Ký ức mùa Thu Độc lập
Trong căn nhà nhỏ nép mình giữa con hẻm rợp bóng cây xanh ở phường Cái Răng, thành phố Cần Thơ, lão thành cách mạng Phạm Duy Khương, còn gọi thân mật là Chín Khương, chậm rãi kể về những ngày tháng không thể nào quên của tuổi trẻ.
Giọng ông đã yếu, từng lời nói chậm hơn, nhưng ánh mắt vẫn sáng lên khi nhắc về mùa Thu năm 1945, thời điểm cả dân tộc vùng lên giành chính quyền.
Năm ấy, ông mới 17 tuổi. Hòa vào phong trào Thanh niên Tiền phong đang lan rộng ở Cần Thơ, chàng trai Phạm Duy Khương cùng đông đảo quần chúng xuống đường, góp sức vào cuộc đấu tranh giành chính quyền.
Nhớ lại những ngày sục sôi ấy, ông kể, những người trẻ khi đó gần như không có gì ngoài lòng yêu nước và niềm tin vào cách mạng. Vũ khí rất thô sơ, chỉ là những cây gậy tre, gậy tầm vông; có người còn dùng chiếc nóp, một loại giáp đan bằng tre, làm áo bảo vệ. Thế nhưng khí thế của quần chúng mạnh mẽ đến mức không gì có thể ngăn cản.
Tại Cần Thơ, chiều 25/8/1945, Tỉnh ủy họp khẩn bàn kế hoạch khởi nghĩa giành chính quyền. Sáng 26/8, hơn 20.000 đồng bào từ nhiều nơi đổ về sân vận động Cần Thơ. Ủy ban Dân tộc Giải phóng tỉnh ra mắt, đồng chí Huỳnh Phan Hộ thay mặt Ủy ban đọc lời hiệu triệu, kêu gọi nhân dân đứng lên giành quyền làm chủ.
Không khí khi ấy được ông Khương nhớ lại bằng những hình ảnh đầy sức sống: cờ đỏ sao vàng tung bay, những khẩu hiệu về độc lập vang lên trên các tuyến đường, tiếng hát Tiếng gọi thanh niên hùng tráng thúc giục lớp lớp thanh niên tiến bước.
Ngay sau lễ ra mắt, cuộc biểu tình vũ trang tuần hành qua các trục đường chính trong thị xã, tiến đến dinh xã Tây, nơi tỉnh trưởng đang cố thủ. Trước sức ép của quần chúng, tỉnh trưởng buộc phải chấp nhận yêu cầu của nhân dân và tuyên bố giải tán bộ máy chính quyền bù nhìn.
Ngày 28/8/1945, Ủy ban hành chính tỉnh Cần Thơ được thành lập, đồng chí Trần Văn Khéo làm Chủ tịch. Chính quyền cách mạng chính thức thay thế chính quyền tay sai, mở ra thời kỳ mới, khi độc lập, tự do và quyền làm chủ thuộc về nhân dân.
80 năm giữ trọn niềm tin
Từ chàng trai 17 tuổi tham gia cách mạng, ông Phạm Duy Khương tiếp tục gắn cuộc đời mình với sự nghiệp cách mạng và công tác xây dựng Đảng.
Hành trình ấy bắt đầu từ tháng 8/1945, khi ông tham gia cách mạng tại huyện Long Mỹ. Từ cán bộ Đoàn, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ: Bí thư Huyện ủy Long Mỹ, Trưởng Văn phòng Tỉnh ủy, Bí thư Huyện ủy Châu Thành và Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, phụ trách công tác tuyên huấn, tổ chức.
Qua những năm tháng chiến tranh cũng như trong quá trình xây dựng quê hương, người đảng viên lão thành luôn giữ vững phẩm chất, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm.
Mới đây, nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cùng lãnh đạo thành phố Cần Thơ đã đến trao Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng cho đồng chí Phạm Duy Khương.
Ở tuổi 98, đứng trong hàng ngũ của Đảng suốt 80 năm, ông xúc động trước sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước. Với ông, phần thưởng ấy không chỉ dành cho riêng mình mà còn gợi nhớ những đồng chí, đồng đội và đồng bào đã cùng thế hệ ông dấn thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Ông nhắn nhủ cán bộ, đảng viên và thế hệ trẻ hôm nay phải tiếp tục nỗ lực, học hỏi từ những người đi trước, giữ gìn truyền thống và làm tốt công việc được giao, noi theo tấm gương Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Một tấm gương cho thế hệ sau
Phát biểu tại buổi trao Huy hiệu, đồng chí Đoàn Minh Huấn chúc mừng đồng chí Phạm Duy Khương và gia đình, đồng thời ghi nhận những đóng góp của ông trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước.
Theo đồng chí Đoàn Minh Huấn, với kinh nghiệm và bản lĩnh được tôi luyện qua nhiều thời kỳ cách mạng, đồng chí Phạm Duy Khương tiếp tục là tấm gương để cán bộ, đảng viên và thế hệ trẻ học tập, noi theo; đồng thời góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Việc tôn vinh những đảng viên lão thành không chỉ là sự ghi nhận đối với những cống hiến trong quá trình cách mạng và xây dựng Đảng, mà còn có ý nghĩa thiết thực trong giáo dục truyền thống.
Trong bối cảnh tổ chức lại đơn vị hành chính, hình thành mô hình tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác xây dựng Đảng ở cơ sở càng giữ vai trò quan trọng. Cùng với đó, việc quan tâm, chăm lo người có công, các đảng viên lão thành và phát huy những tấm gương sáng sẽ góp phần củng cố tổ chức Đảng, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh.
Gần một thế kỷ đã đi qua kể từ mùa Thu năm 1945. Với ông Phạm Duy Khương, những năm tháng ấy không chỉ là ký ức của riêng một con người mà còn là một phần ký ức của lịch sử Cần Thơ và đất nước.
Người đảng viên 80 năm tuổi Đảng Phạm Duy Khương cũng là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay: độc lập, tự do không tự nhiên mà có. Đó là thành quả được vun đắp từ lòng yêu nước, sự dấn thân và niềm tin bền bỉ của biết bao thế hệ. Giữ gìn thành quả ấy cũng chính là tiếp nối trách nhiệm với quê hương, đất nước và với những người đã dành trọn tuổi trẻ cho lý tưởng cách mạng.