Tạo chuyển biến từ ý thức tự giác của người dân
Đến trụ sở Công an xã Ia Nan với khẩu súng tự chế trên tay, em Rơ Lan Dưng (sinh năm 2011, cư trú tại làng Sơn) bày tỏ sự nhẹ nhõm khi trút bỏ được gánh nặng lo âu.
Dưng cho biết, cách đây 2 năm, em đặt mua khẩu súng này qua mạng xã hội với giá 300 nghìn đồng. Do hiểu biết pháp luật còn hạn chế, em không hề hay biết hành vi sở hữu, sử dụng súng tự chế là vi phạm pháp luật. Chỉ đến khi các chiến sĩ Công an xã trực tiếp đến từng hộ gia đình tuyên truyền, phân tích những rủi ro và chế tài xử lý, Dưng mới nhận thức được nguy hiểm và chủ động mang súng đi giao nộp.
Không riêng gì lứa tuổi thanh thiếu niên, nhiều người dân trưởng thành trước đây từng sử dụng súng tự chế như một vật dụng gắn liền với hoạt động săn bắn truyền thống cũng đã thay đổi suy nghĩ.
Trường hợp của anh Hoàng Tiến Lực (trú tại làng Ia Kle, xã Ia Nan) là một thí dụ điển hình. Anh Lực chia sẻ, trước kia anh tự chế một khẩu súng đi săn để cải thiện bữa ăn. Khi kinh tế gia đình dần ổn định, anh cất giữ khẩu súng làm kỷ niệm.
Tuy nhiên, qua các buổi sinh hoạt cộng đồng do lực lượng công an tổ chức, nhận thấy việc tàng trữ vũ khí trong nhà luôn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn ngoài ý muốn hoặc bị kẻ xấu lợi dụng, anh đã tự nguyện mang súng đến cơ quan công an địa phương bàn giao.
Những câu chuyện của Rơ Lan Dưng hay anh Lực không phải là hiện tượng bộc phát, mà là kết quả của một quá trình kiên trì bám địa bàn, “đi từng ngõ, gõ từng nhà” của lực lượng công an cơ sở. Điểm sáng trong công tác vận động tại xã Ia Nan chính là việc ra mắt mô hình “Thôn, làng không vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo” vào giai đoạn cuối tháng 7/2026.
Gắn liền với mô hình này, địa phương đã triển khai hoạt động hỗ trợ lương thực cho những hộ dân tự giác bàn giao vũ khí. Người dân tự nguyện giao nộp sẽ được tiếp nhận, hướng dẫn và hỗ trợ gạo theo chương trình. Bởi mỗi vũ khí được giao nộp, mỗi thông tin được cung cấp đều góp phần phòng ngừa vi phạm, bảo vệ an toàn cho gia đình và giữ gìn sự bình yên trên địa bàn.
Theo Đại úy Lê Hồng Phương, Phó Trưởng Công an xã Ia Nan, từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã phối hợp các đoàn thể địa phương tổ chức 8 đợt tuyên truyền tập trung, thu hút hơn 2.400 lượt người dân tham gia. Qua đó, lực lượng công an đã vận động, thu hồi thành công 12 vũ khí và công cụ hỗ trợ các loại.
Thời gian tới, Công an xã tiếp tục coi công tác tuyên truyền là khâu then chốt, giúp người dân nắm vững các quy định pháp luật để không vô tình hay cố ý vi phạm.
Nhân rộng các mô hình hay, củng cố an ninh địa bàn
Thực tế cho thấy, hiệu quả của công tác thu hồi vũ khí, vật liệu nổ tại Gia Lai không đến từ các giải pháp hành chính đơn thuần, mà bắt nguồn từ việc đa dạng hóa các mô hình vận động quần chúng.
Thực hiện Kế hoạch 1452/KH-CAT-PC06 ngày 24/4/2026 của Giám đốc Công an tỉnh Gia Lai về việc đẩy mạnh tuyên truyền, vận động thu hồi và phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật liên quan vũ khí, vật liệu nổ, đến nay, 100% công an cấp xã, phường trên địa bàn tỉnh đã xây dựng được ít nhất một mô hình tuyên truyền phù hợp với tình hình thực tế địa phương.
Sự linh hoạt trong cách làm đã đem lại những con số thuyết phục. Tại xã An Toàn, thông qua mô hình “Tổ liên tịch cảm hóa, giáo dục người lầm lỡ”, lực lượng chức năng đã thu hồi được 8 khẩu súng các loại.
Trong khi đó, xã Chư A Thai triển khai mô hình “Thôn nói không với vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo”, vận động nhân dân tự nguyện giao nộp 7 khẩu súng tự chế. Những mô hình này không chỉ giúp làm sạch địa bàn mà còn nâng cao vai trò tự quản của cộng đồng dân cư.
Bên cạnh công tác vận động trong quần chúng nhân dân, công tác quản lý Nhà nước đối với các cơ quan, đơn vị được phép trang bị, sử dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ cũng được siết chặt.
Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an tỉnh Gia Lai) đã chủ động phối hợp tiến hành kiểm tra thực tế việc quản lý, sử dụng vũ khí tại 29 đơn vị công an cấp xã và 105 cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trên địa bàn.
Qua công tác kiểm tra, lực lượng chuyên trách đã kịp thời hướng dẫn các đơn vị thực hiện đúng quy trình lưu giữ, bảo quản, tuyệt đối không để xảy ra thất lạc, mất mát hoặc sử dụng sai mục đích.
Thượng tá Ngô Thanh Sơn, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an tỉnh Gia Lai) nhận định, đơn vị đã tham mưu cho Ban Giám đốc Công an tỉnh ban hành nhiều giải pháp đồng bộ nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị.
Việc xây dựng và nhân rộng các mô hình “Thôn, làng không vũ khí” tại các địa bàn cơ sở bước đầu đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực, làm chuyển biến sâu sắc từ tư duy đến hành động của mỗi người dân.
Loại trừ triệt để vũ khí tự chế và vật liệu nổ ra khỏi đời sống cộng đồng là hành trình dài, đòi hỏi sự bền bỉ và quyết tâm cao. Những kết quả đạt được từ các mô hình vận động tại Gia Lai thời gian qua đã và đang đặt nền móng vững chắc, góp phần giữ gìn trật tự an toàn xã hội, mang lại cuộc sống bình yên, ấm no và hạnh phúc cho nhân dân trên địa bàn tỉnh.
