Cùng dự có các đồng chí: nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết; Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; Đồng chí Vũ Hồng Văn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đồng Nai và các đồng chí trong Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai.
Nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực xã Minh Đức, thành phố Đồng Nai là hoạt động thiết thực nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026); là sự kiện có ý nghĩa chính trị, lịch sử và nhân văn sâu sắc, thể hiện sự tri ân của Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân đối với các Anh hùng liệt sĩ đã anh dũng chiến đấu hy sinh vì độc lập, thống nhất đất nước; góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Báo cáo công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trên địa bàn thành phố Đồng Nai khẳng định: Hoạt động tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong thời gian qua trên địa bàn thành phố Đồng Nai được các cấp, các ngành và lực lượng vũ trang triển khai thường xuyên và đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Qua đó khẳng định đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”, góp phần làm vơi đi nỗi đau của thân nhân liệt sĩ, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của gia đình liệt sĩ và nhân dân.
Nhiệm vụ này cũng góp phần bổ sung, hoàn thiện hồ sơ lịch sử; phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng các phương pháp khoa học hiện đại khi có đủ điều kiện; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành, địa phương và toàn xã hội đối với công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Trong lịch sử, xã Minh Đức là cửa ngõ quan trọng để lực lượng cách mạng tiếp cận, triển khai các chiến dịch và tiếp tế; đồng thời đây cũng là tuyến phòng thủ then chốt mà địch tập trung hỏa lực để ngăn chặn.
Trong giai đoạn 1967 đến 1975, nơi đây diễn ra nhiều trận đánh ác liệt của du kích địa phương và các đơn vị chủ lực như: Sư đoàn 7, Sư đoàn 9, Trung đoàn 201/Sư đoàn 302 với Quân đội Mỹ và Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Chính vì vậy, có nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước trên mảnh đất này.
Khu vực phát hiện hài cốt liệt sĩ nằm trên sườn Tây Bắc điểm cao 74, ấp Đồng Dầu, xã Minh Đức là nơi diễn ra nhiều trận đánh phục kích xe cơ giới, xe tăng, xe thiết giáp địch và là trung tâm của trận càn “tìm kiếm và phong tỏa Minh Đức” của liên quân Mỹ-quân lực Việt Nam Cộng hòa vào tháng 11/1969.
Thượng tá Vũ Văn Thọ - Đội trưởng Đội K72, Bộ chỉ huy Quân sự thành phố Đồng Nai cho biết: “Quán triệt phương châm “Chắc đến đâu làm đến đó; dễ làm trước, khó làm sau; thận trọng, tỉ mỉ; bảo đảm tuyệt đối an toàn”; các lực lượng tổ chức khảo sát, khai quật, thu thập, kiểm đếm, lập hồ sơ hiện trường, bảo quản di vật, lấy mẫu sinh phẩm và bàn giao theo đúng quy trình chuyên môn; bảo đảm chặt chẽ, khách quan, khoa học, đúng quy định của pháp luật và phù hợp với yếu tố tâm linh, truyền thống văn hóa dân tộc”.
Trước khi triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm, tổng số hài cốt liệt sĩ tại khu vực xã Minh Đức, thành phố Đồng Nai được tìm kiếm, quy tập là 55 bộ. Từ khi triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm, Ban Chỉ đạo thành phố Đồng Nai chỉ đạo các đơn vị khẩn trương tiến hành khảo sát, huy động lực lượng, phương tiện, vật chất và trang thiết bị tổ chức mở rộng phạm vi đào thăm dò tại khu vực xã Minh Đức. Đến ngày 20/7, đã phát hiện 21 bộ hài cốt cùng nhiều di vật của liệt sĩ.
Phát biểu tại buổi lễ, Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định: Đây là hoạt động có ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc Việt Nam, đồng thời, thể hiện trách nhiệm, tình cảm, lòng biết ơn vô hạn của Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân đối với những người con đã hiến dâng trọn tuổi thanh xuân của mình cho độc lập, tự do của Tổ quốc, hạnh phúc của Nhân dân.
Cũng theo Đại tướng Phan Văn Giang, “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Quân đội đã thành lập hơn 30 đội và tăng cường lực lượng cho các đội tìm kiếm, quy tập; lập các tổ công tác thu thập thông tin tại cơ sở; tổ chức các tổ chuyên trách lấy mẫu hài cốt liệt sĩ; tổ chức nhiều cuộc hội thảo xác minh thông tin; ứng dụng ra-đa quét ngầm, công nghệ số và các phần mềm quản lý... phục vụ cao nhất cho công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Hiện nay, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt gặp không ít khó khăn như: chiến tranh đã lùi xa, địa hình, địa vật đã thay đổi, hồ sơ, sơ đồ mộ và tài liệu chưa đầy đủ, nhiều khu vực còn sót bom mìn, nhân chứng chiến tranh ngày càng ít; hài cốt các liệt sĩ đã an táng nhiều năm, chất lượng mẫu suy giảm; trong khi năng lực và công suất giám định ADN hiện nay chưa theo kịp yêu cầu.
