Với lợi thế sẵn có về cảnh quan thiên nhiên, di sản văn hóa và lễ hội truyền thống đặc sắc, Đồng bằng sông Hồng luôn được xác định là vùng du lịch trọng điểm chiến lược khu vực phía bắc. Trong đó, từ lâu đã hình thành các trung tâm du lịch thu hút lượng lớn du khách trong và ngoài nước như Hà Nội, Ninh Bình, Quảng Ninh, Bắc Ninh…
Đây cũng là những điểm nhấn, đóng vai trò then chốt thúc đẩy liên minh, liên kết vùng trong hoạt động du lịch. Sau khi nhiều tỉnh, thành phố thực hiện sáp nhập địa giới hành chính, các địa phương trong vùng càng có thêm điều kiện thuận lợi để tạo lực đẩy cho du lịch nói riêng và phát triển kinh tế-xã hội của khu vực nói chung.
Theo đánh giá, nghiên cứu của Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, vùng Đồng bằng sông Hồng có hệ thống di tích lịch sử, kiến trúc cổ và lễ hội truyền thống phong phú, như: Chùa Hương, chùa Bái Đính, đền Đô, Yên Tử; các di sản phi vật thể như ca trù, quan họ, rối nước… hỗ trợ lẫn nhau tạo nên bề dày văn hóa đa dạng.
Đây cũng là khu vực có hệ thống danh lam thắng cảnh nổi tiếng, trong đó có nhiều di sản thế giới được UNESCO công nhận, như: Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), vịnh Hạ Long-Cát Bà (Quảng Ninh, Hải Phòng), quần thể danh thắng Tràng An (Ninh Bình)…
Những yếu tố đó là nguồn lực quan trọng để hình thành nên hệ sinh thái sản phẩm du lịch hấp dẫn, có chiều sâu cho toàn vùng. Bên cạnh đó, Đồng bằng sông Hồng có hệ thống các đô thị phát triển, hạ tầng giao thông liên vùng gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường hàng không… tạo nên cực tăng trưởng kinh tế-du lịch của miền bắc.
Thời gian qua, các địa phương trong vùng đã đẩy mạnh hợp tác, liên kết để xây dựng và triển khai các sản phẩm du lịch theo chuỗi, tạo ra những tuyến trải nghiệm hấp dẫn cho du khách, như: Trục khám phá di sản văn hóa Hà Nội-Tràng An-Bái Đính, Ninh Bình; trục du lịch tâm linh Hà Nội-Yên Tử, Quảng Ninh; trục trải nghiệm di sản thiên nhiên thế giới: Hà Nội- Hạ Long-Cát Bà; tuyến du lịch bằng tàu hỏa Văn hóa 5 cửa ô Thăng Long-Kinh Bắc; tuyến du lịch Hoa Phượng đỏ Hà Nội- Hải Phòng…
Cùng với đó, ngay sau khi Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm- Côn Sơn-Kiếp Bạc (thuộc địa bàn tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hải Phòng) được UNESCO ghi vào danh mục Di sản Văn hóa thế giới, các địa phương nói trên đã xây dựng kế hoạch để liên kết phát triển khai thác các sản phẩm du lịch đối với chuỗi di sản này. Điều này cho thấy sức mạnh của hoạt động liên kết đang mang lại giá trị lớn về văn hóa, du lịch của từng địa phương và cả khu vực.
Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình cho rằng, để đẩy mạnh liên kết phát triển du lịch vùng Đồng bằng sông Hồng, các địa phương cần có chiến lược phát triển cụ thể, trong đó có sự “phân vai” giữa các địa phương trong việc khai thác sản phẩm du lịch đặc thù. Việc này sẽ tạo ra những chuỗi tour đa dạng, chất lượng và bền vững, mang lại trải nghiệm hấp dẫn hơn cho du khách. Cùng với đó, các địa phương trong vùng cần liên kết với các địa phương có nhiều tiềm năng về du lịch như vùng trung du và miền núi, các địa phương có cửa khẩu với nước ngoài nhằm thu hút khách du lịch quốc tế. Đồng thời, cần đẩy mạnh đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, tăng cường kết nối giao thông giữa các tỉnh; phát triển các công trình hạ tầng y tế, văn hóa, thể thao, công nghệ thông tin và đội ngũ nhân lực; đẩy mạnh công tác xúc tiến, quảng bá du lịch vùng. Xây dựng thương hiệu và phát triển hình ảnh, trong đó cần xác định những giá trị cốt lõi và hệ giá trị khác mà vùng, điểm đến du lịch đó có hoặc tạo lập mới để phát triển, duy trì. Việc liên kết khai thác sản phẩm du lịch cần gắn với bảo tồn thiên nhiên theo hướng bền vững, thân thiện. Vừa qua, các địa phương trong vùng đã ban hành kế hoạch triển khai Đề án Tăng cường liên kết vùng trong bảo tồn, khai thác, sử dụng tài nguyên đa dạng sinh học tại các khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên vùng Đồng bằng sông Hồng do Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng.
