Đền Đồng Cổ: Lời thề còn, lẽ nào để đền bị lấn mất?

Đền Đồng Cổ đang bị lấn chiếm.
Đền Đồng Cổ đang bị lấn chiếm.

Đền Đồng Cổ nay thuộc phường Bưởi-quận Tây Hồ-Hà Nội, thờ thần Trống Đồng. Tương truyền, nhờ thần Trống Đồng ở Đan Nê- Yên Định- Thanh Hóa báo mộng, Vua Lý Thái Tông (Lý Phật Mã) đã đánh tan quân Chiêm Thành và trừ được loạn Ba Vương, tránh cuộc soán ngôi đẫm máu khi Vua cha Lý Thái Tổ qua đời.

Nhớ ơn thần, Vua Lý Thái Tông cho xây đền ở tây bắc thành Thăng Long năm 1028, định lệ hàng năm đến ngày 4/4 âm lịch bá quan văn võ phải đến tế lễ. Các triều đại tiếp nối thường đến Đền Đồng Cổ dự hội thề, đọc: “Làm con bất hiếu, làm tôi bất trung, thần minh tru diệt”. Ngày này trở thành lễ hội hàng năm của người dân Đông Xã-phường Bưởi.

Từ năm 2000 đến 2004, UBND thành phố Hà Nội nhiều lần hỗ trợ kinh phí (khoảng 700 triệu đồng) tu bổ tôn tạo các hạng mục của di tích Đền Đồng Cổ như tả vu, hữu vu, tam quan, sân vườn...

Mới đây, UBND TP Hà Nội có chủ trương quy hoạch tổng thể để tu tạo di tích quốc gia đền Đồng Cổ với kinh phí dự tính lên tới 5,8 tỷ đồng. Đền cũng đã lọt vào danh mục đầu tư, và đề cương dự án đã được lập. Theo đó, sẽ hoàn thành tu bổ toàn diện Đền trước năm 2010. Cũng theo đó, lẽ ra giai đoạn 1 của dự án này đã xong xuôi.

Tuy nhiên, tương lai đẹp đẽ của Đền Đồng Cổ vấp phải một khó khăn lớn ngay từ bước đầu tiên: cắm mốc giới. Hiện, có 10 hộ dân sống trong khu vực bảo vệ I của di tích.

UBND phường Bưởi và quận Tây Hồ cho rằng, bản đồ lập năm 1986 trong hồ sơ di tích quốc gia của đền quá mờ và không thể dựa vào đó để cắm mốc. Vì thế, phường và quận dựa vào bản đồ năm 1994.

Nhưng, tiểu ban quản lý đền Đồng Cổ khẳng định, nếu căn cứ vào bản đồ 1994 thì đền chỉ nằm từ mép sông Tô Lịch đổ vào mép đường Hoàng Hoa Thám, mất tới 2/5 diện tích đất.

Ông Phùng Trắc Sửu (Tiểu BQL đền Đồng Cổ) nói: “Chúng tôi không chấp nhận bản đồ này. Phải cắm mốc giới theo bản đồ năm 1986: từ mép đường Thụy Khuê đổ vào mép đường Hoàng Hoa Thám. Chúng tôi sẵn sàng đi tìm bản đồ gốc về”.

Trao đổi với chúng tôi chiều 27-6, ông Vũ Hoài Phương - Trưởng phòng Văn hóa thông tin quận Tây Hồ cho biết: “Đây là lần đầu tiên quận thí điểm cắm mốc giới cho một số di tích trong đó có đền Đồng Cổ.

Quận đã nhờ sự giúp đỡ từ kho tư liệu của Sở Địa chính và Ban Quản lý di tích danh thắng Hà Nội, nhưng cũng chỉ có bản đồ năm 1994. Đành dựa vào văn bản này thôi, nhưng phải có sự đồng thuận của người dân”. Ông Phương cũng thừa nhận: Di dân khỏi di tích mới là biện pháp rốt ráo để bảo vệ trọn vẹn đền Đồng Cổ.

10 năm trước, đền Đồng Cổ vẫn là nơi u tịch, um tùm cây cối. Nay, những ngôi nhà bê-tông mọc lên lấn cả mái ngói đầu rồng, đầu phượng, chĩa thẳng toa-let sang hậu cung của đền. Một địa điểm linh thiêng, nơi từng diễn ra lễ Minh Thệ của vua quan nhiều triều đại phong kiến Việt Nam đang dần trở nên ô hợp.

Chiều 28-6, UBND phường Bưởi và Phòng VHTT quận Tây Hồ có buổi làm việc với BQL đền Đồng Cổ về việc cắm mốc giới. Nhưng kết quả không đi đến đâu.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.

Sinh viên tái hiện đám cưới Nam Kỳ xưa.

Vĩnh Long khơi dậy dòng chảy văn hóa dân tộc trong lòng thế hệ trẻ

Trường đại học Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long vừa tổ chức Chương trình  “Khoa thi Minh kinh bác học” lần thứ I năm 2026. Việc tái hiện không gian khoa bảng xưa và những nghi lễ truyền thống của vùng đất Nam Bộ ngay tại giảng đường không chỉ là sân chơi văn hóa, mà còn là hành trình bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.