Giữ nét chạm Hải Minh

Làng nghề mộc truyền thống Hải Minh (Ninh Bình) nổi tiếng với nhiều sản phẩm tinh xảo. Các nghệ nhân không ngừng sáng tạo mẫu mới, nâng cao giá trị, đưa sản phẩm làng nghề vươn xa.

Nghề sản xuất đồ mộc mỹ nghệ ở Hải Minh tạo việc làm ổn định cho người dân địa phương. Ảnh: HOẠT NGUYỄN
Nghề sản xuất đồ mộc mỹ nghệ ở Hải Minh tạo việc làm ổn định cho người dân địa phương. Ảnh: HOẠT NGUYỄN

Độc đáo và khác biệt

Nét độc đáo tạo nên sự khác biệt của làng nghề mộc Hải Minh (xã Hải Anh, tỉnh Ninh Bình) là phương pháp đục sâu (kênh bong) và hệ thống mộng (mộng mang cá, mộng thắt, mộng thủng và chốt gỗ). Tất cả các sản phẩm không dùng đinh sắt, nhưng mọi cấu kiện vẫn được khớp nối chắc chắn, bền bỉ. Mỗi nét chạm khắc, đường lọng, mũi ve đều thể hiện nét tài hoa, khéo léo của người thợ. Khoảng hơn chục năm trở lại đây, làng nghề phát triển thêm các sản phẩm mới như tranh gỗ, hoành phi, câu đối… Việc duy trì kỹ thuật đục chạm hoàn toàn thủ công để hoàn thiện một dạ sập hay một bức tranh khảm, nạm tinh xảo, mỗi người thợ phải mất hằng tháng trời lao động miệt mài. Trong quá trình đục tay, đòi hỏi người thợ phải tập trung cao độ, bởi chỉ lơ đãng một chút, sai một vài mũi đục có thể làm sản phẩm bị lỗi.

Theo ông Nguyễn Xuân Đính (Khu II, cụm Công nghiệp làng nghề Hải Minh), khác với những sản phẩm đục máy đại trà, đồ mỹ nghệ truyền thống tại đây mang đậm dấu ấn của con người. Nếu sử dụng máy móc, năng suất lao động có thể tăng rất nhiều lần, nhưng sản phẩm lại thiếu đi sự tinh tế, cảm xúc và dấu ấn sáng tạo riêng của nghệ nhân.

Ông Đính cho biết thêm, người làng nghề thường sử dụng hình ảnh bộ tứ linh, tứ quý hay các điển tích cổ để tạo tác các chi tiết như cánh, ngăn kéo, yếm tủ hay yếm sập. Với những bộ sập gụ - tủ chè cầu kỳ, người thợ có thể tạo một hệ thống điển tích liên hoàn trên nhiều bộ phận, từ mặt trước, mặt bên đến chân, yếm, tạo thành tổng thể thống nhất. “Việc chạm không chỉ cho đúng hình dáng của con rồng, con lân hay chim phượng, mà còn phải tạo được thần thái của linh vật”, ông Đính nhấn mạnh.

Phát triển kinh tế gắn với văn hóa truyền thống

Hiện tại, xã Hải Minh có khoảng 300 cơ sở sản xuất mộc mỹ nghệ, tạo việc làm ổn định cho hơn 4.500 lao động. Các sản phẩm của làng nghề được xuất khẩu sang nhiều nước như Trung Quốc, Nhật Bản, Indonesia… Để bảo đảm các đơn hàng, nhiều xưởng đã thay đổi cách làm, kết hợp xây dựng chuỗi sản xuất chuyên biệt. Thay vì tập trung tại một xưởng, làng nghề chia thành các công đoạn: Xưởng xẻ, pha gỗ, xưởng đục chạm mộc, cơ sở chuyên khảm trai ốc, cơ sở làm bóng. Cuối cùng là các cửa hàng phân phối chuyên nghiệp. Theo các nghệ nhân, để quảng bá thương hiệu, người dân Hải Minh đã áp dụng công nghệ thông tin và xây dựng các kênh bán hàng trực tuyến.

