Giữ làng nghề truyền thống thời 4.0

Vùng Đông Nam Bộ có tốc độ đô thị hóa nhanh. Nhiều năm qua, nhiều hộ sản xuất, kinh doanh nghề truyền thống dần dần chuyển sang nghề khác, chủ yếu là thương mại - dịch vụ.

Một số tranh sơn mài tại làng nghề sơn mài Tương Bình Hiệp (Thành phố Hồ Chí Minh).
Một số tranh sơn mài tại làng nghề sơn mài Tương Bình Hiệp (Thành phố Hồ Chí Minh).

Một người bạn dẫn tôi đến làng nghề đúc gang Trường Thọ, tỉnh Tây Ninh. Hiện nay còn rất ít hộ giữ nghề truyền thống gần trăm năm của làng. Người bạn khẽ thở dài bảo, mẫu mã sản phẩm hàng hóa lĩnh vực ngành nghề truyền thống cũng như chất lượng chưa ổn định, giá thành cao, sức cạnh tranh so sản phẩm hàng hóa được sản xuất theo công nghiệp còn hạn chế; sản phẩm ngành nghề chưa gắn kết với các điểm, tuyến du lịch nên hạn chế việc quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ các sản phẩm.

Gần đây, chúng tôi đến làng nghề mành trúc Tân Thông Hội, Thành phố Hồ Chí Minh, thấy chủ yếu là lao động nữ lớn tuổi, tranh thủ làm nghề lúc nhàn rỗi. Nhìn rộng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, tính đến trước thời điểm sáp nhập với một số tỉnh khác thì trong 7 làng nghề (trong đó 4 làng nghề truyền thống được công nhận gồm các làng có nghề se nhang, đan lát, sản xuất bánh tráng, sản xuất muối) có 8 doanh nghiệp, 8 hợp tác xã, 23 tổ hợp tác và 65 hộ kinh doanh và tổng doanh thu chỉ tròm trèm 100 tỷ đồng/năm. Một con số quá nhỏ so với siêu đô thị kinh tế lớn nhất nước.

Đi và thấy, rồi đôi lần trò chuyện cùng những chuyên gia kinh tế thì mới thấy hầu hết các làng nghề chưa xây dựng được mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị. Sản xuất vẫn còn manh mún, chủ yếu là vốn gia đình, chưa có nguồn đầu tư vào kinh doanh kiểu công nghiệp thủ công như xu thế phát triển của công nghiệp văn hóa, công nghiệp du lịch hiện nay. Phần lớn các hộ kinh doanh, hợp tác xã, tổ hợp tác trong làng nghề vẫn chưa đăng ký nhãn hiệu làng nghề truyền thống, sản phẩm đặc trưng của địa phương, đăng ký nhãn hiệu và xây dựng thương hiệu. Hoặc giới thiệu các sản phẩm làng nghề, ngành nghề tham gia trưng bày, quảng bá và kết nối tiêu thụ tại các hội chợ triển lãm trong và ngoài tỉnh/thành phố.

Giữa năm 2024, ghé đảo Thiềng Liềng của Thành phố Hồ Chí Minh, tôi ngỡ ngàng thấy bảo tàng muối của người dân trên đảo. Hầu hết khách du lịch đều tham quan, tự tay làm muối, rồi trải nghiệm 1 ngày làm diêm dân, rồi được mua nhiều sản phẩm từ muối với giá cả rất hợp lý so thị trường. Một cách ứng dụng hay để tạo nên chuỗi giá trị của làng nghề truyền thống. Hay như Trường trung cấp Mỹ thuật-Văn hóa Bình Dương đã tổ chức cho học sinh đi trải nghiệm, giáo dục ngoại khóa tại các làng nghề truyền thống đặc sắc của tỉnh, như một hình thức kết nối giới trẻ ngày nay với văn hóa bản sắc dân tộc.

Chỉ khi tạo ra chuỗi giá trị thì các làng nghề truyền thống mới không mai một theo dòng chảy hiện đại hóa công nghệ của thời đại 4.0 này.

Có thể bạn quan tâm

Quốc lộ 1 (Vành đai 2) đoạn qua Bình Chánh cũ - điểm đầu dự án.

17.254 tỷ đồng

Đó là tổng mức đầu tư sơ bộ cho dự án mở một con đường mới nối TP Hồ Chí Minh với tỉnh Tây Ninh, theo nghiên cứu tiền khả thi mà Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh vừa thực hiện và báo cáo Ủy ban nhân dân TP Hồ Chí Minh. Dự án thuộc nhóm A, thực hiện theo hình thức đầu tư công. Thời gian triển khai dự kiến từ năm 2026 đến 2029.

