Bảo đảm công bằng, bình đẳng về nghĩa vụ thuế

Từ ngày 1/1/2026, các hộ, cá nhân kinh doanh sẽ chính thức nộp thuế theo phương pháp kê khai (tính thuế theo doanh thu), thay vì thuế khoán - một mô hình quản lý đã lỗi thời song vẫn được áp dụng trong hơn ba thập kỷ qua.

Từ ngày 1/1/2026, các hộ kinh doanh sẽ chính thức nộp thuế theo phương pháp kê khai thay vì thuế khoán như trước đây. (Ảnh: Đạt Thành)
Từ ngày 1/1/2026, các hộ kinh doanh sẽ chính thức nộp thuế theo phương pháp kê khai thay vì thuế khoán như trước đây. (Ảnh: Đạt Thành)

Trong bối cảnh kinh tế số với giao dịch điện tử hiện nay, mô hình thuế khoán không còn phù hợp nữa. Thực tế mô hình này ấn định mức thu trách nhiệm thuế dựa trên phương pháp ước tính thủ công, ghi chép đơn giản, tuy dễ thực hiện nhưng lại dẫn đến nguy cơ thiếu minh bạch, thậm chí dễ tạo ra “sức ì” của nhiều hộ kinh doanh.

Không chỉ vậy, việc duy trì mô hình cũ dẫn đến hạn chế trong quản lý, tiềm ẩn rủi ro pháp lý và thiếu công bằng giữa các chủ thể kinh doanh. Bởi mức khoán hiện nay được xây dựng trên ước tính của cơ quan thuế và không buộc hộ kinh doanh phải xuất hóa đơn theo từng giao dịch. Chính điều này tạo ra kẽ hở để hành vi ghi nhận doanh thu thấp hơn thực tế; không ghi nhận toàn bộ giao dịch; tránh thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng… mặc sức diễn ra!

Xin được nhắc lại một vụ việc mới được cơ quan cảnh sát điều tra (Bộ Công an) ra quyết định khởi tố vụ án hình sự vào ngày 4/10 vừa qua. Theo đó, cơ quan điều tra xác định, Công ty cổ phần Dược phẩm Hoàng Hường và các công ty, hộ kinh doanh do bà Hoàng Thị Hường thành lập, chỉ đạo điều hành đã vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Kết quả điều tra ban đầu xác định, từ tháng 1/2021 đến tháng 6/2025, bà Hoàng Thị Hường đã “để ngoài sổ sách kế toán” doanh thu gần 1.800 tỷ đồng, kê sai quy định thuế giá trị gia tăng doanh thu gần 2.100 tỷ đồng…

Vụ việc này không chỉ là câu chuyện riêng của một cá nhân, mà là minh chứng rõ nét về kẽ hở không nhỏ của cơ chế thuế khoán đã tồn tại lâu nay. Khi hoạt động kinh doanh thực tế lớn, đa dạng và phát sinh doanh thu lớn, chỉ cần núp bóng mô hình “hộ khoán”, nhiều cá nhân có thể trục lợi hàng nghìn tỷ đồng, và đương nhiên ngân sách nhà nước thất thu thuế là điều chẳng cần bàn cãi.

Trên bình diện quốc tế, việc bỏ thuế khoán và áp dụng phương pháp kê khai thuế theo doanh thu đã được nhiều nước trên thế giới thực hiện từ lâu. Áp dụng tính thuế theo phương pháp kê khai đối với hộ, cá nhân kinh doanh sẽ tạo sự công bằng về thuế theo hướng “ai kinh doanh nhiều - nộp thuế nhiều, kinh doanh ít - nộp thuế ít”, hộ kinh doanh chân chính sẽ được bảo vệ, cơ quan thuế có cơ sở kiểm tra rõ ràng dựa trên số liệu.

Hiện nay, không quốc gia phát triển nào còn cơ chế “ước đoán doanh thu”, hay thu thuế theo mức “khoán” nữa. Thay vào đó, họ quản lý bằng hóa đơn bắt buộc, kê khai theo tháng hoặc quý, hệ thống dữ liệu giao dịch, máy POS... Đây được coi là sự đột phá tư duy, phù hợp xu thế phát triển của nền kinh tế hiện đại.

Việt Nam - một quốc gia đang có bước phát triển mạnh mẽ theo hướng số hóa nền kinh tế, lại càng cần theo kịp xu thế quản lý này. Bởi chuyển sang hộ kê khai không còn là lựa chọn, mà là con đường tất yếu, xu thế bắt buộc và là phương thức bảo đảm minh bạch, công bằng về nghĩa vụ thuế, bảo vệ hộ kinh doanh chân chính và an toàn ngân sách quốc gia.