Tuy nhiên, để tạo động lực cho các làng nghề phát triển bền vững, việc hỗ trợ quỹ đất mở rộng làng nghề cũng như chính sách ưu đãi về thuế cũng vô cùng quan trọng. Để những tinh hoa nghề mộc mỹ nghệ không mai một trong nhịp sống hiện đại, bên cạnh sự linh hoạt của người dân, rất cần sự quan tâm, đồng hành sâu sát hơn từ hội ngành nghề và các cấp chính quyền. Những chính sách thiết thực về vốn, thuế, đào tạo nghề và xúc tiến thương mại sẽ là điểm tựa vững chắc, giúp Hải Minh giữ được hồn cốt nghề truyền thống cha ông và tự tin khẳng định vị thế trên bản đồ kinh tế-văn hóa của đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Những bức tranh gỗ tinh xảo được tạo nên bởi đôi tay tài hoa của nghệ nhân. Ảnh: Văn Học

Nhiều con đường, một mục tiêu

Trước sự cạnh tranh ngày càng gay gắt của sản phẩm công nghiệp, rất nhiều người dân làng nghề đang tự đặt câu hỏi: “Làm gì để sống được với nghề?”. Từ thực tiễn cuộc sống, những cách làm nâng cao giá trị văn hóa truyền thống, biến di sản làng nghề thành nguồn lực kinh tế là con đường giúp làng nghề phát triển.

Việc tiết kiệm năng lượng, đổi mới thiết bị, ứng dụng công nghệ sẽ góp phần giảm phát thải, tối ưu chi phí vận hành. Ảnh: Nam Hải

Xanh hóa cảng biển

Là đầu mối giao thương quốc tế, trung tâm công nghiệp và cảng biển lớn của miền bắc, Hải Phòng đứng trước yêu cầu phát triển kinh tế song hành với bảo vệ môi trường.

Nghệ nhân Vũ Văn Giỏi chia sẻ về một mẫu cổ phục. Ảnh: Lê Vân

Nuôi bền ngọn lửa

Bằng những đôi tay tài hoa và tình yêu sâu bền với nghề truyền thống, nhiều nghệ nhân vẫn hằng ngày tích cực giữ nghề và truyền dạy cho thế hệ sau.

Lễ khánh thành đường cộng đồng mới tại phường Linh Sơn, tỉnh Thái Nguyên. Ảnh: Đại sứ quán Australia

Chuyển từ ứng phó sang phục hồi bền vững

Mức độ khốc liệt của thiên tai chỉ có thể dự báo được phần nào, trong khi thực tế xảy ra, nhiều khi, còn ngoài sự hình dung của con người. Chính vì thế, việc chuyển hướng từ ứng phó đơn thuần sang tăng cường khả năng chống chịu, chủ động phục hồi bền vững được cho là giải pháp quan trọng để giảm thiểu thiệt hại bởi thiên tai, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khó lường.

Thực hành thí nghiệm tại Triển lãm Science Tornado 2026 REVELIO. Ảnh: Quỳnh Chi

Từ trải nghiệm khoa học đến tư duy STEM

Hơn 6.000 lượt khách tham quan triển lãm khoa học mang tên Science Tornado 2026 REVELIO tại Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam trong ngày 10/10 cho thấy sức hút của một sân chơi khoa học do chính học sinh tổ chức.

Cụ bà Nguyễn Thị Hà (giữa) mong muốn tham gia các hoạt động cộng đồng.

Để người cao tuổi sống vui - khỏe - có ích

Trong bối cảnh xã hội đang bước vào thời kỳ già hóa dân số nhanh chóng, yêu cầu chăm sóc và bảo đảm sự tham gia của người cao tuổi trong các hoạt động tương tác xã hội ngày càng cần được quan tâm đúng mức, giúp giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Xe đưa đón người cao tuổi đến Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại phường Tây Hồ.

Thí điểm mô hình chăm sóc bán trú

Mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày đang được Hà Nội thí điểm tại 6 xã, phường, mở thêm một cách tiếp cận trong chăm sóc người cao tuổi: Không tách họ khỏi gia đình, nhưng cũng không dồn toàn bộ gánh nặng chăm sóc lên người thân.

Tiết mục tôn vinh các giá trị bản sắc văn hóa Việt tại Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai.

Điểm hẹn quốc tế của đối thoại văn hóa

Từ chiều sâu nghìn năm văn hiến đến sức sống của một thành phố sáng tạo, Hà Nội tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến của những nền văn hóa thế giới qua Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ hai.

