Theo ghi nhận từ đợt khảo sát ngày 17/4 của Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công thương cùng đối tác Đan Mạch, nhiều doanh nghiệp đã đạt hiệu quả rõ rệt khi tham gia cơ chế Thỏa thuận tự nguyện sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (VAS) thuộc DEPP3.
DEPP3 là dự án sử dụng nguồn vốn ODA không hoàn lại từ Chính phủ Đan Mạch, tập trung vào 3 trụ cột: nâng cao năng lực quy hoạch năng lượng dài hạn; tăng tích hợp năng lượng tái tạo; và thúc đẩy phát triển công nghiệp carbon thấp.
Trong đó, tiết kiệm năng lượng đóng vai trò then chốt. Thông qua VAS, doanh nghiệp được hỗ trợ kỹ thuật miễn phí từ kiểm toán năng lượng đến xây dựng dự án và tiếp cận vốn.
Tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thép Tây Đô, việc cải tiến hệ thống xử lý phế liệu bằng công nghệ hiện đại đã giúp rút ngắn thời gian nấu luyện, đồng thời nâng cao chất lượng đầu vào.
Nhờ đó, doanh nghiệp dự kiến tiết kiệm khoảng 5,2 triệu KWh điện mỗi năm, tương đương gần 10,8 tỷ đồng và giảm hơn 3.400 tấn CO2. Với mức đầu tư hơn 60 tỷ đồng, thời gian hoàn vốn ước khoảng 4,5 năm.
Trong lĩnh vực thủy sản, Công ty Cổ phần Thủy sản NTSF tập trung tối ưu hệ thống lạnh, khu vực tiêu thụ điện lớn nhất. Việc thay thế thiết bị cũ bằng máy nén hiệu suất cao giúp tiết kiệm khoảng 0,85 triệu KWh/năm, giảm chi phí gần 1,7 tỷ đồng và cắt giảm hơn 560 tấn CO2, đồng thời cải thiện điều kiện vận hành.
Ở quy mô rộng hơn, chương trình VAS đã hỗ trợ 21 doanh nghiệp thuộc 13 ngành, xác định 236 dự án với tiềm năng tiết kiệm hơn 315GWh mỗi năm, tương đương giảm hơn 134.000 tấn CO2. Nếu triển khai đồng bộ, các dự án có thể giúp tiết kiệm khoảng 6 triệu USD chi phí năng lượng, với thời gian hoàn vốn trung bình hơn 3 năm.
Các chuyên gia đánh giá, tiềm năng tiết kiệm năng lượng trong công nghiệp Việt Nam còn rất lớn, song cần cơ chế linh hoạt. Mô hình hợp tác tự nguyện như VAS được xem là giải pháp hiệu quả, giúp doanh nghiệp chủ động lựa chọn phương án tối ưu thay vì áp đặt quy định.
Thực tế tại Cần Thơ cho thấy, tối ưu hóa năng lượng đang trở thành đòn bẩy quan trọng, giúp doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn xanh ngày càng cao, tiến tới phát triển bền vững và mục tiêu phát thải ròng bằng 0.
