Cơ chế đặc thù - đòn bẩy chiến lược phát triển vùng

Với diện tích chỉ chiếm hơn 9% lãnh thổ nhưng vùng Đông Nam Bộ lại là trung tâm kinh tế năng động nhất, dẫn dắt sự phát triển quốc gia. Vùng kinh tế này đóng góp khoảng 32% GDP cả nước và hơn 44% tổng thu ngân sách nhà nước, với tỷ lệ đô thị hóa lên tới 62,8%, cao nhất cả nước.

Việc sắp xếp lại đơn vị hành chính đã tạo ra không gian phát triển đột phá giúp vùng Đông Nam Bộ có thể vững vàng bước vào giai đoạn phát triển mới. Ảnh: Minh Dũng
Việc sắp xếp lại đơn vị hành chính đã tạo ra không gian phát triển đột phá giúp vùng Đông Nam Bộ có thể vững vàng bước vào giai đoạn phát triển mới. Ảnh: Minh Dũng

Không chỉ đứng đầu về quy mô kinh tế, Đông Nam Bộ còn là vùng hấp dẫn nhất về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), xây dựng khu chế xuất và khu công nghiệp đầu tiên. Tính đến hết tháng 6/2025, khu vực này có hơn 23.955 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng vốn đầu tư đăng ký vượt 210 tỷ USD.

Thực tế, ngay từ những ngày đầu của công cuộc đổi mới, năm 1986, vùng Đông Nam Bộ đã là địa bàn thí điểm các chính sách đột phá. Sứ mệnh này đưa vùng Đông Nam Bộ trở thành trung tâm giao thương quốc tế, đóng góp lớn nhất vào kim ngạch xuất khẩu cả nước, mở lối cho cả nước trong việc hội nhập khu vực và toàn cầu.

Chính vì vậy, khi bước vào kỷ nguyên mới, kỳ vọng lớn lao đã tiếp tục được đặt lên vùng kinh tế đặc biệt quan trọng này. Theo bà Phạm Thị Bích Huệ, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, đây không chỉ là vùng đất mang sứ mệnh tiên phong trong hành trình đổi mới, hội nhập quốc tế, mà còn là động lực kinh tế, mô hình mẫu mực về chuyển đổi số, kinh tế xanh và liên kết vùng dẫn dắt sự chuyển dịch kinh tế quốc gia cả về tốc độ tăng trưởng và đổi mới.

Sự thay đổi về không gian hành chính từ ngày 1/7/2025 và mô hình điều phối vùng đang mở ra những cơ hội phát triển vượt trội cho cả khu vực Đông Nam Bộ. Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh mới tiếp tục đóng vai trò đầu tàu liên kết vùng, giữ vững vị thế “cửa ngõ kinh tế” và là điểm đến chiến lược của các tập đoàn đa quốc gia. Các tỉnh khác như: Đồng Nai mới, Tây Ninh mới cũng nắm giữ lợi thế vượt trội về quy mô dân số, kinh tế, hạ tầng và tiềm năng liên kết vùng.

Xác định rõ vị thế đặc biệt của vùng kinh tế này, cấp có thẩm quyền đã quyết định triển khai áp dụng nhiều cơ chế chính sách đặc thù cũng như thúc đẩy tiềm năng, thế mạnh từ liên kết vùng sau khi sáp nhập như: xây dựng mô hình thí điểm cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong việc hình thành trung tâm tài chính quốc tế; cơ chế đặc thù cho khu vực Côn Đảo; xác định lại các vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế quốc gia...

Dưới góc nhìn của một nhà quy hoạch, KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, việc sắp xếp lại đơn vị hành chính đã tạo ra không gian phát triển đột phá gắn liền với biển và vùng Đông Nam Bộ có thể vững vàng bước vào giai đoạn phát triển mới, nơi các lợi thế quy mô, năng lực điều phối vùng và cơ chế đặc thù sẽ tạo ra đòn bẩy chiến lược.

Theo Báo cáo của Bộ Tài chính ngày 1/8/2025, về tình hình triển khai các hoạt động của Hội đồng điều phối vùng Đông Nam Bộ, trong sáu tháng đầu năm 2025, tổng sản phẩm trên địa bàn ước đạt hơn 1.122 nghìn tỷ đồng, giữ vị trí dẫn đầu cả nước.

