Cơ chế đặc thù - đòn bẩy chiến lược phát triển vùng

Với diện tích chỉ chiếm hơn 9% lãnh thổ nhưng vùng Đông Nam Bộ lại là trung tâm kinh tế năng động nhất, dẫn dắt sự phát triển quốc gia. Vùng kinh tế này đóng góp khoảng 32% GDP cả nước và hơn 44% tổng thu ngân sách nhà nước, với tỷ lệ đô thị hóa lên tới 62,8%, cao nhất cả nước.

Việc sắp xếp lại đơn vị hành chính đã tạo ra không gian phát triển đột phá giúp vùng Đông Nam Bộ có thể vững vàng bước vào giai đoạn phát triển mới. Ảnh: Minh Dũng
Việc sắp xếp lại đơn vị hành chính đã tạo ra không gian phát triển đột phá giúp vùng Đông Nam Bộ có thể vững vàng bước vào giai đoạn phát triển mới. Ảnh: Minh Dũng

Không chỉ đứng đầu về quy mô kinh tế, Đông Nam Bộ còn là vùng hấp dẫn nhất về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), xây dựng khu chế xuất và khu công nghiệp đầu tiên. Tính đến hết tháng 6/2025, khu vực này có hơn 23.955 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng vốn đầu tư đăng ký vượt 210 tỷ USD.

Thực tế, ngay từ những ngày đầu của công cuộc đổi mới, năm 1986, vùng Đông Nam Bộ đã là địa bàn thí điểm các chính sách đột phá. Sứ mệnh này đưa vùng Đông Nam Bộ trở thành trung tâm giao thương quốc tế, đóng góp lớn nhất vào kim ngạch xuất khẩu cả nước, mở lối cho cả nước trong việc hội nhập khu vực và toàn cầu.

Chính vì vậy, khi bước vào kỷ nguyên mới, kỳ vọng lớn lao đã tiếp tục được đặt lên vùng kinh tế đặc biệt quan trọng này. Theo bà Phạm Thị Bích Huệ, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, đây không chỉ là vùng đất mang sứ mệnh tiên phong trong hành trình đổi mới, hội nhập quốc tế, mà còn là động lực kinh tế, mô hình mẫu mực về chuyển đổi số, kinh tế xanh và liên kết vùng dẫn dắt sự chuyển dịch kinh tế quốc gia cả về tốc độ tăng trưởng và đổi mới.

Sự thay đổi về không gian hành chính từ ngày 1/7/2025 và mô hình điều phối vùng đang mở ra những cơ hội phát triển vượt trội cho cả khu vực Đông Nam Bộ. Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh mới tiếp tục đóng vai trò đầu tàu liên kết vùng, giữ vững vị thế “cửa ngõ kinh tế” và là điểm đến chiến lược của các tập đoàn đa quốc gia. Các tỉnh khác như: Đồng Nai mới, Tây Ninh mới cũng nắm giữ lợi thế vượt trội về quy mô dân số, kinh tế, hạ tầng và tiềm năng liên kết vùng.

Xác định rõ vị thế đặc biệt của vùng kinh tế này, cấp có thẩm quyền đã quyết định triển khai áp dụng nhiều cơ chế chính sách đặc thù cũng như thúc đẩy tiềm năng, thế mạnh từ liên kết vùng sau khi sáp nhập như: xây dựng mô hình thí điểm cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong việc hình thành trung tâm tài chính quốc tế; cơ chế đặc thù cho khu vực Côn Đảo; xác định lại các vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế quốc gia...

Dưới góc nhìn của một nhà quy hoạch, KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, việc sắp xếp lại đơn vị hành chính đã tạo ra không gian phát triển đột phá gắn liền với biển và vùng Đông Nam Bộ có thể vững vàng bước vào giai đoạn phát triển mới, nơi các lợi thế quy mô, năng lực điều phối vùng và cơ chế đặc thù sẽ tạo ra đòn bẩy chiến lược.

Theo Báo cáo của Bộ Tài chính ngày 1/8/2025, về tình hình triển khai các hoạt động của Hội đồng điều phối vùng Đông Nam Bộ, trong sáu tháng đầu năm 2025, tổng sản phẩm trên địa bàn ước đạt hơn 1.122 nghìn tỷ đồng, giữ vị trí dẫn đầu cả nước.

Có thể bạn quan tâm

Cán bộ, công chức tham gia chương trình tập huấn, bồi dưỡng về trí tuệ nhân tạo cơ bản năm 2026.

Đầu tư đào tạo kỹ năng số

Bên cạnh việc hoàn thiện nền tảng công nghệ hiện đại theo hướng tiệm cận thế giới, Thành phố Hồ Chí Minh còn tập trung đào tạo nâng cao kỹ năng cho đội ngũ cán bộ, công chức nhằm thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, hướng tới mô hình đô thị thông minh.

Giờ nghỉ trưa lại là giờ lao động vất vả nhất của nhóm xe ôm công nghệ.