Tất nhiên, để đạt được kết quả như kỳ vọng, cơ quan chức năng, mà ở đây là từng cơ quan thuế, từng cán bộ thuế phải là người đồng hành, tháo gỡ khó khăn vướng mắc, phải tận tâm, tận lực hỗ trợ, hướng dẫn các hộ kinh doanh thích nghi với phương thức quản lý mới, làm chủ thiết bị khai thuế, khởi tạo hóa đơn điện tử...■

Có thể bạn quan tâm

Nền tảng số đang là con đường ngắn nhất để hàng hóa Việt Nam hiện diện trên các sàn thương mại quốc tế. (Nguồn: Global)

Giải bài toán bảo đảm chủ quyền thuế

Thương mại điện tử Việt Nam, nhất là giao dịch thương mại điện tử xuyên biên giới, đã bùng nổ mạnh mẽ trong thời gian vừa qua, với quy mô thị trường ước khoảng 25 tỷ USD, chiếm gần 10% tổng bán lẻ hàng hóa và dịch vụ cả nước.

Phát triển thị trường trái phiếu theo hướng kéo dài kỳ hạn được xem là giải pháp quan trọng nhằm tạo ra nguồn vốn ổn định, bền vững và giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng.

Còn dư địa cho thị trường vốn

Với kịch bản tăng trưởng mà Việt Nam đang quyết tâm thực hiện, nhu cầu vốn cho phát triển trong giai đoạn tới sẽ tăng mạnh, khi tỷ lệ đầu tư công/GDP giai đoạn 2026-2030 nâng lên ít nhất 8% GDP.

Lựa chọn giữ lại bên mình chiếc xe quen thuộc, nhưng với diện mạo mới, bớt khí thải, không ồn, giảm mùi xăng… là mong muốn có thật của nhiều người dân.

Trách nhiệm với niềm tin

Mới đây, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đã có văn bản gửi Cục Đăng kiểm Việt Nam, đề nghị xem xét xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý để hợp pháp hóa hệ thống chuyển đổi động cơ điện cho xe chạy xăng.

Thực tế, việc cho phép xây dựng kho bãi trên đất nông nghiệp, nếu thiếu kiểm soát, rất có thể bị biến tướng thành nhà ở hoặc cơ sở kinh doanh phi nông nghiệp. (NGUỒN: CAND)

Hiểu đúng để làm đúng!

Quy định “cho phép xây dựng công trình tạm trên đất nông nghiệp” có trong Luật Đất đai 2024 đã mở ra cơ hội thuận lợi cho việc đầu tư sản xuất nông nghiệp.

Diễn đàn Quốc gia phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam lần thứ 6.

Nhiều rào cản vẫn chờ gỡ bỏ

Chỉ cách đây chừng 5 năm thôi, chuyển đổi số còn là một khái niệm rất mới mẻ. Khi đó, việc Chính phủ ban hành Chương trình Chuyển đổi số quốc gia năm 2020 được coi là một quyết sách mạnh mẽ.

Từ ngày 15/10/2025 tới đây, Việt Nam sẽ chính thức áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu 15% đối với các doanh nghiệp FDI có doanh thu hợp nhất từ 750 triệu Euro (EUR) trở lên.

Nâng tầm chất lượng dòng FDI

Theo Nghị định số 236/2025/NĐ-CP của Chính phủ về việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, từ ngày 15/10/2025 tới đây, Việt Nam sẽ chính thức áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu 15% đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt doanh thu hợp nhất từ 750 triệu Euro (EUR) trở lên.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, với chính sách miễn giảm 30% tiền thuê đất, người dân và doanh nghiệp cả nước sẽ tiết kiệm được khoảng hơn 4.000 tỷ đồng trong năm 2025.

Nguồn trợ lực mang nhiều ý nghĩa

Mới đây, cơ quan thuế thành phố Hà Nội có thông báo hướng dẫn các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân liên quan đến chính sách giảm tiền thuê đất năm 2025 thực hiện các quy định tại Nghị định số 230/2025/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 19/8/2025.

Thông qua các chương trình hành động cụ thể trong hợp tác trồng rừng, bảo vệ đa dạng sinh học, Heineken Việt Nam triển khai bù hoàn 690,64 triệu lít nước trong năm 2024 tại lưu vực sông Tiền - đạt mục tiêu sớm 5 năm.

Bảo đảm nguồn nước vì tương lai bền vững

Trước những thách thức ngày càng gia tăng từ biến đổi khí hậu và áp lực phát triển kinh tế, việc quản trị và bảo tồn tài nguyên nước đã trở thành yêu cầu sống còn cho tương lai bền vững của Việt Nam.

