Dưới tán rừng Thần Sa - Phượng Hoàng

NDĐT - Nằm trên địa bàn huyện Võ Nhai (tỉnh Thái Nguyên), Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên (BTTN) Thần Sa - Phượng Hoàng được giao quản lý, bảo vệ hàng nghìn ha rừng thuộc địa bàn tám xã, thị trấn. Cùng với Vườn Quốc gia Ba Bể - Bắc Cạn, Khu Bảo tồn thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng tạo thành liên khu sinh cảnh đá vôi Thần Sa - Bắc Cạn. Nơi đây, có nhiều loài động, thực vật quý‎ hiếm đặc trưng vùng núi đá Đông Bắc Bộ.

Xóm bản vùng lõi nằm trong Khu BTTN Thần Sa - Phượng Hoàng.
Xóm bản vùng lõi nằm trong Khu BTTN Thần Sa - Phượng Hoàng.

Bảo vệ rừng tận gốc

Cuối tháng 4-2015, chúng tôi đã có chuyến "lội rừng" cùng các đồng chí kiểm lâm thuộc Ban Quản lý Khu BTTN Thần Sa - Phượng Hoàng. Trực tiếp đưa chúng tôi vào rừng là đồng chí Phó Trưởng ban Hứa Văn Tiến. Anh Tiến cho biết: Tận tụy “bám dân, bám rừng”, Ban Quản lý Khu BTTN Thần Sa - Phượng Hoàng đã đề ra các giải pháp bảo vệ, phát triển rừng hiệu quả như: Khoán bảo vệ rừng đặc dụng cho các hộ dân, đơn vị quân đội; giao bảo vệ theo lô, khoảnh, tiểu khu cho từng kiểm lâm địa bàn; phối hợp với các huyện, tỉnh giáp ranh trong công tác bảo vệ rừng,... nên rừng đặc dụng Khu BTTN Thần Sa - Phượng Hoàng đang từng bước được bảo tồn và phát triển bền vững.

Với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ, xây dựng, bảo tồn và phát triển một khu bảo tồn có mức độ đa dạng sinh học cao, có trữ lượng rừng tự nhiên lớn nhất hiện nay, Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng hiện đang trực tiếp quản lý gần 40,3 nghìn ha rừng, trong đó có 17,4 nghìn ha rừng đặc dụng thuộc các xã: Thần Sa, Thượng Nung, Sảng Mộc, Nghinh Tường, Vũ Chấn, Cúc Đường, Phú Thượng và thị trấn Đình Cả.

Ngoài những di chỉ khảo cổ học, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh như thác Mưa Rơi, hang Phượng Hoàng, suối Mỏ Gà, Mái đá Ngườm, Suối Tiên... thì Khu Bảo tồn còn có hệ sinh thái rừng núi độc đáo, có tính đa dạng sinh học phong phú với nhiều nguồn gien quý hiếm và là nơi cư trú của hơn 295 loài động vật và hơn 1.000 loài thực vật, trong đó có nhiều loại cây dược liệu quý, một số loài gần như đã tuyệt chủng.

Với đặc điểm địa hình đồi núi hiểm trở, lại nằm giáp ranh với các tỉnh Lạng Sơn, Bắc Giang, Bắc Cạn, với hàng nghìn hộ dân sống trong vùng lõi nên công tác bảo vệ, phát triển rừng gặp không ít khó khăn. Tại đây, kiểm lâm viên được “cắm” đến từng thôn bản nhằm giữ rừng tận gốc. Phải khá vất vả, chúng tôi mới đến được chốt Bản Mùn, xóm Thượng Lương xã Nghinh Tường, cách trụ sở Ban Quản lý gần 30km.

Gọi là chốt cho “oách”, chứ đó là căn lán nhỏ, vách ghép bằng ván gỗ, lợp bạt sơ sài, vừa đủ kê mấy tấm gỗ làm giường. Kiểm lâm viên Trần Đình Tứ cho biết, hầu hết thời gian là bám dân, bám rừng. Giám đốc Ban Quản lý đã phân công quản lý tận gốc cho 35 cán bộ kiểm lâm làm nhiệm vụ quản lý từng lô, khoảng, tiểu khu. Những cán bộ được phân công thường xuyên tuần tra, kiểm soát trên diện tích mình phụ trách nên hiện tượng khai thác, chặt phá rừng trái phép không còn xảy ra. Tại một số “chốt” khu vực điểm nóng về khai thác gỗ và khoáng sản trái phép, anh em phải “cắm rừng” hàng chục ngày trời, ăn đồ hộp, uống nước khe, không điện, không sóng điện thoại.

