhận hàng nghìn bức tranh đặc sắc, như: Hình ảnh những con tàu Cảnh sát biển dũng mãnh đạp sóng ra khơi, kiên cường đứng vững giữa ngút ngàn trùng khơi để làm điểm tựa, bảo vệ an toàn cho những con tàu cá của ngư dân Việt Nam bám biển; Hình ảnh người chiến sĩ Hải quân, Cảnh sát biển đang bồng súng đứng gác hiên ngang dưới lá Cờ Tổ quốc tung bay trước gió nơi đảo xa; Hình ảnh về các bạn học sinh nắm tay nhau trên bờ cát trắng đến trường... Mỗi bức tranh không chỉ đơn thuần là để thi mà còn là cánh cửa tâm hồn để các em học sinh bày tỏ suy nghĩ, tình yêu với biển, đảo thân yêu; là những thông điệp mạnh mẽ về lòng tự hào dân tộc, là tiếng lòng khát khao hòa bình và sự tri ân sâu sắc mà thế hệ học trò gửi tới những người anh hùng đang ngày đêm giữ gìn sự bình yên cho biển trời đất mẹ.

Em Võ Mai Thùy học sinh lớp 8A1 Trường trung học cơ sở 2 Sông Đốc, Cà Mau chia sẻ: Trải qua Cuộc thi cấp xã, tỉnh và khu vực em đều được giải Nhất nhưng kết quả không khiến em tự hào mà là cuộc thi mang đến cho em nhiều kiến thức bổ ích về biển đảo quê hương và càng làm em thêm tự hào về lịch sử về truyền thống dựng nước, giữ nước của dân tộc.

Thầy Lương Thiện Tâm, Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở Tân An, Lâm Đồng khẳng định: Giá trị thiêng liêng nhất của cuộc thi chính là khơi các em học sinh -những thế hệ tương lai của nước nhà về tình yêu biển, đảo quê hương. Để sau những không khí sôi động của cuộc thi, khi trở lại với chiếc bàn học quen thuộc, các em học sinh sẽ có góc nhìn khác về giá trị của biển, đảo, của cuộc sống hòa bình, ấm no... Bởi các em nhận thức ra rằng: Đằng sau hình ảnh bờ biển tràn ngập cát trắng, nắng vàng hay những chuyến tàu vươn khơi đánh cá... đó là máu, xương, mồ hôi, nước mắt của quân và dân Việt Nam anh hùng nói chung và lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam nói riêng, đêm, ngày đoàn kết trong chiến đấu, công tác để giữ gìn từng tấc đất, con sóng bình yên cho Tổ quốc.

Nâng cao chất lượng lan tỏa cuộc thi

Trung tướng Bùi Quốc Oai, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam trao đổi: Ngay từ khi xây dựng đề án Cuộc thi, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan chức năng phải bám sát mục tiêu: Cuộc thi không chỉ dừng lại ở những giải thưởng mà còn phải đưa những "kiến thức cứng" thành nhận thức, trách nhiệm trong tâm hồn các em học sinh. Chỉ đạo các cơ quan phối hợp chặt chẽ với nhà trường, các chuyên gia tâm lý để nghiên cứu, chuyển hóa hệ thống Luật, Nghị định thành hệ thống câu hỏi sinh động, hấp dẫn, phù hợp với nhu cầu tiếp nhận và thị hiếu của học sinh, gắn với những tình huống gần gũi trong học tập, sinh hoạt và đời sống của các em.

Một trong những yếu tố nữa làm nên sức hấp dẫn của các hoạt động tuyên truyền về biển, đảo trong nhà trường là sự kết hợp giữa kiến thức và trải nghiệm. Nếu bài học trên lớp giúp học sinh có nền tảng nhận thức thì những hoạt động thực tế lại giúp các em hình dung rõ hơn về những gì mình đã được học.

