Nhân dịp này, Đại sứ Sri Lanka tại Việt Nam Poshitha Perera đã trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN:
Phóng viên: Đại sứ cho biết ý nghĩa và những kỳ vọng của chuyến thăm Sri Lanka sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong việc tăng cường quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai quốc gia?
Đại sứ Poshitha Perera: Chuyến thăm sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Sri Lanka có tầm quan trọng sâu sắc, cả về thực chất lẫn tính biểu tượng. Chuyến thăm diễn ra vào thời điểm Sri Lanka và Việt Nam - hai người bạn lâu năm với hơn năm thập kỷ rưỡi quan hệ ngoại giao - đang mong muốn nâng tầm mối quan hệ hữu nghị truyền thống thành một mối quan hệ đối tác năng động hơn và hướng tới tương lai.
Vào năm 2025, hai nước chúng ta đã tự hào kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, được đánh dấu bằng chuyến thăm cấp Nhà nước thành công của Ngài Tổng thống Anura Kumara Dissanayake tới Việt Nam. Chuyến thăm đó đã tiếp thêm sinh lực cho các hoạt động song phương và tái khẳng định cam kết chung của ban lãnh đạo hai nước trong việc làm sâu sắc hơn nữa hợp tác trên nhiều lĩnh vực.
Trong bối cảnh đó, chuyến thăm sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng sẽ là một cột mốc quan trọng. Chuyến thăm không chỉ củng cố tin cậy chính trị mạnh mẽ vốn đã tồn tại giữa hai quốc gia, mà còn nâng tầm mối quan hệ đối tác nhiều mặt của chúng ta lên một mức độ cao hơn và mang tính chiến lược hơn.
Từ góc độ chính trị, chuyến thăm sẽ mang lại một cơ hội quan trọng cho đối thoại cấp cao, cho phép cả hai bên thống nhất tầm nhìn về các vấn đề khu vực và toàn cầu, đồng thời củng cố niềm tin và sự hiểu biết lẫn nhau.
Từ góc độ kinh tế, chuyến thăm được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực mới cho thương mại, đầu tư và sự hợp tác của khu vực tư nhân. Với một phái đoàn doanh nghiệp hùng hậu tháp tùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, hoạt động này phát đi tín hiệu rõ ràng về cam kết của Việt Nam trong việc mở rộng quan hệ kinh tế và khám phá những hướng hợp tác mới với Sri Lanka.
Phóng viên: Đại sứ có đánh giá thế nào về quan hệ song phương hai nước trong những năm gần đây?
Đại sứ Poshitha Perera: Sri Lanka thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam vào năm 1970. Chúng tôi là một trong những quốc gia đầu tiên thể hiện tình hữu nghị với Việt Nam, và trong hơn năm thập kỷ rưỡi qua, mối quan hệ đó đã phát triển thành một mối quan hệ dựa trên sự tin cậy, tôn trọng lẫn nhau và hợp tác nhất quán.
Hai quốc gia chúng ta chia sẻ những trải nghiệm lịch sử tương đồng, từng vượt qua những thách thức và xung đột để lại. Điều này đã tạo ra một sự thấu hiểu tự nhiên giữa hai nước. Chúng ta cũng luôn ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn quốc tế bất cứ khi nào cần thiết, qua đó củng cố thêm niềm tin chính trị.
Trong những năm gần đây, quan hệ song phương đã đạt được động lực mạnh mẽ, với các chuyến thăm cấp cao thường xuyên và nhiều thỏa thuận bao trùm các lĩnh vực then chốt như thương mại, đầu tư, nông nghiệp, giáo dục, khoa học công nghệ, và hợp tác văn hóa.
Giao lưu nhân dân vẫn là một trong những trụ cột vững chắc nhất trong mối quan hệ của chúng ta. Tại Sri Lanka, mọi người dành một sự ngưỡng mộ sâu sắc đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, và các hoạt động giao lưu văn hóa, tôn giáo tiếp tục đưa xã hội hai nước xích lại gần nhau hơn. Sự hiện diện của một ngôi chùa Việt Nam tại Sri Lanka, cùng với sự gắn kết tích cực giữa các cộng đồng tôn giáo, đã phản ánh mối liên kết độc đáo này.
