Đẩy mạnh xã hội hóa trong phòng, chống thiên tai

Năm 2025 được đánh giá là một năm thiên tai bất thường, cực đoan, với mưa lũ vượt mức lịch sử của lịch sử. Theo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, từ đầu năm đến nay, trên địa bàn cả nước đã xảy ra 21 loại hình thiên tai.

Mưa lớn kèm lốc xoáy quét qua địa bàn Quận 6 (cũ) khiến trường học tốc mái, cây xanh ngã đổ. (Ảnh: NGUYỄN TÂN/Báo Nhân Dân)
Mưa lớn kèm lốc xoáy quét qua địa bàn Quận 6 (cũ) khiến trường học tốc mái, cây xanh ngã đổ. (Ảnh: NGUYỄN TÂN/Báo Nhân Dân)

Thiên tai đã làm 419 người chết, mất tích, 587 người bị thương; 4.485 nhà sập đổ, 337.110 nhà bị hư hỏng, tốc mái; 874.187ha lúa, hoa mầu, cây trồng khác bị ngập úng; 59.125ha nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại... Tổng thiệt hại ước tính khoảng 97.064 tỷ đồng. So với năm 2024, số người chết do thiên tai có giảm hơn (419/519), nhưng thiệt hại kinh tế lại cao hơn (97.063/91.622 tỷ đồng).

Thực tế cho thấy, trong ứng phó thiên tai, công tác dự phòng luôn đóng vai trò then chốt, trước hết là năng lực giám sát, dự báo và cảnh báo sớm. Những năm gần đây, Nhà nước cùng các doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng quốc tế đã đầu tư nâng cao năng lực quan trắc, dự báo. Cùng với đó, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học-công nghệ, nhất là công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, đang mở ra cơ hội mới để nâng cao hiệu quả dự báo.

Ngoài dữ liệu vệ tinh, nhiều thiết bị tự động đo mưa, radar, cảm biến đo nhiệt độ, gió, mực nước, lưu tốc hay dịch chuyển đất đá đang được triển khai, cho phép tích hợp thông tin nhanh hơn, mô phỏng chính xác hơn theo từng địa bàn và truyền tải kịp thời đến người dân. Tuy nhiên, do thiên tai ngày càng khó lường và đa dạng, công tác giám sát và cảnh báo vẫn còn những hạn chế so với yêu cầu thực tiễn.

Do đó, để nâng cao hiệu quả phòng, chống thiên tai, ngoài sự đầu tư của Nhà nước, việc đẩy mạnh triển khai xã hội hóa, lựa chọn những doanh nghiệp có đủ điều kiện, tiềm lực để đầu tư ứng dụng khoa học kỹ thuật xây dựng các mô phỏng cảnh báo cụ thể là cần thiết.

Đồng thời, các địa phương cần nghiên cứu xây dựng mô phỏng rủi ro ngập lụt và sạt lở theo từng vùng, từng cấp độ, từng bước hoàn thiện để phục vụ cảnh báo chủ động. Những công nghệ này chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng đầu tư thiết bị quan trắc, hệ thống cảnh báo và một bộ máy vận hành ổn định, được duy trì lâu dài.

Một thí dụ điển hình là 17 năm qua, Quỹ Cộng đồng Phòng, tránh thiên tai đã huy động nguồn lực xã hội để lắp đặt gần 1.000 trạm đo mưa và cảnh báo lũ tự động; hiện tiếp tục phối hợp hỗ trợ thiết bị đo mặn, cảnh báo sạt lở, xây dựng hệ thống cảnh báo số và đội xung kích phòng, chống thiên tai ở cơ sở; tích hợp quản lý trên các ứng dụng điện thoại thông minh, máy tính thông qua các phần mềm.

Để nâng cao hiệu quả phòng, chống thiên tai, ngoài sự đầu tư của Nhà nước, việc đẩy mạnh triển khai xã hội hóa, lựa chọn những doanh nghiệp có đủ điều kiện, tiềm lực để đầu tư ứng dụng khoa học kỹ thuật xây dựng các mô phỏng cảnh báo cụ thể là cần thiết.

