Đại sứ Ito Naoki: Nhật Bản sẽ đồng hành cùng Việt Nam “viết tiếp câu chuyện hòa bình”

Nhân kỷ niệm 52 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Nhật Bản (21/9/1973-21/9/2025), Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki đã chia sẻ về những dấu mốc quan trọng, sự phát triển vượt bậc và định hướng hợp tác trong giai đoạn mới, khẳng định mối quan hệ song phương đang ở giai đoạn hợp tác chặt chẽ nhất từ trước đến nay.

Ngày 21/9/1973, Việt Nam và Nhật Bản chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao, mở ra một chương mới cho mối quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai dân tộc. Trải qua hơn nửa thế kỷ, mối quan hệ này đã không ngừng được củng cố và phát triển.

Tháng 11/2023, nhân dịp kỷ niệm 50 năm, quan hệ song phương đã được nâng cấp lên "Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á và trên thế giới", đánh dấu một cột mốc lịch sử, phản ánh sự tin cậy chính trị và hợp tác sâu rộng trên nhiều lĩnh vực.

Bày tỏ cảm ơn tới Chính phủ và nhân dân Việt Nam vì những đóng góp to lớn trong việc thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước, Đại sứ Ito Naoki khẳng định, quan hệ song phương đang ở giai đoạn hợp tác chặt chẽ nhất từ trước đến nay.

“Tôi xin gửi lời chúc mừng nồng nhiệt đến Chính phủ và nhân dân Việt Nam nhân dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9. Trong bầu không khí hân hoan của nhân dân, cùng với động lực cải cách và tăng trưởng mạnh mẽ của đất nước Việt Nam, tôi rất vinh dự khi được góp phần tăng cường quan hệ hữu nghị giữa hai nước”, Đại sứ Ito Naoki chia sẻ với báo chí.

Ông cũng nhấn mạnh, chuyến thăm của Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru tới Việt Nam vào tháng 4 vừa qua đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, đặc biệt là sự ủng hộ của Nhật Bản đối với đường lối cải cách mà Việt Nam đang triển khai trong kỷ nguyên mới, đồng thời cam kết Nhật Bản sẽ tiếp tục hợp tác nhằm góp phần thúc đẩy sự phát triển hơn nữa của Việt Nam.

Đại sứ nêu rõ, hai bên đã xác định 4 nhóm lĩnh vực hợp tác trọng tâm, hứa hẹn sẽ mang lại những bước đột phá mạnh mẽ trong thời gian tới, bao gồm khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI); hạ tầng chiến lược; mở rộng quan hệ đối tác kinh tế, cải thiện môi trường đầu tư; và hợp tác trong lĩnh vực an ninh-quốc phòng.

Theo đó, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, bán dẫn và AI được lãnh đạo cấp cao hai nước xác định là trụ cột hợp tác mới. Trong lĩnh vực bán dẫn, các chương trình đào tạo và nghiên cứu chung đã bắt đầu mang lại kết quả.

Đại sứ thông tin, từ tháng 10 năm nay, một chương trình nghiên cứu chung quốc tế giữa 5 trường đại học Việt Nam và 5 trường đại học Nhật Bản sẽ được khởi động, với việc tiếp nhận hơn 60 nghiên cứu sinh Việt Nam sang Nhật Bản học tiến sĩ. Nhật Bản dự kiến tiếp nhận 250 nghiên cứu sinh tiến sĩ, tương đương một nửa mục tiêu 500 tiến sĩ mà Việt Nam đặt ra đến năm 2030.

Trong lĩnh vực AI, Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) đang phối hợp với Phòng nghiên cứu Matsuo của Đại học Tokyo nhằm tăng cường đào tạo và nghiên cứu nguồn nhân lực AI tại Đại học Bách khoa Hà Nội và Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC).

Trong lĩnh vực chuyển đổi xanh và năng lượng, hai nước đang phối hợp thúc đẩy các dự án đầu tư trị giá khoảng 20 tỷ USD, bao gồm năng lượng tái tạo như điện gió ngoài khơi và nhiệt điện khí LNG. Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng đang xem xét cung cấp khoản vay chương trình hơn 300 triệu USD trong năm nay nhằm hỗ trợ Việt Nam ứng phó biến đổi khí hậu và thúc đẩy chuyển đổi xanh.

