Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Ảnh

Độc đáo những ngôi nhà trình tường của người Hà Nhì

NDĐT- Sinh sống thành những bản làng rải rác dọc biên giới Việt - Trung, đồng bào Hà Nhì ngày nay chủ yếu tập trung nhiều nhất ở hai tỉnh Lai Châu và Lào Cai nước ta. Người Hà Nhì thường định cư ở những thung lũng lưng chừng núi, sống trong những ngôi nhà trình tường được xây dựng kỳ công với kiến trúc đặc biệt.

Một bản làng người Hà Nhì ở xã Y Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Đứng từ trên cao nhìn xuống bản làng được xây dựng trên thế dựa lưng vào núi nhìn về thung lũng. Các nếp nhà lô nhô trông như những câ
Một bản làng người Hà Nhì ở xã Y Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Đứng từ trên cao nhìn xuống bản làng được xây dựng trên thế dựa lưng vào núi nhìn về thung lũng. Các nếp nhà lô nhô trông như những câ

Nhà trình tường là những ngôi nhà được làm bằng đất, với điều kiện vô cùng khắc nghiệt ở miền núi, những nếp nhà này vừa là nơi cư ngụ của một gia đình, vừa kết hợp cảnh quan là tổ ấm của cả đồng bào dân tộc. Đặc biệt, nó có thể thích ứng với khí hậu, mát mẻ vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông.

Nhà trình tường là kiến trúc phổ biến ở miền núi phía bắc nước ta nhưng người Hà Nhì thì xây dựng đặc biệt ở chỗ mỗi nhà được làm theo dạng hình vuông với bốn mái hình chóp, trên phủ rơm làm từ cỏ tranh hoặc gần đây hiện đại hơn đã phủ mái ngói hoặc mái phi-brô xi-măng.

Một ngôi nhà thường rộng 60-80m2 vuông vức nhưng tường đã dày đến 40-60cm với chiều cao 4-5m. Ở chính giữa là cổng "tò vò" lối vào nhà chính, bên hông có thể mở lối phụ ra chuồng trâu, bò nằm kế bên nhà.

Độc đáo những ngôi nhà trình tường của người Hà Nhì ảnh 5

Toàn cảnh một ngôi làng nhỏ trong thung lũng xã Nậm Pung, huyện Bát Xát (Lào Cai). Ngoài những nếp nhà bằng mái cỏ truyền thống, theo thời gian cũng sự phát triển, đã bắt đầu xuất hiện những nếp nhà phủ mái phi-brô xi-măng.

Người Hà Nhì thường xây nhà vào cuối mùa vụ (từ tháng 8 đến tháng 12 Âm lịch). Nhìn thì có vẻ rất đơn giản, nhưng không nhiều người biết được để xây dựng một ngôi nhà trình tường rất tốn sức và thời gian, thậm chí kéo dài đến 4-5 tháng ròng rã.

Sau khi chọn được mẫu đất ưng ý, người Hà Nhì bắt đầu đào móng, nền nhà được san phẳng với móng được xếp bằng trên những viên đá to. Móng được đặt ngay trên mặt đất bằng, sau đó chọn ván khuôn đặt xuống nẹp lại cho chắc như đổ bê-tông.

Độc đáo những ngôi nhà trình tường của người Hà Nhì ảnh 8

Công đoạn công phu nhất là trình tường nhà, hầu như người đàn ông Hà Nhì nào cũng biết trình tường. Đất sét được đưa vào ván khuôn nẹp chắc, sau đó người thợ cầm chầy gỗ giã cật lực, giã đến khi nào mà đất kết dính đến độ tháo khuôn gỗ nẹp ra mà không rơi tức là đã hoàn thành tầng thứ nhất.

Độc đáo những ngôi nhà trình tường của người Hà Nhì ảnh 9

Tất cả các công đoạn đều làm hoàn toàn thủ công bằng tay, không hề có xi-măng, cát sỏi nhưng bức tường vẫn vững chắc không thua bất cứ một công trình bê-tông nào.

Cận cảnh "khuôn" dùng để trình tường một ngôi nhà. Thông thường, khuôn rộng 60cm, dài 2 - 2,5m và phải thật thẳng để cố định vuông vức một bức tường.

Trải qua ròng rã hàng tháng trời nẹp, giã đất như vậy với 5-6 tầng ván khuôn, đó cũng là lúc ngôi nhà trình tường thành hình.

Cứ sau một lượt tầng, người thợ lại lấy vồ gỗ đập vào thành các bức tường cả ở phía trong và phía ngoài làm cho mặt tường thật phẳng và mịn.

Trình xong tường là lúc cố định ngôi nhà như cột nhà, xà ngang, người dân tộc thường chọn gỗ pơ-mu vì sự chắc chắn của nó.

Công đoạn cuối cùng chính là lợp mái. Nếu như trước đây người Hà Nhì thường lợp nhà bằng cỏ tranh hoặc rơm rạ, theo thời gian những mái nhà cũ đã không còn hợp với thời tiết, khí hậu cùng sự phát triển, người Hà Nhì đã thay thế bằng lợp mái tôn, hoặc lợp mái phi-brô xi-măng.

HẠ DU

Có thể bạn quan tâm

Đường 25C kết nối từ Quốc lộ 51 và đường T1 sân bay Long Thành đến Hương lộ 19.

[Ảnh] Sắp hoàn thành 2 “mảnh ghép” kết nối trục công nghiệp, cảng biển với sân bay Long Thành

Cùng với các tuyến cao tốc, vành đai từ nguồn vốn Trung ương, 2 tuyến đường 25C, 25B được thành phố Đồng Nai đầu tư, nâng cấp đang giai đoạn tăng tốc về đích. Hai tuyến đường này được ví như "mảnh ghép" để hoàn thiện kết nối đồng bộ, liên hoàn trục công nghiệp, cảng biển với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Học sinh Trường trung học phổ thông Trần Phú - Hoàn Kiếm.

[Ảnh] Ngày hội câu lạc bộ Trường Trần Phú - Hoàn Kiếm đón chào học sinh lớp 10

Sự kiện “Chào 10 - The Serendipity 2026” của Trường trung học phổ thông Trần Phú - Hoàn Kiếm mang đến không khí sôi nổi, thân thiện, giúp những thành viên mới - những học sinh lớp 10 mới vào trường - có cơ hội làm quen với môi trường học tập, thầy cô và các anh chị khóa trên trước khi chính thức bước vào năm học.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trao Huân chương Hồ Chí Minh tặng lực lượng Cảnh sát kinh tế. (Ảnh: DUY LINH)

[Ảnh] Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú dự Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Sáng 8/8, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), Bộ Công an tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế (10/8/1956-10/8/2026) và đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự Lễ kỷ niệm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan về xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ, nhằm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì làm việc với Đảng ủy Chính phủ

Sáng 6/8, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan về thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Kết luận số 72-KL/TW của Bộ Chính trị về xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ, nhằm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.