Hiện, cả Khu có sáu trạm kiểm lâm địa bàn làm nhiệm vụ quản lý bảo vệ rừng và 10 chốt đặt tại các tuyến đường trọng yếu, duy trì tổ chức tuần tra, truy quét trên rừng tận gốc nhằm phát hiện và ngăn chặn các vụ việc phá rừng, khai thác vận chuyển lâm sản trái phép. Ngoài ra, huyện cũng thành lập ba tổ chốt truy quét các đối tượng khai thác khoán sản trái phép trong rừng đặc dụng. Nhờ các chốt chặn này, tình hình khai thác lâm sản trái phép nhiều tháng nay đã “lắng xuống”, còn hiện tượng khai thác khoáng sản trái phép cũng đã vắng bóng trong rừng đặc dụng.

Các trạm kiểm lâm địa bàn làm tốt công tác tham mưu cho các xã chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể phối hợp tổ chức tuyên truyền Luật Bảo vệ - phát triển rừng và công tác phòng cháy chữa cháy rừng xuống tận các thôn, bản thông qua sinh hoạt xóm, tổ chức lồng ghép tại các buổi sinh hoạt các đoàn thể.

Thác Mưa Rơi - thắng cảnh nổi tiếng thuộc Khu BTTN Thần Sa - Phượng Hoàng.

Phát huy giá trị “rừng vàng”

Trao đổi với lãnh đạo Ban Quản lý, chúng tôi được biết Ban đã xây dựng Quy hoạch phát triển rừng đặc dụng Khu BTTN Thần Sa - Phượng Hoàng đến năm 2020 với mục tiêu quản lý, bảo vệ, bảo tồn và phát triển bền vững gắn với việc sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo tồn nguồn gien, bảo vệ cảnh quan môi trường. Đây là cơ sở cho việc đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng rừng đặc dụng nhằm huy động sự tham gia rộng rãi của cộng đồng, các tổ chức trong và ngoài nước vào hoạt động bảo tồn và phát triển bền vững rừng đặc dụng Khu BTTN.

Theo Quy hoạch này, 30 xóm thôn tại “vùng đệm” sẽ được đầu tư, hỗ trợ phát triển sản xuất với tổng vốn đầu tư dự kiến 89 tỷ đồng. Xác định rừng có được bảo vệ và phát triển thì dự án đầu tư mới đem lại hiệu quả thiết thực, trong những năm qua Ban Quản lý đã triển khai nhiều hoạt động phối hợp với các tổ chức trong nước và quốc tế khảo sát điều tra về các loài linh trưởng: Voọc đen má trắng, Voọc mũi hếch, Vượn,... cây gỗ đinh, lim, sến, táu… để có giải pháp bảo tồn các loại động, thực vật quý hiếm này.

Muốn giữ rừng tận gốc, phát huy giá trị “rừng vàng” thì điều cần nhất chính là ý thức các hộ dân sinh sống trong Khu Bảo tồn, làm sao cho họ có thu nhập từ rừng mà không xâm hại tài nguyên. Với mục đích đó, hàng năm, Ban Quản lý Khu BTTN đều phối hợp với Trung tâm khuyến nông quốc gia mở các lớp tập huấn về khuyến nông- khuyến lâm, xây dựng quy chế quản lý rừng đặc dụng khu BTTN Thần Sa - Phượng Hoàng, với mục tiêu tạo việc làm, tăng thu nhập cho bà con, đặc biệt là tìm kiếm các giải pháp phát triển kinh tế hộ gia đình, góp phần xóa đói giảm nghèo cho người dân địa phương.

Dự án “Mở rộng mô hình trồng thâm canh cây chuối Tây theo hướng sản xuất hàng hóa tại một số xã trong khu bảo tồn thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng” là một hướng đi nhiều triển vọng. Có thu nhập từ rừng, người dân sẽ càng nâng cao ý thức bảo vệ và phát triển rừng.

Đồng chí Hoàng Văn Thanh, 53 tuổi, dân tộc Dao, Bí thư Chi bộ xóm Thượng Lương, xã Nghinh Tường cho biết, đã hai năm nay “đóng cửa rừng”, không có ai được vào rừng lấy măng, đốn gỗ, nhờ vậy mà rất ít xảy ra cháy rừng. Rừng được bảo vệ tốt, không bị chặt phá nên nguồn nước cũng tốt theo, bà con đủ nước sinh hoạt và sản xuất. Người dân tuy không còn được hưởng chế độ khoán bảo vệ, khoanh nuôi rừng nhưng vẫn coi đó là tài sản của mình, tự giác trông coi, bảo vệ. Nghe nói các dự án trồng cây dược liệu, cây ăn quả cho thu nhập bền vững đang được triển khai tại các xã trong khu bảo tồn, ai cũng phấn khởi. Bà con phải thấy được rừng là vàng thì mới tự giác giữ rừng.

Kiểm lâm viên Ban Quản lý Khu BTTN Thần Sa - Phượng Hoàng đến từng nhà vận động bà con thực hiện các quy định của Nhà nước về bảo vệ, phát triển rừng.