Anh Trần Trọng Nghĩa (mặc áo dài) chia sẻ câu chuyện về lực lượng Biệt động Sài Gòn-Gia Định tại quán Cà-phê Đỗ Phủ - Cơm tấm Đại Hàn.

Đến cà-phê nghe chuyện lịch sử

Những ngày cuối tháng tư, du khách tìm đến quán Cà-phê Đỗ Phủ - Cơm tấm Đại Hàn (số 113A đường Đặng Dung, phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh) nhiều hơn thường lệ. Họ ghé tham quan nơi từng được lực lượng Biệt động Sài Gòn-Gia Định chọn làm cơ sở hoạt động bí mật trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Giáo viên Trường tiểu học Phan Văn Trị chủ động lồng ghép trải nghiệm AI vào tiết học.

Bạn đồng hành đa nhiệm

Từ những đề án chiến lược cấp thành phố cho tới những nỗ lực kiến tạo công cụ học tập, Thành phố Hồ Chí Minh đang khẳng định vị thế dẫn đầu, khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quá trình đổi mới giáo dục.

Đặc khu Côn Đảo sở hữu vốn tài nguyên thiên nhiên giá trị và đặc sắc.

Bảo tồn đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Côn Đảo

Vườn quốc gia Côn Đảo (Đặc khu Côn Đảo, Thành phố Hồ Chí Minh) là điểm đến đặc biệt lý thú với sự giàu có, đặc sắc về tài nguyên thiên nhiên. Sự nỗ lực, bền bỉ trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học là một yếu tố góp phần gìn giữ vẻ đẹp của vùng đất đặc biệt này.

Đông đảo các bạn trẻ tham quan triển lãm hành trình thiết kế của KTS Trần Thị Ngụ Ngôn và Tropical Space, tại số 257, đường Hoàng Văn Thụ, phường Tân Xuân Hòa.

Sống trong nhiệt đới

Tháng 2 âm lịch, nghĩa là mới giữa mùa xuân, nhưng miền bắc đã trải qua những ngày nắng nóng gay gắt, miền trung và miền nam cũng vậy. Biến đổi khí hậu, Trái đất nóng lên, nước biển dâng…

Chương trình "Tick xanh trách nhiệm" giúp người dân có thể truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Tin tức

• Thành phố Hồ Chí Minh đang xây dựng cổng dữ liệu sản phẩm bị thu hồi trên toàn cầu nhằm chặn từ sớm hàng hóa rủi ro vào hệ thống bán lẻ.

VBA tổ chức sự kiện thi đấu 3x3 trong trung tâm thương mại ở Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: VBA

Bắt đầu từ những nhịp vươn tay

Tại TP Hồ Chí Minh, luyện tập thể thao đã trở thành một phần không thể thiếu của lối sống hiện đại. Vượt ra khỏi câu chuyện rèn luyện thể chất đơn thuần, những giờ phút tập luyện chính là cách mỗi cá nhân tìm lại sự cân bằng giữa nhịp sống hối hả của đô thị, để rồi vun đắp và xây dựng tình yêu với thể thao trong tương lai.

Lãnh đạo tỉnh Đồng Nai khen thưởng các Đảng bộ trực thuộc tỉnh hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2025. Ảnh: Huy Anh

Đợt thi đua đặc biệt

Phường Tân Triều (tỉnh Đồng Nai) có Khu công nghiệp Thạnh Phú, với diện tích hơn 177 ha, 1.679 doanh nghiệp, 2.384 hộ kinh doanh, bốn chợ hạng II và III, bảy hợp tác xã hoạt động cùng nhiều cửa hàng tiện lợi.

Môi trường đầu tư ổn định, minh bạch được xác định là yếu tố then chốt giúp Thành phố Hồ Chí Minh trở thành “cực hút” dòng vốn FDI chất lượng cao. (Trong ảnh: Saigon Hi-tech Park - Thành phố Hồ Chí Minh. Nguồn: HEPZA)

Khơi thông nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng

Bên cạnh việc đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), mới đây, Thành phố Hồ Chí Minh đã công bố loạt giải pháp trọng tâm nhằm huy động tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2026 đạt khoảng 1,18 triệu tỷ đồng, tương đương 30% GRDP.

