Đoàn kết, chung sức vượt qua thiên tai

Trong bối cảnh đó, Đảng và Nhà nước ta không ngừng hoàn thiện hệ thống chính sách ứng phó, phát huy tinh thần chủ động, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế chung tay chia sẻ khó khăn, đoàn kết hợp tác vì sự phát triển bền vững toàn cầu.

Năm 2025, Việt Nam tiếp tục gánh chịu hậu quả nặng nề do thiên tai gây ra. Theo thống kê của cơ quan chức năng, đến nay toàn quốc đã hứng chịu khoảng 20 loại hình thiên tai, với những đợt “bão chồng bão, lũ chồng lũ”, khiến hàng trăm người chết hoặc mất tích; tổng thiệt hại kinh tế ước tính khoảng 35.000 tỷ đồng, làm giảm khoảng 0,2% GDP.

Chỉ tính riêng thiệt hại do mưa lũ sau bão số 11 là hơn 7.000 tỷ đồng, trong đó tỉnh Thái Nguyên chịu thiệt hại lớn nhất, khoảng 4.000 tỷ đồng. Đằng sau những con số này là rất nhiều gia đình mất đi người thân, nhà cửa, tài sản, ruộng vườn tan hoang, sản xuất đình trệ, sinh kế bị mất.

Là quốc gia thường xuyên chịu sự tàn phá khốc liệt của thiên tai, Đảng và Nhà nước ta luôn đặt việc ứng phó thiên tai ở mức ưu tiên cao nhất. Khi có sự cố xảy ra, cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, các lực lượng vũ trang, đoàn thể và cộng đồng đều được huy động tham gia cứu trợ, tái thiết cuộc sống.

Qua nhiều lần sửa đổi bổ sung, ngày 26/2/2025 Quốc hội ban hành Văn bản hợp nhất số 21/VBHN-VPQH về Luật Phòng, chống thiên tai.

Đáng chú ý, tại Điều 4 và Điều 16 của Luật đã lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, kinh tế-xã hội của từng vùng, địa phương để bảo đảm phát triển bền vững, đồng thời nhấn mạnh phòng, chống thiên tai là trách nhiệm của Nhà nước, tổ chức, cá nhân, trong đó Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, tổ chức và cá nhân chủ động, cộng đồng giúp đỡ lẫn nhau.

Tuy nhiên, khi hậu quả thiên tai vượt quá sức chịu đựng của người dân, của địa phương thì rất cần sự chung tay từ cộng đồng quốc tế để tăng nguồn lực hỗ trợ sửa chữa, nâng cấp cơ sở hạ tầng giao thông, y tế, trường học; hỗ trợ sản xuất, sinh kế cho những vùng bị tổn thương nặng; giúp bảo vệ môi trường, phục hồi hệ sinh thái sau lũ.

Về lâu dài, cộng đồng quốc tế có thể hỗ trợ kỹ thuật, thiết bị hiện đại để dự báo cảnh báo sớm, quản lý rủi ro thiên tai; chia sẻ kinh nghiệm xây dựng công trình chống thiên tai thích ứng. Xuất phát từ yêu cầu thực tế đó, trong cuộc họp “Đối tác Giảm nhẹ rủi ro thiên tai” tổ chức ngày 9/10/2025, Việt Nam chính thức kêu gọi hỗ trợ khẩn cấp từ hơn 30 tổ chức quốc tế và các đại sứ quán.

Phát biểu tại cuộc họp, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam bày tỏ: “Tại thời điểm này, tôi xin đưa ra lời kêu gọi chân thành: Chúng ta cần chung tay hỗ trợ khẩn cấp cho các địa phương bị ảnh hưởng nặng nề. Nhiều gia đình đã mất nhà cửa, sinh kế thậm chí là người thân.

Hành động tập thể của chúng ta có thể trở thành cứu cánh cho những người đang vật lộn với hậu quả của thiên tai”. Ngay tại cuộc họp, nhiều tổ chức đã cam kết cứu trợ. Nhật Bản (thông qua JICA) hỗ trợ nhu yếu phẩm trực tiếp cho Bắc Ninh, với lô hàng đầu tiên đến vào ngày 13/10/2025.

Các quốc gia Australia, Nga và ASEAN tham gia ủng hộ với tổng giá trị hàng cứu trợ ban đầu vượt hàng triệu USD. Trong đó, Australia cam kết hỗ trợ lên đến 3 triệu AUD (khoảng 1,95 triệu USD), bao gồm nhu yếu phẩm và hỗ trợ nhân đạo cho các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề. ASEAN, thông qua Trung tâm AHA, đã cung cấp các mặt hàng cứu trợ thiết yếu như dụng cụ gia đình, bộ lọc nước, chăn màn và tấm lợp đa năng.

Sự hỗ trợ này không chỉ mang tính nhân đạo, giải quyết vấn đề cấp bách mà còn góp phần vào mục tiêu toàn cầu về giảm thiểu rủi ro thiên tai, phù hợp với các điều ước quốc tế như Khung Sendai 2015-2030, Công ước Vienna về bảo vệ tầng ô-dôn và các thỏa thuận ASEAN về quản lý thiên tai.