Wushu Hải Phòng định hướng đầu tư đào tạo tài năng trẻ để khẳng định vị thế. Ảnh: Báo Hải Phòng

Kỳ vọng vào lực lượng trẻ

Từ những tấm huy chương vượt chỉ tiêu tại giải trẻ quốc gia đến quyết tâm chinh phục đấu trường lớn nhất cả nước, wushu Hải Phòng đang khẳng định hướng đi đúng đắn trong công tác đào tạo trẻ và đặt nhiều kỳ vọng tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X.

Theo quy hoạch đã được phê duyệt, đến năm 2050, Đồng bằng sông Hồng sẽ phát triển các trung tâm dịch vụ hàng đầu khu vực về logistics tập trung ở Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh. Ảnh: Khiếu Minh

Định vị tư duy tổ chức không gian phát triển mới

Thế giới đang chứng kiến sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng rất mạnh. Một giờ hàng hóa phải chờ đợi là chi phí, một thủ tục chồng chéo cũng là chi phí và một kết nối đứt quãng giữa đường bộ với cảng biển đều dồn lên giá thành sản phẩm. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng hệ thống logistics vùng, liên vùng là yêu cầu tất yếu, góp phần kiến tạo không gian phát triển mới.

Nhiều siêu thị sử dụng túi tái chế thân thiện với môi trường. Ảnh: Nam Nguyễn

“Xách” Xanh

Chỉ là một thông báo nhưng có tổng lượt tương tác (thích, bình luận, chia sẻ) lên đến gần 14 nghìn, cao hơn gấp 7-10 lần nếu so lượt tương tác với các thông tin và hình ảnh rất hấp dẫn từ các xuất bản phẩm, như truyện tranh… Đó là thông báo trên fanpage chính thức của Nhà xuất bản Kim Đồng, ngày 9/9, về việc ngừng cung cấp túi nilon tại quầy thanh toán của hệ thống cửa hàng trên toàn quốc thuộc Nhà xuất bản kể từ ngày 1/1/2027.

Cán bộ Công an phường Móng Cái 2 hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính.

Giữ bình yên nơi địa đầu Tổ quốc

Địa bàn phường Móng Cái 2, tỉnh Quảng Ninh có diện tích rộng, dân số đông, khoảng 2 km đường biên giới tiếp giáp với Trung Quốc, thuận lợi để phát triển kinh tế-xã hội, thương mại, xuất nhập khẩu, tuy nhiên cũng tiềm ẩn yếu tố phức tạp về an ninh, trật tự.

Du lịch Quảng Ninh cần những sản phẩm chất lượng để níu chân du khách lâu hơn. Ảnh: K.MINH

Quảng Ninh làm mới hệ sinh thái du lịch

Hội nghị Lữ hành toàn quốc năm 2026 không ngẫu nhiên chọn thành phố Quảng Ninh làm nơi tổ chức. Với sức hút của các di sản thiên nhiên, văn hóa thế giới, cùng sự năng động trong cách tổ chức sản phẩm và sự kiện, địa phương này đang là một trong những điểm sáng của du lịch cả nước.

Các cấp chính quyền thành phố Quảng Ninh, nhất là cán bộ, công chức đang chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, phục vụ người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Chuyển mạnh tư duy phục vụ doanh nghiệp

Với định hướng xuyên suốt “chính quyền kiến tạo - doanh nghiệp đồng hành - phát triển bền vững” trong quan hệ giữa chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp địa phương, cả hệ thống chính trị thành phố Quảng Ninh luôn coi cộng đồng doanh nghiệp là đối tác đồng hành trong quá trình phát triển.

Cựu tù Côn Đảo giao lưu, kể chuyện với giáo viên và học sinh trên địa bàn thành phố Bắc Ninh. Ảnh: Lâm Anh

Học lịch sử từ những câu chuyện kể

Từ những câu chuyện của nhân chứng lịch sử đến các hoạt động tham quan, trải nghiệm thực tế, số hóa di tích,... Thành phố Bắc Ninh đang đổi mới phương thức giáo dục lý tưởng, truyền thống cách mạng và lối sống cho thanh thiếu nhi, để lịch sử trở thành hành trang của người trẻ hôm nay.

Nhóm nghệ nhân trẻ tại triển lãm “Lưu trăng”.

Đưa vốn xưa trở lại

Giữa những biến đổi nhanh của đời sống đô thị, nhiều nghệ nhân, nghệ sĩ trẻ đang chọn cách trở về với tre, nứa, giấy dó, đồ chơi dân gian và mỹ thuật truyền thống.