Có thể bạn quan tâm

Từ năm 2026, Thuế Thành phố Hồ Chí Minh đã từng bước áp dụng AI, chuyển từ quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu và công nghệ số.

Ứng dụng hiệu quả AI trong quản lý nợ thuế

Ngay từ đầu năm 2026, Thuế Thành phố Hồ Chí Minh xác định quản lý nợ, cưỡng chế nợ thuế là một trong những nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt. Trong đó, đổi mới phương thức quản lý, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là hướng đi quan trọng để nâng cao hiệu quả thu hồi nợ, hạn chế thất thu ngân sách.

Du khách tìm hiểu câu chuyện hiện vật tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Mỹ Dung

Bảo tàng đổi mới cách tiếp cận

Cùng với việc đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cấp cơ sở vật chất, nhiều bảo tàng tại Thành phố Hồ Chí Minh còn sáng tạo các chương trình tích hợp, kết nối nhằm gia tăng tính trải nghiệm, tương tác cho khách tham quan.

Giữ điệu múa, tiếng hát của người S’tiêng. Ảnh: Tâm Thanh

Giữ lửa truyền thống trong nhịp sống mới

Trước thực tế các phong tục truyền thống có nguy cơ bị mai một, Câu lạc bộ văn hóa truyền thống S’tiêng xã Tân Hưng (thành phố Đồng Nai) đã được thành lập và ra mắt chính thức vào tháng 6/2026, thu hút sự tham gia của nhiều thế hệ, từ những nghệ nhân cao tuổi đến các em thiếu niên, nhi đồng.

Hai vị trí trong nhóm dẫn đầu thuộc về các tay vợt nữ Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Thế Đại

Vinh quang tiếp nối

Bốn năm trước, tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ IX, Mai Hoàng Mỹ Trang là tay vợt duy nhất mang về Huy chương vàng cho bóng bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Năm nay, đơn vị này giành tới ba chức vô địch ở nhóm nội dung nữ.

Nhiều giải pháp khuyến khích người dân sử dụng xe buýt, xe sử dụng nhiên liệu sạch sẽ sớm triển khai. Ảnh: ANH KHUÊ

Thí điểm lộ trình xây dựng vùng phát thải thấp

Thành phố Hồ Chí Minh đang tích cực thực hiện “Đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông trên địa bàn”, theo đó thành phố đặt mục tiêu có 100% phương tiện đạt chuẩn khí thải; hơn 50% ô-tô và xe máy chuyển sang sử dụng năng lượng sạch, thân thiện môi trường vào năm 2030.

ITE HCMC 2026 dự kiến thu hút khoảng 50.000 lượt khách tham quan.

Mở rộng cơ hội du lịch liên vùng

Không chỉ là điểm hẹn xúc tiến du lịch quốc tế, Hội chợ Du lịch Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ 20 (ITE HCMC 2026) là cơ hội để Thành phố Hồ Chí Minh phát huy vai trò trung tâm kết nối thị trường, dẫn dòng khách tới Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Dự án đường vành đai 3.

Mảnh ghép hoàn thiện hạ tầng giao thông

Sau gần ba năm thi công, dự án đường vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn cuối. Từ tháng 9, những đoạn đầu tiên của tuyến đường sẽ được đưa vào sử dụng, trước khi toàn tuyến hướng tới hoàn thành vào cuối năm 2026.

Nhiều bạn nhỏ hào hứng trải nghiệm không gian tương tác cùng sách tại “Ngày hội sách và văn hóa đêm”.

Sáng tạo mô hình phát triển văn hóa đọc

Bên cạnh nguồn cung xuất bản phẩm dồi dào, Thành phố Hồ Chí Minh hiện có nhiều cách thức vừa thiết thực vừa độc đáo nhằm lan tỏa, phát triển văn hóa đọc, kết nối, đưa sách đến thật gần với người dân.

Thi đấu tại Giải bóng đá công nhân, viên chức lao động thành phố Đồng Nai 2026.

Thiết kế lại không gian sinh hoạt văn hóa cho công nhân

Không chỉ đáp ứng nhu cầu hưởng thụ tinh thần, việc xây dựng môi trường văn hóa trong các khu công nghiệp còn góp phần gắn kết người lao động, nâng cao năng suất và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Các nghệ sĩ biểu diễn trong chương trình Chào Show.