Có thể bạn quan tâm

Xí nghiệp Thi công cơ giới ứng trực trên đường Nguyễn Xiển. (Ảnh: Đơn vị cung cấp)

“Thoát nước xanh” giúp chống ngập đô thị

Ngập lụt đô thị đang trở thành vấn đề nghiêm trọng tại các đô thị lớn ở Việt Nam. Theo các chuyên gia, cần giải quyết từ khâu quy hoạch, quản lý nước đến phát triển các giải pháp thoát nước xanh, qua đó giảm tải cho hệ thống cống ngầm và tăng khả năng chống chịu của đô thị.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

Hôm nay, thời tiết Bắc Bộ khá thuận lợi với trạng thái tạnh ráo, có nắng và nền nhiệt tăng nhẹ. Trong khi đó, Trung Bộ tiếp tục có diễn biến đáng chú ý khi mưa rất to tập trung từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng. Nam Bộ ngày nắng gián đoạn, chiều tối và đêm có mưa dông.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

Mưa lớn là diễn biến đáng chú ý nhất tại Trung Bộ trong đêm nay và ngày mai. Từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía Đông Quảng Ngãi có mưa rất to, trong đó trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng có nơi trên 300mm. Mưa lớn tiếp tục kéo dài sang ngày mai, tiềm ẩn nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.

Hệ thống thủy lợi Rào Nan, tỉnh Quảng Trị bảo đảm nguồn nước cho sản xuất trong mùa khô. (Ảnh: Bảo Hân)

El Nino gia tăng nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn

Theo dự báo, trạng thái El Nino có cường độ rất mạnh với xác suất rất cao xảy ra từ nay đến tháng 12, sau đó khả năng giảm dần và duy trì đến đầu mùa hè năm 2027. Do tác động của El Nino, nguy cơ xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn ảnh hưởng đến hàng trăm nghìn ha cây trồng ở nhiều địa phương.

Chủ động vận hành điều tiết các hồ chứa thủy lợi nhằm chủ động đón lũ. (Ảnh: Bảo Hân)

Ứng phó với mưa lớn, ngập lụt, lũ quét

Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia vừa có Văn bản số 56/BCĐ-BNNMT gửi các địa phương về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá.

Khu vực Hà Nội không mưa, đêm và sáng trời lạnh. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Không khí lạnh gây mưa to ở miền trung

Chiều nay (5/10), không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu hết khu vực tây Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến phía bắc tỉnh Quảng Trị. Cảnh báo đêm 5 và ngày 6/10, khu vực từ Hà Tĩnh đến thành phố Huế có mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 50-100mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200mm.

Chiều 5/10, thủ đô Bangkok tiếp tục có mưa. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Thái Lan đối mặt nguy cơ tái ngập

Ngày 5/10, Cục Khí tượng Thái Lan ra Thông báo số 8 cho biết, từ ngày 5-7/10, Thái Lan tiếp tục sẽ có mưa nhiều trên diện rộng, trong đó có thủ đô Bangkok. Trong khi đó, chính phủ Thái Lan tiếp tục thực hiện nhiều biện pháp nhằm hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả lũ lụt.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 5/10/2026: Không khí lạnh gây mưa ở Bắc Bộ, Trung Bộ; Nam Bộ chiều tối tăng dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 5/10/2026: Không khí lạnh gây mưa ở Bắc Bộ, Trung Bộ; Nam Bộ chiều tối tăng dông

Không khí lạnh tiếp tục chi phối thời tiết miền Bắc và miền Trung, gây mưa diện rộng tại nhiều nơi. Hôm nay, Bắc Bộ trời nhiều mây, mưa giảm dần ở Tây Bắc Bộ nhưng Đông Bắc Bộ vẫn có mưa rải rác, cục bộ mưa to đến rất to. Trung Bộ tiếp tục có mưa, trong khi Nam Bộ mưa dông gia tăng về chiều tối.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Không khí lạnh tràn về, đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét

Dự báo, đêm nay (4/10), không khí lạnh tràn về, khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa từ đêm nay, trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét, nhiệt độ thấp nhất 14-17 độ C. Khu vực Hà Nội, từ tối đêm nay đến sáng mai (5/10) có mưa, mưa vừa và dông, cục bộ có nơi mưa to, gần sáng trời chuyển lạnh.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 5/10/2026: Bắc Bộ đón không khí lạnh, Trung Bộ mưa lớn

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 5/10/2026: Bắc Bộ đón không khí lạnh, Trung Bộ mưa lớn

Không khí lạnh tiếp tục dồn xuống phía Nam, ảnh hưởng đến nhiều khu vực ở Bắc Bộ rồi lan xuống Trung Bộ. Đêm nay, Bắc Bộ chuyển xấu với mưa, dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to; từ ngày mai, mưa giảm dần. Trung Bộ, đặc biệt từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh và Quảng Trị - TP Huế, mưa gia tăng do tác động của không khí lạnh.