Đại biểu tham quan các sản phẩm tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Tây Ninh. Ảnh: UBND Tây Ninh

Cầu nối phát triển hệ sinh thái số

Trong những ngày tháng 3, Tây Ninh chính thức đưa Trung tâm Đổi mới sáng tạo vào hoạt động. Nhưng đằng sau những cơ hội và kỳ vọng là một hành trình dài với những “điểm nghẽn” cần được tháo gỡ.

Saigon Heat là một trong những câu lạc bộ có lực lượng cổ động viên hùng hậu. Ảnh: VBA

VBA và mô hình kinh tế đồng sáng tạo

Năm nay, Giải bóng rổ chuyên nghiệp Việt Nam (VBA) đang từng bước chuyển dịch sang mô hình kinh tế đồng sáng tạo. Vượt ra ngoài câu chuyện doanh thu từ bán vé thuần túy, giải đấu sẽ đóng vai trò kết nối nhà tài trợ, câu lạc bộ và khán giả, với mục tiêu kiến tạo nên những giá trị cảm xúc vượt trội.

Các đội thi đã trải qua các vòng thi đối kháng (3vs3) vòng loại trực tiếp

1

Ngày 5/4, lần đầu tiên, một cuộc thi đấu bóng đá kỳ lạ - “Drone soccer” (Bóng đá sử dụng thiết bị bay điều khiển trên không) – được Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh tổ chức, tại Trung tâm Thanh thiếu nhi tỉnh. Giải đấu nằm trong khuôn khổ Tuần lễ “Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số” năm 2026.

Vở kịch thiếu nhi “Náo động rừng cổ tích” của Nhà hát kịch Sân khấu nhỏ nhận phản hồi tích cực từ khán giả.

“Khoác áo mới” cho sân khấu kịch

Vài năm trở lại đây, thị trường kịch nói tại Thành phố Hồ Chí Minh bắt đầu khởi sắc. Không chỉ tăng quy mô đầu tư, thêm suất diễn, mỗi đơn vị còn nỗ lực tạo dấu ấn với nhiều cách làm khác biệt.

Ngày hội "Kết nối, đồng hành trong đổi mới và sáng tạo cùng các trường học trên địa bàn phường Hòa Hưng" năm 2026.

Tin tức

• Gần 500 phụ huynh, học sinh cùng đại diện các trường học, doanh nghiệp tham gia chương trình “Kết nối, đồng hành trong đổi mới và sáng tạo cùng các trường học”, do UBND phường Hòa Hưng (Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức.

Tỉnh Đồng Nai xây dựng thành công nhiều mô hình nông nghiệp xanh.

Đầu tư phát triển nông nghiệp xanh

Hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, tỉnh Đồng Nai chú trọng đầu tư xây dựng các mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp xanh, giảm tác động của biến đổi khí hậu.

Các đoàn tàu của tuyến Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên)

41 km

Đó là tổng chiều dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và sân bay Long Thành, mới được đề cập trong buổi làm việc giữa Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh với lãnh đạo tỉnh Đồng Nai, nhằm tháo gỡ những vướng mắc của địa phương trong phát triển hạ tầng giao thông.

Người lao động được tư vấn, giới thiệu việc làm hoàn toàn miễn phí với nhiều cơ hội tuyển dụng tại ngày hội.

Tin tức

• Trung tâm dịch vụ việc làm thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức “Ngày hội tuyển dụng việc làm - không gian trải nghiệm công nghệ 2026” tại Trường cao đẳng Kinh tế đối ngoại.

Chị Thoa thăm vườn nguyên liệu sạch.

Mở rộng “vòng tròn chuối sinh học”

Là một trong những đơn vị tiên phong thực hành mô hình kinh doanh tạo tác động tích cực cho xã hội và môi trường, Abavina luôn khuyến khích bà con nông dân canh tác bền vững, nhiều sản phẩm sinh thái của doanh nghiệp được người tiêu dùng ưa chuộng và đón nhận.

ảnh minh họa

21.800

Theo thông tin từ Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai, năm 2026 tỉnh dự kiến khởi công 23 dự án nhà ở xã hội quy mô hơn 21.800 căn hộ.

Học sinh khám phá robot AI tại triển lãm “50 năm đổi mới giáo dục: Dấu ấn thời đại - Khát vọng tương lai”, tháng 11/2025. Ảnh: Linh Anh

Bước tiến của trường học số

Không còn là câu chuyện của tương lai, mô hình trường học số đang hiện hữu tại nhiều cơ sở giáo dục ở Thành phố Hồ Chí Minh. Song, bên cạnh những kết quả bước đầu đầy hứa hẹn, hành trình này không phải không có thách thức.