Độc đáo Lễ hội Ná Nhèm ở Bắc Sơn

Ngày 24/2, (tức Rằm tháng Giêng), xã Trấn Yên, huyện Bắc Sơn (Lạng Sơn) tổ chức Lễ hội Ná Nhèm.
Đông đảo người dân tham gia rước bài vị các vị thần ở Lễ hội Ná Nhèm ở Trấn Yên, Bắc Sơn, (Lạng Sơn).
Đông đảo người dân tham gia rước bài vị các vị thần ở Lễ hội Ná Nhèm ở Trấn Yên, Bắc Sơn, (Lạng Sơn).

Lễ hội Ná Nhèm là nghi thức, nghi lễ thờ cúng Thành hoàng, đức thánh Cao Sơn Quý Minh, thờ Đức vua Miêu Tĩnh và Đức vua Cao Quyết, gắn liền với sự tích đánh giặc giữ làng và các hoạt động văn hóa, trò chơi, trò diễn của người Tày, Nùng xã Trấn Yên (Bắc Sơn).

Trong lễ hội, các thành viên bôi nhọ lên mặt thể hiện khuôn mặt giặc “Sấc Tài Ngàn” khi còn sống. Đó cũng là quan niệm của đồng bào về linh hồn, thế giới tâm linh. Người tham dự lễ hội phải bôi nhọ mặt bởi họ tin rằng làm như thế sẽ đánh lạc hướng những linh hồn ma giặc.

Điểm đặc sắc của lễ hội Ná Nhèm là màn rước sinh thực khí nam (Tàng thinh) và sinh thực khí nữ (Mặt nguyệt). Ý nghĩa của việc này là ước mong sinh sôi nảy nở, “con đàn cháu đống”, “đông cửa đông nhà”.

Những thanh niên tham gia lễ hội, trang trí bôi nhọ mặt.

Những thanh niên tham gia lễ hội, trang trí bôi nhọ mặt.

Tiến sĩ Hoàng Văn Páo, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa tỉnh Lạng Sơn, cho biết: “Ở lễ hội Ná Nhèm có mấy cái đặc biệt, khi đánh trận thì họ hóa trang, cho nên bôi mặt tiếng Tày là Ná Nhèm, Nả Nhèm, hóa trang này chính là để phòng thủ. Lễ hội Ná Nhèm thể hiện ở thế giới có âm dương, vũ trụ có âm dương, cái sinh ra là vốn quý nhất, là con người, tính nhân văn tạo ra hình tượng âm dương, nhật nguyệt, khí cụ ấy tạo ra đường sinh, tiếng Tày Bắc Sơn là tàng thinh, nơi vô cùng quý, sản xuất ra chính con người, con người xây dựng quê hương, bản quán, chính con người quy tụ, đoàn kết, khát vọng đấu tranh và thần tượng hóa thành lễ hội Ná Nhèm".

Ông Phạm Bá Phương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trấn Yên cho biết: Lễ hội Ná Nhèm gắn liền với sự tích đánh giặc giữ làng của người Tày xã Trấn Yên (Bắc Sơn). Cùng với các hoạt động tín ngưỡng, trong lễ hội còn có rất nhiều trò diễn đặc sắc như đánh trận tập và tiến cống lễ vật, trò Sĩ-Nông-Công-Thương, Ngư-Tiều-Canh-Mục (kén dâu, kén rể) cùng nhiều trò chơi dân gian như đánh đu, đánh cờ….

Lễ hội không chỉ thể hiện tinh thần thượng võ của dân tộc Việt Nam mà còn thấm đượm tinh thần dân chủ và mang tính nhân văn sâu sắc. Lễ hội Ná Nhèm theo tiếng dân tộc Tày gọi là lễ hội mặt nhọ, là một trong những lễ hội độc đáo của bà con dân tộc Tày, Nùng, được tổ chức vào Rằm tháng Giêng hằng năm. Lễ hội Ná Nhèm được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2015.

Thanh niên tham gia màn rước sinh thực khí nam.

Thanh niên tham gia màn rước sinh thực khí nam.

Các nghệ nhân tham gia biểu diễn tiết mục múa Sĩ- Nông- Công-Thương.

Các nghệ nhân tham gia biểu diễn tiết mục múa Sĩ- Nông- Công-Thương.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.