Theo ông Naoki, Nhật Bản cũng tiếp tục phát huy thế mạnh của mình để hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực hạ tầng, đặc biệt là những dự án góp phần cải thiện môi trường và nâng cao tiện ích cho người dân Hà Nội.

Mới đây, Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá, sử dụng khoản vay ODA trị giá 200 triệu USD của Nhật Bản, đã được khánh thành. Bên cạnh đó, dự án "Thành phố thông minh bắc Hà Nội" cũng được khởi công, hướng tới xây dựng một đô thị kết hợp hài hòa giữa văn hóa và công nghệ của Nhật Bản. Tuyến đường sắt đô thị Hà Nội Metro số 2 dự kiến sẽ khởi công vào tháng 10 năm nay, và phía Nhật Bản mong muốn tiếp tục hợp tác để kéo dài tuyến này đến sân bay Nội Bài.

Đại sứ cũng nhấn mạnh, quan hệ kinh tế song phương đang phát triển mạnh mẽ. Tổng vốn đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam đã đạt 80 tỷ USD, với hơn 2.000 doanh nghiệp đang hoạt động và khoảng 60% trong số đó có kế hoạch mở rộng kinh doanh trong vòng 1-2 năm tới. Kim ngạch thương mại song phương hàng năm đã lên tới 50 tỷ USD.

Đại sứ Ito Naoki đánh giá cao những cải cách của Việt Nam đang mở ra cơ hội thuận lợi cho việc phát triển quan hệ và thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn nữa giữa các doanh nghiệp hai nước.

Nhật Bản kỳ vọng những cải cách như đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy nhanh cấp phép, phân cấp thẩm quyền và sử dụng hiệu quả nguồn vốn ODA sẽ góp phần cải thiện môi trường đầu tư.

Về an ninh-quốc phòng, Đại sứ thông tin, dự kiến trong năm nay, Ngoại trưởng Nhật Bản sẽ thăm Hà Nội và đồng chủ trì Ủy ban Hợp tác Nhật-Việt. Phiên họp đầu tiên của cơ chế "2+2" cấp Thứ trưởng Ngoại giao và Quốc phòng hai nước cũng sẽ được tổ chức, nhằm thúc đẩy hợp tác công nghiệp quốc phòng và chuyển giao trang thiết bị.

Đại sứ Ito Naoki khẳng định, giao lưu văn hóa và nhân dân là nền tảng vững chắc cho mối quan hệ hữu nghị hai nước. Các sự kiện văn hóa, thể thao được tổ chức thường xuyên, nổi bật là vở nhạc kịch "Công nữ Anio" sẽ được công diễn tại Yokohama vào năm tới, tái hiện câu chuyện tình giữa thương nhân Nhật Bản và công nữ Việt Nam.

Trong lĩnh vực thể thao, sự hợp tác bóng đá giữa Liên đoàn Bóng đá Nhật Bản (JFA) và Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đang được triển khai, bao gồm cả việc cử huấn luyện viên sang hỗ trợ. Tháng 6 năm sau, câu lạc bộ hàng đầu Nhật Bản Kawasaki Frontale sẽ có chuyến du đấu tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Năm ngoái, có khoảng 710.000 người Nhật Bản sang thăm Việt Nam và 620.000 người Việt Nam sang Nhật Bản. Hai nước đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ tăng số lượng khách du lịch song phương lên 1 triệu người mỗi bên. Hiện có khoảng 630.000 người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản, và Nhật Bản kỳ vọng con số này cũng sẽ đạt cột mốc 1 triệu người.

Đại sứ Ito Naoki khẳng định, Nhật Bản sẽ nỗ lực hết mình vì sự phát triển hơn nữa của quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước. “Trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, hai nước sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác nhằm góp phần duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực. Nhật Bản sẽ đồng hành cùng Việt Nam viết tiếp câu chuyện hòa bình”, ông Ito Naoki nhấn mạnh.