Khoảng trống đáng lo ngại

Người lao động tự do ngoài trời đang trở thành một trong những nhóm chịu tác động trực tiếp và nặng nề nhất của biến đổi khí hậu. Trong khi, các chính sách bảo vệ sức khỏe và an sinh dành cho họ vẫn tồn tại những khoảng trống đáng lo ngại.

Du khách tham quan một triển lãm chuyên đề tại Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh. Ảnh: Anh Quân

Đánh thức ký ức đô thị

Hệ thống bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước yêu cầu tự làm mới, để di sản không chỉ được bảo tồn mà còn trở thành nguồn lực cho giáo dục, du lịch và công nghiệp văn hóa.

Họa sĩ làng nghề Trần Thành Danh.

Thăng trầm sơn mài Tương Bình Hiệp

Làng sơn mài Tương Bình Hiệp, nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, từ lâu được xem là cái nôi của nghề sơn mài Nam Bộ. Theo các tư liệu ghi chép, làng nghề đã hình thành và phát triển hơn 300 năm, lưu giữ nhiều giá trị văn hóa và tinh hoa thủ công truyền thống.

Những máy chủ vận hành liên tục, ở phía sau là thông tin của hàng triệu con người luôn cần được bảo vệ. Ảnh: CMC Data Center

Bảo vệ “mỏ vàng” trong thời đại số

Dữ liệu cá nhân đã trở thành “mỏ vàng” mới và cũng là mục tiêu của những cuộc mua bán phi pháp với quy mô khổng lồ trong thời đại chuyển đổi số. Hội nghị “Phổ biến Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Nghị định số 356/2025/NĐ-CP” đã được tổ chức tại Trường đại học Quốc tế Hồng Bàng (Thành phố Hồ Chí Minh) vào đầu tháng 6, đã cung cấp thêm cho thế hệ trẻ cũng như doanh nghiệp góc nhìn mới về những nguy cơ hiện hữu.

Việc triển khai mô hình “thư viện sách người” được kỳ vọng tạo thêm phương thức tiếp cận cho độc giả bên cạnh sách giấy.

Thư viện không sách

Một mô hình thư viện độc đáo vừa được triển khai. Ở đó, không có sách sắp sẵn trên kệ hay hoạt động khuyến đọc theo phương thức truyền thống. Kiến thức đa lĩnh vực được chia sẻ theo hình thức chuyện kể từ người trong cuộc nhằm mang lại góc nhìn thực tế, sống động, giúp độc giả dễ tiếp cận, suy ngẫm và cùng đóng góp để lan tỏa, phát triển kho nội dung.

Chị Nguyên (áo dài trắng) cùng cộng sự đưa các em nhỏ đến thăm Dinh Độc Lập để tìm hiểu về lịch sử dân tộc. ẢNH: Tiệp Phạm

Đưa trẻ đi chơi

Gần 10 năm trước, khi thành lập Câu lạc bộ Truyền thông - MC nhí, chị Hoàng Thủy Nguyên đã lên ý tưởng cho mô hình lớp học di động tại Thành phố Hồ Chí Minh để trẻ vừa thỏa thích vui chơi vừa tiếp thu kiến thức, tích lũy kỹ năng.

Đồng Nai đã quyết định phê duyệt Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

1.164 ha đất

Ngày 31/5, Ủy ban nhân dân thành phố Đồng Nai đã quyết định phê duyệt Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để tạo quỹ đất sạch tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất các khu đất thuộc phạm vi quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 Khu đô thị - thương mại - dịch vụ Long Thành tại xã Bình An và phường Long Thành.

23 sản phẩm ứng dụng AI được thương mại hóa trực tiếp tại Startup Connection Day 2026.

Bước đệm cho mục tiêu tham vọng

Những ngày cuối tháng 5, Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh (SIHUB) lần lượt đăng cai ba sự kiện lớn, gồm Techmart, Triển lãm Smart Landscape & Healthy Living Expo, và Startup Connection Day. Ba sự kiện khác nhau về chủ đề, nhưng đều cho thấy mục tiêu chung: Giúp thành phố chuyển mình từ trung tâm kinh tế truyền thống trở thành trung tâm công nghệ, tài chính và đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế.

Người dân trải nghiệm dịch vụ tại Trạm công dân số. Ảnh: Hiền Thu

Đưa tiện ích số đến gần người dân

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia diễn ra mạnh mẽ, Thành phố Hồ Chí Minh ghi dấu ấn với mô hình Trạm công dân số. Những ki- ốt công cộng đang nhanh chóng phát triển thành một hệ sinh thái tích hợp đa dịch vụ, từ thủ tục hành chính công, y tế, đến tài chính và tiện ích dân sinh, mang các giải pháp số gần gũi với người dân.

Một trong những “núi rác” khổng lồ nằm phía sau núi Bà Đen (Tây Ninh).

Bài toán xử lý rác nhìn từ Tây Ninh

Những năm gần đây, Tây Ninh nổi lên như một cực tăng trưởng mới của vùng Đông Nam Bộ với lợi thế cửa khẩu, công nghiệp, logistics và nông nghiệp công nghệ cao. Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển là áp lực môi trường ngày càng lớn, đặc biệt ở lĩnh vực xử lý chất thải sinh hoạt và nước thải đô thị.

