Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đã hoan nghênh thỏa thuận do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt nhiều thập kỷ xung đột giữa Armenia và Azerbaijan, đồng thời kêu gọi nhanh chóng thực thi.
Tuyên bố chung của hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh thỏa thuận được ký kết ngày 8/8 tại Nhà Trắng là "một bước tiến quan trọng... mở đường cho hòa bình lâu dài, bền vững cho cả hai nước và trên toàn khu vực"
Tuyên bố nhấn mạnh: "Điều quan trọng bây giờ là bảo đảm thực hiện kịp thời các bước đã thỏa thuận để bảo đảm tiến trình ổn định và không bị gián đoạn hướng tới bình thường hóa hoàn toàn".
Cùng ngày, Ngoại trưởng Anh David Lammy đã chúc mừng Armenia và Azerbaijan "về những bước đi táo bạo đã được thực hiện tại Washington."
Ông Lammy “đánh giá cao vai trò quan trọng” của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong việc đảm bảo “bước đột phá này".
Ngoại trưởng Lammy nhấn mạnh: "Vương quốc Anh sẵn sàng hỗ trợ hòa bình ở Nam Kavkaz, nếu cả hai bên đều tôn trọng các cam kết của mình".
Về phần mình, Bộ Ngoại giao Iran hoan nghênh thỏa thuận hòa bình Armenia-Azerbaijan, song cảnh báo nguy cơ sự can thiệp của nước ngoài, sau khi thỏa thuận này trao cho Washington quyền phát triển gần biên giới Iran.
Theo thỏa thuận, Mỹ sẽ có quyền phát triển đối với hành lang được gọi là "Con đường Trump cho Hòa bình và thịnh vượng quốc tế" (TRIPP) trong khu vực chiến lược và giàu tài nguyên. Iran từ lâu đã phản đối hành lang này vì lo ngại sẽ tách Iran khỏi vùng Caucacus và đưa sự hiện diện của nước ngoài đến biên giới của họ. Trong một tuyên bố, Bộ trên khẳng định động thái như vậy sẽ "phá vỡ an ninh và sự ổn định lâu dài của khu vực".
Trước đó, một cố vấn cấp cao của lãnh tụ tối cao Iran, ông Ali Akbar Velayati, đã cảnh báo rằng mọi nỗ lực của các cường quốc trong khu vực hoặc bên ngoài nhằm thúc đẩy hành lang này sẽ phải đối mặt với "phản ứng mạnh mẽ" từ Iran.
Armenia, có đa số dân theo đạo Thiên chúa, và Azerbaijan, có đa số dân theo đạo Hồi, từ lâu đã bất đồng về biên giới và quy chế của các vùng dân tộc thiểu số nằm trong lãnh thổ của nhau. Hai nước đã hai lần giao tranh vì vùng Nagorno-Karabakh.
Năm 2023, Azerbaijan giành lại toàn bộ quyền kiểm soát Nagorno-Karabakh trong một cuộc tấn công quân sự, buộc gần như toàn bộ 100.000 người Armenia còn lại trong vùng lãnh thổ này phải chạy sang Armenia.
Ngày 8/8, dưới vai trò trung gian của Mỹ, hai bên đã nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao và chấm dứt vĩnh viễn mọi hành động thù địch.
Thỏa thuận bao gồm việc thiết lập một hành lang quá cảnh - được đặt tên là TRIPP - đi qua Armenia để kết nối Azerbaijan với vùng đất tách biệt Nakhchivan của nước này. Mỹ sẽ có quyền phát triển hành lang này.
Armenia và Azerbaijan cũng cam kết mở cửa quan hệ thương mại và tôn trọng sự toàn vẹn lãnh thổ của nhau.
Mỹ cũng ký thỏa thuận song phương với cả hai nước trên để mở rộng hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, thương mại và công nghệ, bao gồm cả trí tuệ nhân tạo (AI).