Việc sử dụng năng lượng sạch đã dần trở thành yêu cầu tất yếu trong xã hội hiện đại. (Nguồn BTP)

Nhu cầu đã có, vẫn khó thực thi?

Khi việc sử dụng năng lượng sạch không còn là xu hướng mà dần trở thành yêu cầu tất yếu, nhu cầu sở hữu và sử dụng xe điện, cả ô-tô và xe máy, đang có dư địa tăng trưởng lớn.

Theo số liệu thống kê, tính đến cuối tháng 7/2025, tín dụng toàn hệ thống ghi nhận mức tăng cao nhất ở khoảng thời gian này trong hơn 10 năm qua.

Co kéo điều hành chính sách tiền tệ

Năm 2025, triển vọng kinh tế toàn cầu tiếp tục đối mặt rủi ro từ các diễn biến phức tạp, khó lường, đặc biệt là những căng thẳng thương mại leo thang, biến động tài chính; lạm phát trong xu thế giảm nhưng thiếu chắc chắn do tác động từ chính sách tăng thuế nhập khẩu của chính quyền Mỹ.

Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) ghi nhận mức tăng lợi nhuận bằng 138% kế hoạch và bằng 453% so cùng kỳ năm 2024...

Trọng trách với mục tiêu tăng trưởng

Bức tranh tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận sáu tháng đầu năm của các doanh nghiệp nhà nước do Bộ Tài chính làm đại diện chủ sở hữu thật sự rất tích cực. Nhiều chỉ tiêu sản lượng chủ yếu ước đạt khoảng 50 - 60% kế hoạch năm. Một số lĩnh vực ghi nhận mức tăng trưởng từ 5 - 15% so với cùng kỳ.

Sẽ có rất ít doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện được cấp giấy phép sản xuất vàng miếng đối với doanh nghiệp có vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng trở lên.

Mở đường, nhưng lại dựng rào, cản lối?

Hàng loạt sai phạm nghiêm trọng trong hoạt động kinh doanh vàng của các doanh nghiệp lớn bị cơ quan thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chỉ rõ và công bố rộng rãi mới đây, đã phần nào cho thấy, chính sách hiện hành chưa theo kịp diễn biến thị trường.

Cả nước đang tồn tại nhiều cơ sở đất công không sử dụng, sử dụng sai mục đích hoặc kém hiệu quả.

Sắp xếp, sử dụng hiệu quả tài sản công

Sau khi Nghị quyết số 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh được ban hành, cả nước hiện có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm sáu thành phố trực thuộc Trung ương và 28 tỉnh.

Phiên khai mạc trọng thể Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV tại Hội trường Diên Hồng, nhà Quốc hội.

Công cụ kiến tạo và bảo đảm kỷ cương

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới vào ngày 30/4/2025 cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của Đảng trong thực hiện cam kết kiến tạo một môi trường pháp lý hiện đại, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nhanh và bền vững. Theo đó, công tác xây dựng và thi hành pháp luật được xác định là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế.
Sản xuất xanh, sản xuất sạch, ít phác thải đã trở thành xu thế không thể đảo ngược, gắn liền với nỗ lực giảm phát thải, phát triển bền vững của Việt Nam.

“Vàng xanh” chờ… được khai thác

Không chỉ là công cụ giảm phát thải, tín chỉ carbon còn mở ra một thị trường đầy hứa hẹn, nơi những cam kết môi trường được quy đổi thành lợi ích kinh tế thực tế. Tuy nhiên, để khai mở ra cánh cửa mới cho kinh tế xanh, đòi hỏi một khung pháp lý rõ ràng để khai thác hiệu quả tín chỉ carbon.
 Lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Tiền kiểm, hậu kiểm và chi phí tuân thủ

Dự kiến, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp tháng 5 và thông qua vào cuối năm nay. Trong bối cảnh các vụ hàng giả nghiêm trọng vừa được phát hiện, hay những vụ việc người nổi tiếng, nghệ sĩ quảng cáo cho những sản phẩm không bảo đảm chất lượng, hoặc quảng cáo quá khác biệt so với hàng hóa thật gây bức xúc dư luận, việc sửa đổi luật thu hút sự chú ý của cộng đồng doanh nghiệp và người dân.
Quy định khai báo toàn bộ hóa chất nhập khẩu có thể khắc phục tình trạng nhập khẩu và sử dụng hóa chất sai mục đích, song lại gia tăng gánh nặng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp. Nguồn: VINACHEM.

Vẫn “dựng rào” chờ doanh nghiệp?

Sau gần bảy năm thực hiện, Nghị định số 15/2018/NĐ-CP (Nghị định số 15) của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm đã bộc lộ những bất cập cần phải được sửa đổi.
"Mua trước trả sau" đang trở thành xu hướng đầy sức hút tại Việt Nam.