Với tinh thần, trách nhiệm cao nhất, sau hơn 4 tháng triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm”, toàn quốc đã quy tập được gần 1.500 hài cốt liệt sĩ và 7 mộ tập thể. Đặc biệt, khu mộ tập thể tại Công viên Lê Thị Riêng, Thành phố Hồ Chí Minh đã tìm thấy hơn 100 hài cốt liệt sĩ, 2 mộ tập thể và nhiều di vật.
Để hoàn thành tốt các mục tiêu được xác định trong Chiến dịch 500 ngày đêm, hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh-Liệt sĩ, Đại tướng Phan Văn Giang yêu cầu Quân khu 7, thành phố Đồng Nai huy động tối đa các nguồn lực, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ để tăng hiệu quả tìm kiếm, quy tập và tổ chức trang trọng lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ; kịp thời bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ cho đơn vị giám định để giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ trong thời gian sớm nhất.
Các lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt các Anh hùng liệt sĩ phải triển khai thận trọng, bài bản, khoa học, chặt chẽ, kỹ lưỡng, nêu cao tấm lòng thành kính, tri ân, thực hiện nhiệm vụ với trách nhiệm cao nhất, tâm huyết nhất để bảo vệ, thu được mẫu phục vụ giám định ADN để xác định danh tính các liệt sĩ.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Quân khu 7 cần khẩn trương tổng hợp, phân tích, đánh giá chặt chẽ, khoa học, hệ thống các hồ sơ, dữ liệu liên quan các trận đánh, các chiến dịch trên địa bàn; đồng thời, tăng cường đối chứng tư liệu, ứng dụng công nghệ hiện đại đẩy nhanh tiến độ xác minh thông tin, khoanh vùng các khu vực khả năng có mộ liệt sĩ, để tổ chức khai quật, tìm kiếm, hoàn thành mục tiêu đề ra.
Cùng ngày, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và đoàn công tác đến dâng hương tại Di tích lịch sử quốc gia Chốt chặn Tàu, phường Tân Khai, thành phố Đồng Nai.
Dự lễ có các đồng chí: Nguyễn Minh Triết, nguyên Chủ tịch nước; Thượng tướng Lê Quang Minh, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị; đại biểu lãnh đạo các tổng cục, quân khu, quân đoàn; lãnh đạo các cơ quan chức năng thuộc ban, bộ, ngành Trung ương, Thành phố Đồng Nai, và nhân dân địa phương.
Trong không khí trang nghiêm, xúc động, các đại biểu đã dâng hương, dâng hoa và dành phút mặc niệm tưởng nhớ công lao to lớn của các Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của đất nước và hạnh phúc của nhân dân.
Tượng đài chiến thắng Chốt chặn Tàu Ô hiện nay nằm trên tuyến Quốc lộ 13 - tuyến giao thông huyết mạch nối Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đồng Nai với nước bạn Campuchia thông qua Cửa khẩu Quốc tế Hoa Lưu.
Di tích lịch sử quốc gia Chốt chặn Tàu Ô được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng năm 2012. Hiện nơi đây có nhà bia tưởng niệm, khuôn viên dâng hương và khu trưng bày tư liệu, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống, góp phần lưu giữ ký ức lịch sử vùng đất Tân Khai.
Theo tư liệu lịch sử, khu vực Tàu Ô-Xóm Ruộng nằm trên tuyến Quốc lộ 13 từng là vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, án ngữ tuyến giao thông huyết mạch nối Sài Gòn với Bình Long, Lộc Ninh và các chiến trường miền Đông.
Trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, Quốc lộ 13 được xem là tuyến tiếp tế quan trọng của quân đội Sài Gòn. Vì vậy, việc kiểm soát khu vực này có ý nghĩa quyết định trong cục diện chiến trường.
Từ năm 1972 đến đầu năm 1973, quân giải phóng đã tổ chức lực lượng chốt chặn tại Tàu Ô nhằm cắt đứt tuyến tiếp vận chiến lược của địch. Trận chiến kéo dài 150 ngày đêm, được xem là một trong những trận chốt chặn ác liệt nhất tại chiến trường miền Đông Nam Bộ.
Trong thời gian này, lực lượng chủ lực thuộc Sư đoàn 7, phối hợp cùng lực lượng địa phương và dân quân du kích đã kiên cường bám trụ, đánh trả nhiều đợt phản kích, giải tỏa của địch. Chính tại nơi này, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ đã chiến đấu và hy sinh để giữ vững trận địa, góp phần làm thất bại ý đồ tiếp vận của địch, tạo thế trận thuận lợi cho các chiến dịch sau này.
Di tích lịch sử quốc gia Chốt chặn Tàu Ô đã trở thành điểm sinh hoạt truyền thống, giáo dục lịch sử và kết nối cộng đồng tại phường Tân Khai.