Bệnh nhi tại Côn Đảo được bác sĩ Bệnh viện Nhi Đồng 1 thăm khám.

Tin tức

• Với sự hỗ trợ chuyên môn từ Bệnh viện Nhi Đồng 1, đội ngũ y bác sĩ tại Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo (Thành phố Hồ Chí Minh) vừa triển khai thành công hệ thống thở không xâm lấn (NCPAP) qua van Benveniste dành cho trẻ sơ sinh và bệnh nhi suy hô hấp nặng.

Gần 300 vận động viên đã tham dự Giải pencak silat Đại hội Thể dục-Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh 2026.

“Vươn cao cùng thành phố”

Trong ba kỳ Đại hội Thể thao toàn quốc các năm 1985, 1990 và 1995, đoàn Thành phố Hồ Chí Minh liên tiếp đứng đầu cả nước. Sau hơn ba thập niên, dù vẫn nằm trong nhóm dẫn đầu, địa phương không thể duy trì được vị trí số 1.

Thời gian tới, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tập trung khai thác thế mạnh kinh tế đêm thông qua nhiều mô hình sáng tạo. ẢNH: THẾ ANH

Thúc đẩy khai thác tiềm năng kinh tế đêm

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tập trung vào những giải pháp đột phá để phát triển sản phẩm du lịch và kinh tế đêm theo hướng tận dụng thế mạnh của nhiều mô hình mới, tăng trải nghiệm, tương tác nhằm kích cầu chi tiêu.

Dự án nhà ở xã hội Thành Phố Vàng (Golden City) tại tỉnh Tây Ninh.

824 căn hộ nhà ở xã hội

Đây là các căn hộ nhà ở xã hội thuộc giai đoạn I dự án Golden City - vừa được bàn giao để đưa vào sử dụng, tăng nguồn cung cho người thu nhập thấp và công nhân tại Tây Ninh.

Du khách tham quan khu trưng bày tại Vườn Quốc gia Cát Tiên.

Vừa giữ rừng vừa làm du lịch

Được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới, Vườn Quốc gia Cát Tiên chọn phát triển du lịch theo hướng sinh thái bền vững, có kiểm soát, gắn chặt với giáo dục môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học và các chuẩn mực quản trị quốc tế.

Lãnh đạo Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh và Bệnh viện Thống Nhất tại buổi triển khai kỹ thuật chạy thận nhân tạo tại đặc khu Côn Đảo.

Tin tức

• Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo (Thành phố Hồ Chí Minh) đã chạy thận nhân tạo cho 3 người bệnh suy thận mạn đầu tiên. Đội ngũ chuyên gia của Bệnh viện Thống Nhất trực tiếp hỗ trợ triển khai kỹ thuật và chuyển giao chuyên môn.

Intel bàn giao 31 thiết bị lắp ráp và kiểm định chip cho Việt Nam. Ảnh: Intel

Từ phòng lab đến chuỗi giá trị toàn cầu

Đầu tháng 5, hai gã khổng lồ công nghệ là Google và Intel đã lần lượt công bố tin vui. Trong đó, Google Labs công bố Saigon AI Hub trở thành đối tác Applied AI Lab đầu tiên trên thế giới. Còn Intel hoàn tất bàn giao 31 thiết bị lắp ráp và kiểm định chip cho Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh.

Dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4 và 1/5 TPHCM đón gần 1,7 triệu lượt du khách.

8.700 tỷ đồng

Đó là con số tổng doanh thu ước đạt từ du lịch trong hai kỳ nghỉ lễ vừa qua, do Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh công bố.

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và VNG Group ra mắt Saigon AI Hub - không gian nghiên cứu trí tuệ nhân tạo mở đầu tiên tại địa phương. Ảnh: SAIH

Từ tầm nhìn tới hành động

Thành phố Hồ Chí Minh đang chuyển mình mạnh mẽ với chiến lược phát triển mạng lưới đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế giai đoạn 2026-2030. Thay vì xây dựng những “ốc đảo” công nghệ riêng lẻ, địa phương từng bước kiến tạo một mạng lưới thống nhất để dẫn dắt nền kinh tế số phát triển.

Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Bảo Vinh tổ chức Hội nghị phản biện xã hội đối với Dự thảo Nghị quyết về mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh năm 2026.

Những phong trào thi đua thiết thực và sáng tạo

Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và sáp nhập đơn vị hành chính, từ giữa năm ngoái đến nay, phường Bảo Vinh (thành phố Đồng Nai) đã nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy, phát động nhiều phong trào thi đua thiết thực gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, đáp ứng yêu cầu đổi mới của địa phương.

Cầu thủ Saigon Heat giao lưu cùng người hâm mộ trẻ. Ảnh: SGH

Giá trị từ những điểm chạm cảm xúc

Với các đội bóng thể thao, những con số thống kê hay chiếc áo đấu không đơn thuần là công cụ hỗ trợ chuyên môn. Chúng đang trở thành các lớp tài sản trí tuệ, cũng như chiếc cầu nối cảm xúc, giúp mang đến nguồn lực kinh tế bền vững.