Từ nhiều năm qua, Việt Nam luôn phát huy tinh thần đoàn kết, sẵn sàng tương trợ các quốc gia khi gặp khó khăn. Mới đây, trong bối cảnh Cuba đối mặt với khủng hoảng kinh tế, thiên tai và cấm vận kéo dài, Việt Nam đã phát động Chương trình vận động ủng hộ nhân dân Cuba với chủ đề “65 năm nghĩa tình Việt Nam-Cuba”chuyển tải thông điệp “Việt Nam-Cuba, mãi mãi kề vai trong thử thách”, thu về hơn 500 tỷ đồng.

Trước đó, vụ động đất và sóng thần tại Sulawesi, Indonesia tháng 9/2018, Việt Nam đã lập tức viện trợ 100.000 USD cùng nhiều hàng cứu trợ như thực phẩm, thuốc men.

Trong đợt lũ lụt tại tỉnh Savannakhet và các khu vực biên giới của Lào vào tháng 7-8/2025, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Savannakhet đã tặng 1 tấn gạo và các nhu yếu phẩm khác để hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng, giúp ổn định đời sống, thể hiện tình hữu nghị và tinh thần tương thân tương ái giữa hai nước Việt Nam và Lào.

Đồng thời tại biên giới Nghệ An - Lào, người dân Việt Nam đã chia sẻ hàng cứu trợ (thực phẩm, nước uống, quần áo) cho hàng chục hộ dân Lào bị cô lập. Qua đây minh chứng rằng ứng phó với thiên tai rất cần phát huy tinh thần hợp tác quốc tế, đoàn kết toàn cầu.

Tuy nhiên, với sự hằn học và bản chất đen tối, các thế lực thù địch đã xuyên tạc, bôi nhọ việc Việt Nam kêu gọi sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế và sự đóng góp của người Việt Nam ở nước ngoài giúp đồng bào bị thiệt hại bởi bão lũ. Nổi lên trong số đó là tổ chức khủng bố Việt Tân.

Trên các trang mạng, tổ chức này thường xuyên đăng tải bài viết có nội dung sai sự thật, xuyên tạc việc Nhà nước kêu gọi quốc tế hỗ trợ như thể thừa nhận sự yếu kém, bó tay trước thiên tai, cáo buộc chính quyền không chi ngân sách khắc phục hậu quả bão lũ mà chỉ “xin thế giới”.

Chưa dừng lại ở đó, khi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tương thân tương ái hướng về đất nước thì các đối tượng lập tức bóp méo rằng việc kêu gọi hỗ trợ từ cộng đồng người Việt hải ngoại là “tráo trở”, biến những người từng bị gọi là “phản động” thành “khúc ruột ngàn dặm” chỉ để “móc túi”.

Những luận điệu này nhằm kích động bất ổn xã hội, giảm vai trò lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, chia rẽ cộng đồng người Việt trong và ngoài nước, làm lung lay niềm tin của nhân dân vào hệ thống chính trị.

Thực tế, khi thiên tai xảy ra, nhiều địa phương đã vào cuộc khẩn trương: Cảnh báo kịp thời, sơ tán dân, tu bổ công trình thủy lợi, đê điều, cải thiện hệ thống thoát nước, chủ động ứng phó tại chỗ. Công tác dự báo, cảnh báo thiên tai, quan trắc khí tượng thủy văn, thủy lợi được tăng cường.

Bên cạnh đó, các hệ thống truyền thông về rủi ro thiên tai được chú trọng, người dân ngày càng được nâng cao nhận thức về các biện pháp phòng tránh. Tính riêng trong năm 2025, hàng loạt văn bản liên quan đến ứng phó thiên tai, bão lũ được triển khai, tiêu biểu như Chỉ thị số 19/CT-TTg ngày 19/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác phòng, chống và khắc phục thiệt hại do thiên tai, tập trung vào dự báo sớm và phối hợp liên ngành.

Cùng với đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều chỉ thị, công điện để chuẩn bị và ứng phó ngay từ đầu mùa mưa bão.

Những chỉ đạo, chính sách không chỉ cập nhật theo thực tiễn mà còn tích hợp công nghệ hiện đại, như hệ thống cảnh báo dựa trên trí tuệ nhân tạo, giúp giảm thiểu thiệt hại một cách khoa học và hiệu quả. Với trận bão số 10 và 11 vừa qua, Đảng và Nhà nước đã chỉ đạo sát sao, quyết liệt việc hỗ trợ khắc phục hậu quả.

Ngày 8/10/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2221/QĐ-TTg hỗ trợ 140 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách trung ương năm 2025 cho 4 địa phương (gồm Thái Nguyên, Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Ninh) khắc phục hậu quả mưa lũ.

Tiếp đó, ngày 12/10/2025, Thủ tướng ban hành Quyết định số 2241/QĐ-TTg tiếp tục hỗ trợ 400 tỷ đồng cho các địa phương khắc phục hậu quả bão số 11.

Thời gian này, công tác khắc phục hậu quả bão lũ đang được tiến hành gấp rút tại các khu dân cư. Đứng lên từ những mất mát đau thương, người dân bắt tay tái thiết cuộc sống, bằng nghị lực, quyết tâm và sự tiếp sức của cả cộng đồng.

Biến đổi khí hậu đã và sẽ tiếp tục làm gia tăng tính cực đoan và khó lường của thiên tai. Cùng những giải pháp về chính sách, kỹ thuật, chính tinh thần đoàn kết dân tộc và quốc tế sẽ tạo nguồn sức mạnh to lớn để các quốc gia vượt qua thách thức này, cùng nhau kiến tạo một thế giới ngày càng tốt đẹp hơn.