Vì vậy, để đưa cà-phê Robusta Việt Nam đến với người tiêu dùng trên thế giới, ngày 15/11/2025, tại phường Buôn Ma Thuột, Hiệp hội Cà phê-ca cao Việt Nam (VICOFA) phối hợp với Công ty đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), Hiệp hội Cà-phê đặc sản toàn cầu (SCA), Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Xuất nhập khẩu 2/9 Đắk Lắk (Simexco Daklak) tổ chức tọa đàm “Giải pháp quảng bá phát triển thương hiệu cà-phê Robusta Việt Nam và định hướng phát triển cà-phê đặc sản Việt Nam”. Đây là một trong những nội dung được ký kết giữa Công ty đối tác Xuyên Thái Bình Dương với VICOFA về việc quảng bá thương hiệu cà-phê Robusta, cà-phê đặc sản Việt Nam ra toàn cầu.
Cà-phê đặc sản góp phần định vị cà-phê thế giới
Chủ tịch Hiệp hội Cà-phê, ca cao Việt Nam Nguyễn Nam Hải cho biết: Đến nay, Việt Nam có tổng diện tích cà-phê khoảng 730.000 ha, trong đó 95% diện tích trồng cà-phê Robusta, trong đó tỉnh Đắk Lắk có diện tích cà-phê lớn nhất cả nước với khoảng 213.000 ha.
Hầu hết cà-phê được trồng ở điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu thích hợp độ cao 400 - 800m so với mặt biển nên có sự khác biệt về chất lượng so với các nước khác cùng trồng Robusta như Brazil, Indonesia, ấn độ…
Hằng năm, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,5 triệu tấn, chiếm khoảng 85% tổng sản lượng cà-phê trong nước; tiêu thụ nội địa chỉ ở mức 300.000 tấn, chiếm khoảng 15% tổng sản lượng. Với mức xuất khẩu này, cà-phê Việt Nam chiếm khoảng 18% tổng sản lượng xuất khẩu cà-phê thế giới và 43% tổng sản lượng xuất khẩu cà-phê Robusta toàn cầu. Châu Âu vẫn là thị trường lớn nhất, chiếm gần 50% tổng sản lượng cà-phê xuất khẩu của Việt Nam, trong đó 27 nước EU chiếm gần 40%, kế đến là Nhật Bản, Mỹ…
Theo ông Nguyễn Nam Hải, trong tổng số lượng cà-phê xuất khẩu hàng năm của Việt Nam thì hơn 91% là xuất khẩu cà-phê nhân sống. Còn lại gần 9% để chế biến cà-phê hòa tan và cà-phê rang xay. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến Việt Nam là nước đứng thứ 2 về sản lượng và số lượng cà-phê xuất khẩu; đứng đầu về xuất khẩu cà-phê Robusta nhưng người tiêu dùng tại Mỹ và trên toàn thế giới hầu như ít biết đến cà-phê Việt Nam.
Mặt khác, trong các doanh nghiệp xuất khẩu cà-phê hòa tan, rang xay thì hơn 81% là các doanh nghiệp FDI. Các doanh nghiệp Việt Nam ngoài Trung Nguyên, L’amant, Intimex thì rất ít doanh nghiệp có thương hiệu cà-phê rang xay hòa tan xuất khẩu. Tuy có rất nhiều lợi thế nhưng giá trị gia tăng và hình ảnh thương hiệu cà-phê Robusta Việt Nam còn chưa tương xứng với tiềm năng hiện có. Vì vậy, trong khuôn khổ chuyến công tác của đoàn doanh nghiệp Việt Nam tại Hoa Kỳ vừa qua, VICOFA đã đề nghị với Công ty đối tác Xuyên Thái Bình Dương có đề án để quảng bá thương hiệu cà-phê Việt Nam ra toàn cầu như Công ty đối tác Xuyên Thái Bình Dương đã từng làm cho Guatemala.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn cho biết, Đắk Lắk là “thủ phủ” cà- phê của cả nước với diện tích khoảng 213.000 ha, sản lượng hàng năm đạt trên dưới 545.000 tấn. Trong suốt nhiều năm qua, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk luôn tiên phong triển khai các chương trình phát triển cà-phê chất lượng cao, tái canh bền vững và nâng cao giá trị chuỗi cung ứng. Từ năm 2008 đến nay, tỉnh đã thực hiện nhiều dự án quan trọng; đặc biệt, vùng trồng của Đắk Lắk đã đạt chứng nhận sản phẩm không gây mất rừng 4C -EUDR của Liên minh Châu Âu đầu tiên của thế giới, và hiện đã số hóa 35% diện tích cà-phê toàn tỉnh.
Không chỉ tập trung vào vùng nguyên liệu, Đắk Lắk còn đi đầu trong công tác quảng bá cà-phê Việt Nam ra thế giới. Từ năm 2005 đến nay, tỉnh tổ chức Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột cấp quốc gia định kỳ 2 năm một lần, thu hút hàng trăm nghìn lượt khách trong nước và quốc tế; đồng thời công bố bộ chỉ dẫn địa lý cà-phê Buôn Ma Thuột, đến nay chỉ dẫn địa lý cà-phê Buôn Ma Thuột đã được bảo hộ tại 32 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.