Tham gia cuộc thi, các em học sinh được tham quan tàu Cảnh sát biển, tìm hiểu công việc của cán bộ, chiến sĩ, nghe kể về những chuyến tuần tra, cứu hộ, cứu nạn hay đấu tranh phòng, chống tội phạm trên biển, các em có thêm những hình dung cụ thể về cuộc sống và nhiệm vụ của những người đang ngày đêm giữ biển... Những trải nghiệm ấy, biển không còn chỉ là màu xanh trên bản đồ hay những địa danh được nhắc đến trong sách giáo khoa. Đằng sau mỗi vùng biển, hòn đảo là lịch sử dựng nước và giữ nước, là hoạt động lao động, sản xuất của ngư dân, là những con tàu ngày đêm làm nhiệm vụ và là trách nhiệm bảo vệ chủ quyền, giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định trên biển. Khi học sinh hiểu được những điều đó, tình yêu biển, đảo cũng không còn dừng ở cảm xúc đơn thuần mà từng bước gắn với ý thức trách nhiệm; cũng như động viên các em tích cực với các phong trào dọn dẹp vệ sinh bảo vệ môi trường biển, đảo; chung tay chia sẻ vật chất, tinh thần với các bạn học sinh ở miền biển, đảo có hoàn cảnh khó khăn... hay nuôi dưỡng các giá trị chân, thiện, mỹ, các động lực, ý chí quyết tâm trong học tập, rèn luyện để trở mai sau trở thành người công dân tốt chung tay xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Theo Đại tá Lê Huy, Chính ủy Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2, để Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” thực sự trở thành một hoạt động tuyên truyền có sức lan tỏa, việc phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị với cấp ủy, chính quyền địa phương và các nhà trường trên địa bàn có ý nghĩa hết sức quan trọng. Trong những năm qua, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 đã chủ động phối hợp với các địa phương, ngành giáo dục và các nhà trường xây dựng kế hoạch, lựa chọn nội dung, hình thức tổ chức phù hợp với từng địa bàn, từng lứa tuổi học sinh; qua đó đưa những kiến thức về biển, đảo, chủ quyền quốc gia, pháp luật và trách nhiệm của thế hệ trẻ đến gần hơn với các em học sinh.

“Chúng tôi xác định, tổ chức Cuộc thi không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà quan trọng hơn là khơi dậy tình yêu quê hương, đất nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với biển, đảo. Muốn làm được điều đó, Cảnh sát biển phải cùng với địa phương và nhà trường tạo thành một sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên, lâu dài”, Đại tá Lê Huy chia sẻ thêm.

Chính vì vậy, Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” ngày càng trở thành sân chơi bổ ích, được các thầy, cô giáo, học sinh và các phụ huynh, nhân dân trên địa bàn cùng tham gia.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với việc giáo dục pháp luật cho nhân dân. Bởi, khi tham dự cuộc thi, nhân dân được cập nhật thêm những kiến thức về lịch sử, địa lý, chủ quyền biển, đảo đến các quy định của pháp luật, trách nhiệm của công dân trong bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn trên biển hay phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)... qua việc nghe các câu hỏi, câu trả lời và xử lý những tình huống cụ thể.

Chính quá trình chủ động tiếp nhận ấy giúp kiến thức được ghi nhớ sâu hơn, đồng thời tạo cơ hội để mọi người cùng hình thành cách nhìn đúng đắn về biển, đảo và trách nhiệm của bản thân trong chấp hành pháp luật. tôn trọng các quy định khi tham gia hoạt động trên biển đến ý thức bảo vệ môi trường, nguồn lợi và tài nguyên biển. Khi ấy, tình yêu biển, đảo sẽ không chỉ nằm trong một cuộc thi, một bài học hay một hoạt động ngoại khóa, mà trở thành một phần trong nhận thức và trách nhiệm của mỗi người...

Thời gian tới, Đảng ủy, Bộ tư lệnh tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan chức năng đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, kết hợp tổ chức trực tiếp với trực tuyến; gắn cuộc thi với các hoạt động trải nghiệm tại các đơn vị trong lực lượng.... để thực hiện hiệu quả đổi mới nội dung, hình thức trong tổ chức cuộc thi.

Bảo đảm cho cuộc thi không chỉ là một “sân chơi” mà trở thành một phương thức giáo dục trực quan, sinh động, giúp học sinh tiếp cận kiến thức bằng sự chủ động và hứng thú, đồng thời trở thành ngày hội của nhà trường, chính quyền, đoàn thể và nhân dân địa phương nơi chương trình được tổ chức; góp phần phối hợp với ngành giáo dục địa phương bồi dưỡng tình yêu về biển, đảo nói riêng và tình yêu Tổ quốc nói chung cho học sinh và nhân dân trên địa bàn....