Trên lĩnh vực kinh tế, hơn 30 doanh nghiệp Sri Lanka đã đầu tư vào Việt Nam, với các chuyên gia Sri Lanka đóng góp ở các cấp quản lý. Mặc dù thương mại đang tăng trưởng đều đặn, chúng tôi nhận thấy vẫn còn tiềm năng đáng kể chưa được khai thác để có thể mở rộng hơn nữa.
Nhìn về phía trước, chúng tôi đặc biệt lạc quan về tác động của việc kết nối hàng không trực tiếp giữa hai nước. Điều này sẽ thúc đẩy hơn nữa thương mại, du lịch và đầu tư, đồng thời đưa các cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân hai nước đến gần nhau hơn nữa.
Nhìn chung, quan hệ Sri Lanka-Việt Nam không chỉ bền chặt về mặt lịch sử, mà còn mang tính hướng tới tương lai, với tiềm năng lớn để vươn lên những tầm cao mới trong những năm tới.
Phóng viên: Theo Đại sứ, các doanh nghiệp hai nước cần tập trung vào những lĩnh vực tiềm năng nào để đạt được bước đột phá trong thương mại song phương?
Đại sứ Poshitha Perera: Quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Sri Lanka thực sự đang trên đà phát triển, nhưng để đạt được một bước đột phá có ý nghĩa, chúng ta cần vượt qua các mô hình thương mại truyền thống và tập trung vào sự hợp tác mang tính cấu trúc sâu sắc hơn.
Thứ nhất, việc hội nhập vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu nên là một ưu tiên. Sri Lanka và Việt Nam có thể định vị mình là những đối tác bổ trợ của nhau - kết nối thế mạnh sản xuất của Việt Nam với vị trí chiến lược và khả năng tiếp cận thị trường của Sri Lanka. Việc khuyến khích các liên doanh trong lĩnh vực dệt may, công nghiệp cao su, lắp ráp điện tử và sản xuất công nghiệp nhẹ sẽ cho phép cả hai quốc gia nhắm mục tiêu vào các thị trường nước thứ ba một cách hiệu quả hơn.
Thứ hai, hợp tác nông nghiệp và chế biến nông sản mang lại dư địa rất lớn. Thay vì xuất khẩu các sản phẩm sơ cấp, cả hai bên nên thúc đẩy gia tăng giá trị, chuyển giao công nghệ và nghiên cứu chung, đặc biệt trong các lĩnh vực như cây trồng năng suất cao, chế biến thực phẩm và logistics nông nghiệp.
Thứ ba, logistics và kết nối hàng hải phải được tăng cường như một trụ cột hỗ trợ. Với vị trí là trung tâm trọng điểm ở Ấn Độ Dương của Sri Lanka và nền kinh tế định hướng xuất khẩu của Việt Nam, có tiềm năng rất lớn để phát triển mạng lưới vận tải, kho bãi và phân phối tích hợp, được hỗ trợ bởi sự điều phối về chính sách.
Thứ tư, nền kinh tế số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nên được tận dụng. Cả hai nước có thể hợp tác trong các dịch vụ công nghệ thông tin-truyền thông, thương mại kỹ thuật số, công nghệ tài chính (fintech) và khởi nghiệp, được hỗ trợ bởi các chính sách tạo điều kiện thuận lợi và các quan hệ đối tác phát triển kỹ năng.
Thứ năm, du lịch và kết nối hàng không sẽ đóng vai trò xúc tác. Việc sớm đưa vào hoạt động các chuyến bay thẳng, kết hợp với các biện pháp tạo điều kiện thuận lợi về thị thực, có thể thúc đẩy đáng kể khả năng di chuyển của doanh nghiệp và giao lưu nhân dân.
Phóng viên: Việt Nam và Sri Lanka có nhiều điểm chung về văn hóa, tôn giáo. Theo Đại sứ, hai nước có thể tận dụng những điểm chung này thế nào để thúc đẩy hơn nữa giao lưu nhân dân?