Để phát triển thương hiệu và giá trị cà-phê, tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Đề án xây dựng Buôn Ma Thuột trở thành “Thành phố Cà-phê Thế giới”, đồng thời dành nhiều chính sách ưu đãi về thuế và tiền sử dụng đất nhằm thu hút các nhà đầu tư trong lĩnh vực cà-phê đến với Đắk Lắk. Đặc biệt, trong khuôn khổ Lễ hội Cà-phê Buôn Ma Thuột năm 2019, Đắk Lắk đã tổ chức cuộc thi cà-phê đặc sản đầu tiên của Việt Nam - Việt Nam Amazing Cup. Tính đến nay, cuộc thi đã trải qua 7 mùa, đạt kết quả rất thành công; nhiều sản phẩm đoạt giải đã tiếp tục tham gia và đạt thành tích cao tại các cuộc thi quốc tế, nhiều mẫu được Viện chất lượng cà-phê quốc tế chấm Fine Robusta đạt trên 87 điểm, góp phần định vị vị thế cà - phê Việt Nam trên thị trường thế giới.
Đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế để đưa cà-phê Việt ra toàn cầu
Chủ tịch Hiệp hội Cà-phê, ca cao Việt Nam Nguyễn Nam Hải cho biết, trước các quy định ngày càng khắt khe của các nước nhập khẩu, nhất là Quy định chống mất rừng và suy thoái rừng (EUDR) của Liên minh Châu Âu và nhu cầu của người tiêu dùng trên thế giới ngày càng cao, khiến công tác xuất khẩu cà-phê của Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức. Vì vậy, VICOFA định hướng sản xuất ngành cà-phê Việt Nam trong những năm tới là phát triển sản xuất theo hướng nông nghiệp sinh thái, kinh tế xanh và tuần hoàn. Thiết lập tiêu chuẩn xanh, nâng tầm thương hiệu cà-phê Việt Nam gắn liền với truy xuất nguồn gốc, chỉ dẫn địa lý và tín chỉ carbon.
Đối với cà-phê đặc sản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phê duyệt đề án phát triển cà-phê đặc sản Việt Nam nhằm mục tiêu tăng diện tích và sản lượng cà-phê đặc sản, hỗ trợ và xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm. Giai đoạn 2021-2025, đề án hướng tới diện tích cà-phê đặc sản đạt 11.500 ha, chiếm khoảng 2% diện tích cà-phê cả nước, với sản lượng 5.000 tấn. Đến năm 2030, mục tiêu là 19.000 ha, chiếm khoảng 3% tổng diện tích cà-phê cả nước, với sản lượng 11.000 tấn.
Tuy nhiên, thực tế hiện tại chưa có một số liệu chính thức về tổng diện tích cà- phê đặc sản và sản lượng của cà-phê đặc sản Việt Nam, nhưng về đánh giá chung tổng quan thì tiềm năng cà-phê đặc sản của Việt Nam rất lớn và điều đặc biệt nhu cầu giới trẻ và các doanh nghiệp trẻ quan tâm đến cà-phê đặc sản ngày càng tăng. Trong đó, Đắk Lắk là địa phương đi đầu trong việc xây dựng chỉ dẫn địa lý cà-phê Buôn Ma Thuột và từng bước phát triển cà-phê đặc sản.
Chủ tịch Hiệp hội Cà-phê Buôn Ma Thuột Trịnh Đức Minh cho biết: Trong giai đoạn 2019-2025, Hiệp hội cùng với các thành viên đã nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thích ứng như: Chuyển đổi mô hình canh tác sang hướng thông minh và bền vững; tăng cường ứng dụng công nghệ trong sản xuất và chế biến; phát triển cà-phê đặc sản, cà-phê chất lượng cao; tham gia sâu vào các chuỗi giá trị; mở rộng thì trường xuất khẩu… Đồng thời thúc đẩy liên kết giữa nông dân-doanh nghiệp-nhà khoa học-chính quyền nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành cà-phê địa phương… Trong thời gian tới, Hiệp hội Cà-phê Buôn Ma Thuột tiếp tục tăng cường quản lý, phát triển và bảo hộ chỉ dẫn địa lý Buôn Ma Thuột, giữ vững vai trò cầu nối giữa hội viên và các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức trong nước và quốc tế. Trên nền tảng định hướng phát triển ngành cà-phê giai đoạn 2025-2030, Hiệp hội sẽ chủ động đề xuất, góp ý hoàn thiện cơ chế, chính sách về nông nghiệp tái sinh, giảm phát thải, đáp ứng quy định EUDR; thúc đẩy sản xuất, kinh doanh cà-phê có chứng nhận chỉ dẫn địa lý Buôn Ma Thuột, cà- phê bền vững, cà-phê đặc sản và cà-phê chế biến sâu. Đồng thời, Hiệp hội sẽ áp dụng công nghệ 4.0, tăng cường truy xuất nguồn gốc, giám sát chất lượng từ vườn đến ly; khuyến khích hội viên áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, góp phần hiện thực hóa Đề án phát triển cà-phê bền vững tầm nhìn đến 2030 của tỉnh Đắk Lắk và Đề án phát triển cà-phê đặc sản Việt Nam giai đoạn 2021-2030.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn cam kết: “Để tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển về chất lượng, thương hiệu và giá trị của ngành cà-phê Việt Nam trên bản đồ thế giới, tỉnh Đắk Lắk cam kết sẽ đồng hành cùng các bên trong phát triển chuỗi giá trị cà-phê đặc sản, từ giống, canh tác, chế biến đến rang xay và pha chế. Với sự kết nối tri thức toàn cầu từ Tổ chức Cà-phê đặc sản Thế giới và vai trò dẫn dắt của VICOFA, chúng tôi tin tưởng rằng Việt Nam sẽ trở thành điểm đến của những người yêu Robusta trên toàn thế giới, và thương hiệu cà-phê Buôn Ma Thuột sẽ trở thành thương hiệu quốc gia cho cà-phê đặc sản Việt Nam”.