Cấp bách định rõ “luật chơi”

Là một hình thức tín dụng tiêu dùng mới nổi, nhưng phương thức “mua trước trả sau” - Buy Now, Pay Later, đã lập tức len lỏi vào mọi ngóc ngách của đời sống.
Hội nghị Thường trực Chính phủ gặp gỡ doanh nghiệp. Ảnh: Nhật Bắc

Xóa bỏ cơ chế “xin-cho”

Có một vấn đề nhức nhối đã được đề cập, phê phán rất nhiều lần và đã có nhiều giải pháp được triển khai để có thể ngăn chặn, xóa bỏ tận gốc nhưng đến nay nó vẫn còn “đất sống”, đó chính là cơ chế “xin-cho”.
Sản xuất kẹp nhiệt độ tại Khu công nghiệp phụ trợ Nam Hà Nội. Ảnh: Nguyễn Hùng

Phục hồi sức khỏe doanh nghiệp

Trong năm 2024, số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường đạt mức cao, gấp 1,2 lần số doanh nghiệp rút khỏi thị trường; số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động cũng đạt mức cao nhất từ trước đến nay, vượt mức 70 nghìn doanh nghiệp tái gia nhập thị trường trong một năm. Song, còn có thực tế khác nữa, số lượng doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh đã vượt mốc 100 nghìn. Chính các vùng động lực quan trọng như Đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ và hai cực tăng trưởng là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cũng ghi nhận sự sụt giảm về số doanh nghiệp thành lập mới.
Nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vẫn tiếp tục tăng mạnh mẽ trong năm 2024. Ảnh: Lê Danh Lam

Lựa chọn khó khăn

Năm 2025 đang đến thật gần với những dự báo mang mầu xám bởi sự gia tăng thách thức từ những bất ổn của kinh tế toàn cầu. Trong báo cáo cập nhật kinh tế mới nhất về Việt Nam, ngân hàng Standard Chartered dự báo, đồng USD tăng mạnh lên trong năm 2025 nhưng sẽ suy yếu trong thời gian đầu năm.
Nguồn: TCTK

Niềm tin dành cho sự cải cách tích cực!

Theo số liệu vừa được Tổng cục Thống kê công bố, tính chung 11 tháng qua, cả nước có hơn 218,5 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động; số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường là 173,2 nghìn doanh nghiệp. Tỷ lệ doanh nghiệp gia nhập trên số doanh nghiệp rút khỏi thị trường dù nhích lên so đầu năm, song tốc độ gia tăng số lượng doanh nghiệp của Việt Nam đang ở mức thấp, chỉ khoảng 1,2.
Mức thuế suất 2% theo giá chuyển nhượng hiện nay được cho là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc gia tăng sở hữu bất động sản.

Điều tiết thị trường bằng công cụ thuế

Theo quy định của chính sách thuế thu nhập cá nhân hiện hành tại Việt Nam, thu nhập chịu thuế từ mua bán nhà, đất được xác định thuế suất 2% theo giá chuyển nhượng, không phân biệt theo thời gian nắm giữ bất động sản của người chuyển nhượng. Điều này được cho là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc gia tăng sở hữu bất động sản, gây ra tình trạng tăng giá khó kiểm soát, một nguồn lực vốn không nhỏ bị “giam” vào bất động sản.
Giá bất động sản tăng chóng mặt trong những tháng qua.

Xa lại càng xa!

Chỉ sau vài năm, giá mỗi căn nhà chung cư, chí ít cũng tăng từ 500 đến 700 triệu đồng/căn, khiến việc hiện thực hóa giấc mơ an cư của người thu nhập thấp, kể cả những người có mức thu nhập trung bình đã khó, nay càng khó hơn. Thậm chí có thể nói là xa vời! Có trường hợp chuyển đổi nơi ở, bán căn hộ nhưng chưa kịp mua căn hộ mới, cũng “ngã ngửa” vì giá tăng một cách chóng mặt!
Hướng dẫn sử dụng tiết kiệm điện trong sản xuất gốm sứ. Ảnh: Ngọc Hà

Cấp bách bài toán giá điện

Việc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa ra thông báo giá bán lẻ điện bình quân (giá điện) tăng từ 2.006,79 đồng lên 2.103,11 đồng một kWh (chưa gồm thuế VAT), tương đương mức tăng 4,8%, lập tức thu hút sự quan tâm của xã hội. Điều này được lý giải nhằm cân bằng tài chính cho ngành điện bởi giá bán bình quân thực tế đã biến động hơn 3%, mức được điều chỉnh theo Quyết định số 05/2024/QĐ-TTg về quy định cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân.