Để hoạt động công chứng đi vào nền nếp, quy củ

Thực hiện Luật Công chứng năm 2014, Bộ Tư pháp và các bộ, ngành đã và đang rà soát, kịp thời sửa đổi, bổ sung các văn bản hướng dẫn đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.
Thực hiện thủ tục công chứng cho người dân tại một phòng công chứng ở Hà Nội. (Ảnh: NGUYỄN GIA)
Thực hiện thủ tục công chứng cho người dân tại một phòng công chứng ở Hà Nội. (Ảnh: NGUYỄN GIA)

Thực tế cho thấy, ở nhiều địa phương, số lượng công chứng viên tăng nhanh nhưng chất lượng chưa đồng đều, tập trung chủ yếu ở một số thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh; việc phân bổ các văn phòng công chứng cũng chủ yếu tập trung tại những tỉnh, thành phố có điều kiện kinh tế-xã hội phát triển.

Bên cạnh đó, các văn phòng công chứng dù hoạt động theo loại hình công ty hợp danh nhưng trên thực tế có không ít văn phòng công chứng chỉ có một công chứng viên hành nghề, công chứng viên hợp danh còn lại thực chất là “đi thuê”; tổ chức của một số văn phòng công chứng còn thiếu tính ổn định, bền vững.

Hoạt động hành nghề công chứng còn có những sai sót, vi phạm, trong đó tình trạng công chứng “khống”, công chứng “treo”, cạnh tranh không lành mạnh vẫn chưa được khắc phục. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động công chứng còn ở mức độ thấp, chưa bắt kịp tiến bộ và ứng dụng công nghệ thông tin trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển đổi số.

Công tác quản lý nhà nước về công chứng còn chưa thật sự đáp ứng yêu cầu thực tiễn; việc cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng chưa toàn diện, chưa có tính liên thông. Bên cạnh đó, vai trò tự quản của tổ chức xã hội-nghề nghiệp của công chứng viên còn chưa tốt.

Có nhiều nguyên nhân, theo các chuyên gia pháp luật, quy định của pháp luật về công chứng và hành nghề công chứng còn thiếu, một số quy định không còn phù hợp thực tiễn, đặc thù của nghề công chứng; thiếu công cụ, cơ chế pháp lý để bảo đảm nâng cao chất lượng hoạt động công chứng, hiệu quả quản lý nhà nước.

Một số quy định về trình tự, thủ tục công chứng còn cứng nhắc, chưa tạo nền tảng pháp lý cho việc chuyển đổi số trong hoạt động công chứng. Bên cạnh đó, nhận thức về vị trí, vai trò của nghề công chứng còn chưa đầy đủ, vẫn còn cách hiểu coi công chứng là hoạt động kinh doanh thông thường, cho phát triển tự do theo cơ chế thị trường. Điều này dẫn đến việc phát triển văn phòng công chứng không căn cứ vào nhu cầu thực tế của xã hội, tập trung tại các khu trung tâm quận, thị xã, thành phố gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước, khó khăn cho người dân tại vùng xa trung tâm trong việc tiếp cận dịch vụ công chứng.

Thêm nữa, một bộ phận công chứng viên còn chưa nhận thức sâu sắc về vị trí, vai trò của nghề công chứng, thiếu tu dưỡng, rèn luyện về chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp, có trường hợp cố ý làm trái, không tuân thủ đúng trình tự, thủ tục công chứng theo quy định của pháp luật.

Có hiện tượng công chứng “khống”, công chứng “treo” tiếp tay cho việc trốn thuế, vi phạm pháp luật. Có nhiều trường hợp cạnh tranh không lành mạnh, chạy theo lợi nhuận. Trích hoa hồng, chiết khấu phí công chứng cho người yêu cầu công chứng, hoặc người môi giới việc công chứng tại văn phòng công chứng để thu hút những người này sử dụng dịch vụ công chứng của tổ chức mình.

Đề xuất đưa dự án Luật Công chứng sửa đổi vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh, nhằm tiếp tục thể chế hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng về cải cách pháp luật, cải cách tư pháp, cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa nhưng vẫn bảo đảm cung cấp dịch vụ công chứng đầy đủ, kịp thời tại các vùng địa bàn khó khăn; tiếp tục thực hiện việc công chứng bắt buộc đối với những giao dịch quan trọng trong đời sống xã hội; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động công chứng...

Đối với công tác quản lý nhà nước, Bộ Tư pháp tiếp tục tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ; công tác thẩm tra bổ nhiệm nhằm phát triển đội ngũ công chứng viên đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đẩy mạnh kiểm tra, thanh tra tổ chức và hoạt động công chứng nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý nghiêm các sai phạm; giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc của địa phương, tổ chức hành nghề công chứng.

Nghiên cứu, xây dựng đề án chuyển đổi số trong hoạt động công chứng; hoàn thành việc xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin về công chứng của từng địa phương, tiến tới xây dựng cơ sở dữ liệu công chứng toàn quốc để tăng cường tính chuyên nghiệp, hiệu quả và an toàn của hoạt động công chứng.

Với cấp tỉnh, Bộ Tư pháp đề nghị chỉ đạo tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, thanh tra liên ngành, kịp thời xử lý các vi phạm trong việc công chứng hợp đồng, giao dịch, nhất là tình trạng công chứng “khống”, công chứng “treo”, công chứng “chờ”, chuyển cơ quan điều tra xử lý hình sự các vi phạm về hành nghề công chứng theo quy định của pháp luật. Việc thẩm tra, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại công chứng viên được thực hiện chặt chẽ, bảo đảm đúng quy định pháp luật, gắn với việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng minh bạch, đơn giản và dễ thực hiện hơn.

Theo số liệu của Bộ Tư pháp, có 1.295 tổ chức hành nghề công chứng, trong đó có 120 phòng công chứng và 1.175 văn phòng công chứng. Tại 63 tỉnh, thành phố đều có văn phòng công chứng theo chủ trương xã hội hóa. Bộ Tư pháp tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn về nghiệp vụ và kỹ năng hành nghề công chứng cho các công chứng viên, chú trọng bồi dưỡng các công chứng viên mới hành nghề...

Có thể bạn quan tâm

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: Thành Đạt)

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ "nút thắt" trong công tác quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, tháo gỡ các bất cập thực tiễn trong quy hoạch, nhằm thúc đẩy triển khai các dự án, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Một vụ tai nạn giao thông trên cao tốc Trung Lương-Mỹ Thuận.

Phương tiện dừng, đỗ trái phép trên cao tốc sẽ rất nguy hiểm

Thời gian qua, nhiều phương tiện khi tham gia giao thông trên tuyến cao tốc Trung Lương-Mỹ Thuận-Cần Thơ đã dừng, đỗ trái quy định. Mặc dù, lực lượng Cảnh sát giao thông liên tục xử lý và có nhiều hình thức tuyên truyền. Tuy nhiên, một số người điều khiển phương tiện vẫn cố tình dừng, đỗ và gây ra những vụ tai nạn nghiêm trọng.

[Video] Cảnh giác với tin giả trước thềm bầu cử

[Video] Cảnh giác với tin giả trước thềm bầu cử

Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp là sự kiện chính trị quan trọng, thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân. Tuy nhiên, trên không gian mạng, các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị đang gia tăng hoạt động tung tin giả, xuyên tạc nhằm phá hoại cuộc bầu cử.

Ngày 12/3, Bộ Tư pháp tổ chức hội nghị tham vấn hồ sơ chính sách dự án Luật Luật sư (sửa đổi). Trong ảnh: Thứ trưởng Tư pháp Mai Lương Khôi phát biểu khai mạc hội nghị. (Ảnh: TL)

Thiết kế chính sách cần phù hợp thực tiễn

Đổi mới quản lý nhà nước với đội ngũ luật sư, các tổ chức hành nghề luật sư theo hướng hiệu lực, hiệu quả, phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế-xã hội… là những yêu cầu đang được đặt ra... 

Hiện trường tàu tông vào cầu Ghềnh.

Khởi tố vụ án điều tra tàu tông cầu Ghềnh

Liên quan vụ tàu tông vào cầu Ghềnh, khiến cầu hư hỏng, tuyến đường sắt bắc-nam gián đoạn những ngày qua, tối 10/3, Công an tỉnh Đồng Nai thông tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã ra quyết định khởi tố vụ án để điều tra về hành vi vi phạm quy định về tham gia giao thông đường thủy.