Đại sứ Poshitha Perera: Việt Nam và Sri Lanka thực sự chia sẻ những nét tương đồng văn hóa sâu sắc, với Phật giáo tạo thành một mối liên kết sâu sắc và bền vững giữa hai dân tộc chúng ta. Thực tế, ngay cả trước khi thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức, những bang giao về mặt tôn giáo này đã nở rộ, và chúng tiếp tục đóng vai trò là nền tảng đạo đức và văn hóa cho mối quan hệ đối tác của chúng ta ngày nay.
Chúng ta đã và đang tích cực xây dựng trên di sản này thông qua một số sáng kiến có ý nghĩa. Thí dụ, Sri Lanka đã trao tặng một cây non chiết từ cây bồ đề thiêng Jaya Sri Maha Bodhi cho Chùa Bái Đính vào năm 2023. Cây bồ đề này giờ đây đứng vững như một biểu tượng sống động cho truyền thống Phật giáo chung của chúng ta.
Tương tự, Thiền viện Trúc Lâm - ngôi chùa Việt đầu tiên ở Sri Lanka tọa lạc tại thành phố cổ Kandy đã tạo ra một trung tâm giao lưu văn hóa và tâm linh sôi động. Đặc biệt, nơi đây truyền cảm hứng khi trẻ em địa phương tham gia học ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam - đây chính là sự kết nối nhân dân ở mức độ chân thành nhất.
Chúng tôi cũng đang thúc đẩy điều mà chúng tôi gọi là “Ngoại giao Chùa nối Chùa” (Temple-to-Temple Diplomacy), gắn kết các nhà sư, học giả và cộng đồng từ cả hai quốc gia lại với nhau. Sáng kiến này không chỉ củng cố các mối quan hệ tôn giáo mà còn tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, đặc biệt là giữa thế hệ trẻ.
Một số tăng ni từ Việt Nam thường xuyên sang Sri Lanka theo học Phật học, phản ánh những mối liên hệ tâm linh mạnh mẽ và bền vững giữa hai quốc gia chúng ta. Ngoài ra, cả hai bên đã ký kết các Biên bản ghi nhớ nhằm thúc đẩy và tăng cường hơn nữa sự hợp tác trong giáo dục Phật giáo.
Nhìn về phía trước, Đại sứ quán Sri Lanka tại Việt Nam đang tập trung vào việc mở rộng du lịch tâm linh và hợp tác giáo dục. Với kỳ vọng mở các chuyến bay thẳng và các nỗ lực đang diễn ra nhằm tạo điều kiện thuận lợi về thị thực, chúng tôi hướng tới việc gia tăng đáng kể các chuyến hành hương Phật giáo và các chuyến thăm văn hóa giữa hai nước.
Đồng thời, chúng tôi đang khuyến khích các hoạt động trao đổi học thuật và tu viện, bao gồm các cơ hội cho sinh viên và tăng ni Việt Nam sang học tập tại Sri Lanka, đặc biệt là trong triết học Phật giáo và nghiên cứu di sản, đồng thời thúc đẩy các quan hệ đối tác thể chế giữa các trường đại học và các trung tâm nghiên cứu.
Cùng với đó, Sri Lanka rất mong muốn hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực khảo cổ học và bảo tồn di sản văn hóa, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn lâu năm của chúng tôi trong việc bảo vệ các di tích và truyền thống cổ xưa. Điều này sẽ giúp đảm bảo rằng di sản chung của chúng ta được bảo tồn và trân trọng bởi các thế hệ tương lai.
Cuối cùng, mục tiêu của chúng tôi là chuyển đổi mối liên kết tâm linh sâu sắc này thành một nền tảng năng động cho sự gắn kết - một nền tảng không chỉ củng cố các mối quan hệ văn hóa, mà còn cho phép các thế hệ trẻ của cả hai quốc gia thấu hiểu, trân trọng và kết nối với nhau tốt hơn.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Đại sứ Poshitha Perera!
