Đề xuất dùng các công cụ thuế giải quyết vấn đề này, mới đây, Bộ Tài chính đã có Tờ trình Chính phủ đề nghị xây dựng dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế), trong đó có nội dung về mức thuế suất đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản theo thời gian nắm giữ.
Ngoài ra, cơ quan này cũng đề xuất, nghiên cứu điều chỉnh biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công cho phù hợp sự thay đổi về thu nhập và các chỉ số kinh tế vĩ mô trong giai đoạn gần đây và rà soát, điều chỉnh các mức thuế suất tại biểu thuế toàn phần tương ứng các nội dung sửa đổi về thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản.
Lo ngại việc đề xuất đánh thuế nhà đất theo thời gian sở hữu có thể phát sinh tình trạng “thuế chồng thuế”, có ý kiến cho rằng, thực tế, do thiếu nguồn cung nên giá nhà đất tại các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đang rất cao. Nhưng hiện tượng thiếu nhà, “sốt giá” không phải tình trạng chung trên cả nước, không nên vì một vài hiện tượng mà nói về cả thị trường. Việc đánh thuế như đề xuất có thể khiến chủ đầu tư tính vào giá bán khiến giá nhà có thể tiếp tục bị đẩy tăng cao hơn.
Tuy nhiên, đồng tình với đề xuất của Bộ Tài chính, giới chuyên gia kinh tế phân tích, về bản chất, thuế thu nhập cá nhân được coi như công cụ giúp điều tiết vĩ mô, kích thích đầu tư theo hướng nâng cao năng lực hiệu quả xã hội nên áp thuế suất là việc phải làm để tránh đầu cơ, giúp thị trường bất động sản phát triển lành mạnh. Việc này còn giúp cơ quan quản lý phát hiện những nguồn thu nhập bất hợp pháp từ: tham ô, trốn thuế, lừa đảo…
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ đã sử dụng thành công các công cụ thuế để gia tăng chi phí cho hành vi đầu cơ, giảm sức hấp dẫn của việc đầu cơ bất động sản. Ngoài ra, còn áp thuế đối với lợi nhuận thu được từ giao dịch bất động sản phù hợp tần suất giao dịch, thời gian mua, bán lại.
Thí dụ, tại Singapore, đất mua đi, bán lại trong năm đầu tiên bị đánh thuế 100% trên giá trị chênh lệch mua, bán. Sau hai năm, mức thuế suất là 50%... Hay tại Đài Loan (Trung Quốc), giao dịch thực hiện trong hai năm đầu sau khi mua bị áp thuế suất là 45%; thực hiện trong 2-5 năm thuế suất là 35%...
Thiết nghĩ, vấn đề đưa ra trong đề xuất của Bộ Tài chính là việc cần và phải làm. Song các nội dung cụ thể như áp thuế suất bao nhiêu, thời điểm nào thực hiện thì cần có sự cân nhắc, lộ trình cụ thể, cũng như lường trước tác động đối với người nộp thuế và nguồn thu của Nhà nước khi xây dựng chính sách. Bởi giai đoạn hiện nay, thị trường bất động sản Việt Nam đang còn nhiều khó khăn, đề xuất này có thể tạo hiệu ứng đến tâm lý, gây phản ứng trái chiều.