Về lâu dài, các bên liên quan cần tăng đầu tư cho nghiên cứu cơ bản về các loại hình thiên tai, xây dựng cơ sở khoa học và các mô hình dự báo tiên tiến; hiện đại hóa hệ thống quan trắc, giám sát đa tầng; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ viễn thám, ảnh vệ tinh, máy bay không người lái (UAV), mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) và khoa học máy tính phân tích dữ liệu lớn trong dự báo, cảnh báo, theo dõi, giám sát, quản lý rủi ro thiên tai; cần tiến tới hoàn thiện, vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về thiên tai và biến đổi khí hậu; xây dựng nền tảng quản lý thiên tai trên môi trường số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đánh giá, phân vùng rủi ro, cập nhật bản đồ rủi ro thiên tai phục vụ công tác chỉ đạo, chỉ huy trong phòng, chống thiên tai; tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa trong đầu tư trang thiết bị, phương tiện hiện đại, vật tư thiết yếu phù hợp với yêu cầu công tác cứu nạn, cứu hộ trong từng tình huống thiên tai, từng vùng, từng địa phương, nhất là cho cấp xã khu vực có nguy cơ cao, thường xuyên bị chia cắt.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 17/10/2026: Mưa giảm nhanh tại Trung Bộ, Nam Bộ vẫn có mưa dông cục bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 17/10/2026: Mưa giảm nhanh tại Trung Bộ, Nam Bộ vẫn có mưa dông cục bộ

Đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ duy trì thời tiết ổn định, sáng sớm có sương mù, ban ngày trời nắng. Miền Trung giảm mưa nhanh, trong khi phía nam Duyên hải Nam Trung Bộ, Lâm Đồng và Nam Bộ vẫn có mưa dông vào chiều tối. Trên biển, phía đông bắc khu vực Bắc Biển Đông tiếp tục có gió mạnh, biển động.

Hệ thống mương dẫn nước thải từ Cụm công nghiệp Tân An đổ xuống hồ Ea Trum, xã Quảng Phú. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Làm rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm hành vi đấu nối trái phép đường ống dẫn nước thải vào hệ thống thoát nước mưa

Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng giao thông Hồng Lĩnh (Công ty Hồng Lĩnh), vừa có báo cáo về tình hình kiểm tra, giám sát công tác bảo vệ môi trường, phát hiện và xử lý hành vi đấu nối trái phép vào hệ thống thoát nước mưa của Cụm công nghiệp Tân An và phối hợp xác minh cá chết tại hồ Ea Trum, xã Quảng Phú, tỉnh Đắk Lắk.

Các đại biểu tham gia thảo luận chuyên đề tại Diễn đàn Tiêu dùng bền vững năm 2026. (Ảnh: Minh Châu)

Thúc đẩy tiêu dùng trách nhiệm, hướng tới tương lai bền vững

Ngày 15/10, tại Hà Nội, Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công thương) tổ chức Diễn đàn Tiêu dùng bền vững năm 2026 với chủ đề “Tiêu dùng trách nhiệm - Tiết kiệm năng lượng - Bảo vệ tương lai”, nhằm thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng xanh và sử dụng hiệu quả tài nguyên, năng lượng.

Rừng ngập mặn tại Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau. (ẢNH: ĐỨC TÙNG)

Diện tích rừng bị ảnh hưởng do cháy tăng mạnh

Trong 9 tháng đầu năm 2026, mặc dù số vụ phá rừng và cháy rừng đều giảm, song thiệt hại về diện tích rừng bị ảnh hưởng do cháy rừng tăng 132,9% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy đây vẫn là vấn đề đáng quan tâm, nhất là trong điều kiện thời tiết cực đoan, nắng nóng kéo dài và nguy cơ ảnh hưởng của hiện tượng El Niño.

Khu kinh tế Vân Phong được quy hoạch là hạt nhân, tập trung phát triển công nghiệp và logistics biển của Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa tái cấu trúc không gian phát triển, mở dư địa tăng trưởng mới

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Khánh Hòa tăng thêm không gian phát triển rộng mở từ đất liền ra biển đảo. Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 không chỉ định hình lại các cực tăng trưởng, mà còn đặt nền móng cho mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Chiều tối và đêm nay, nhiều khu vực tại miền trung và Nam Bộ mưa to, đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh

Dự báo, chiều tối và đêm nay (14/10), khu vực thành phố Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk, khu vực Nam Bộ và tỉnh Lâm Đồng có mưa dông, cục bộ có nơi mưa to trên 80mm, đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc và ngập úng tại các vùng trũng, thấp.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 14/10/2026: Bắc Bộ có nắng, Trung Bộ mưa giảm, Nam Bộ chiều tối có dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 14/10/2026: Bắc Bộ có nắng, Trung Bộ mưa giảm, Nam Bộ chiều tối có dông

Hôm nay, thời tiết trên cả nước có xu hướng cải thiện khi mưa giảm ở nhiều khu vực. Bắc Bộ trời nhiều mây vào sáng sớm, sau đó giảm mây, có nắng. Trung Bộ mưa giảm về diện và lượng. Trong khi đó, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ ban ngày có nắng gián đoạn, chiều tối và đêm xuất hiện mưa rào, dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to.