Chào show- sản phẩm du lịch độc đáo

“Chào Show” hiện được xem là chương trình biểu diễn nghệ thuật đương đại đang thu hút nhiều du khách ở Thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là du khách nước ngoài.

Tuor du lịch ngắm TP Hồ Chí Minh từ trực thăng thu hút khách.

Định hình hệ sinh thái du lịch

Sau khi mở rộng không gian phát triển, Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước cơ hội lớn để định hình một hệ sinh thái du lịch đa dạng. Việc liên tục làm mới sản phẩm, kết nối điểm đến và mở rộng thị trường đang tạo thêm dư địa để ngành du lịch Thành phố bứt phá.

Quỹ đầu tư mạo hiểm Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến đầu tư 50-150 startup và hỗ trợ thương mại hóa ít nhất 50 sản phẩm, công nghệ.

Nhiều cánh cửa đã mở

Thành phố Hồ Chí Minh đã liên tiếp tháo gỡ nhiều nút thắt, chỉ trong sáu tháng đầu năm 2026, từ nỗ lực nâng cấp sàn giao dịch công nghệ, mở cửa đón dòng vốn toàn cầu qua Trung tâm Tài chính Quốc tế, hay thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm.

Mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng tại Nha Bích. Ảnh: Thanh Tâm

Ứng dụng công nghệ để tăng giá trị cho nông sản

Tiên phong chuyển đổi, Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp thương mại dịch vụ Nha Bích (xã Nha Bích, thành phố Đồng Nai) đang tích cực ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao với 5 nhà màng trồng dưa lưới trên diện tích 5.000 m². Sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao từ năm 2022 đã tạo thu nhập ổn định cho xã viên, từng bước khẳng định vai trò trong cơ cấu kinh tế tại địa phương.

Cảng Cát Lái (Thành phố Hồ Chí Minh). Ảnh: Nam Nguyễn

Cơ hội vươn tầm trung tâm logistics thế giới

Lợi thế vị trí địa lý, hạ tầng giao thương cùng xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra cơ hội để Thành phố Hồ Chí Minh từng bước hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm logistics của khu vực và thế giới.

Ba triệu rùa con và câu chuyện truyền cảm hứng!

Ba triệu rùa con và câu chuyện truyền cảm hứng!

Cuối tháng 6, đầu tháng 7/2026, phóng viên Báo Nhân Dân tham gia chương trình do Đài Truyền hình Việt Nam và Ban quản lý Vườn quốc gia (VQG) Côn Đảo thực hiện, với trải nghiệm hơn một tuần, thực hiện chương trình livestream dài ngày đầu tiên về thế giới hoang dã trên VTV2 và Nền tảng số quốc gia VTVGo. Một trong những câu chuyện cảm kích mà chúng tôi chứng kiến, là hoạt động thu gom, bảo vệ, “ấp nở” trứng rùa biển, chờ “mẹ tròn con vuông” để thả chúng trở lại đại dương.

Việc thêm nội dung pickleball, esport tạo nên sự đa dạng cho Đại hội thể thao toàn quốc.

Sẵn sàng cho ngày hội thể thao lớn

Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026 không chỉ là cuộc đua thành tích giữa các địa phương, mà còn là phép thử đối với năng lực tổ chức, quản trị và ứng dụng công nghệ trong một sự kiện thể thao quy mô quốc gia.

Khách tham quan trải nghiệm làm bánh giò tại gian hàng của anh Đức Vương.

Chuyện về “Vườn sinh kế”

Một triển lãm đặc biệt vừa được tổ chức tại thành phố Đồng Nai, nơi người khuyết tật tự tin kể chuyện khởi nghiệp bằng sản phẩm thực tế. Bốn khu vực trải nghiệm cùng 20 gian trưng bày giúp khách tham quan hiểu rõ hơn hành trình từ nỗ lực hòa nhập cộng đồng đến tự chủ kinh tế, đóng góp cho xã hội của những tấm gương vượt khó, sáng tạo.

Những chiếc hộp đựng đồ ăn được sản xuất từ bã mía. Ảnh: An Trung

Nếu bước chậm lại một chút...

Một cửa hàng nguyên liệu và dụng cụ làm bánh trên con phố nhỏ gần nơi ở bình dị của gia đình chúng tôi bắt đầu phân phối hộp đựng bánh, được làm từ bã mía, sản xuất trong nước, 3.000 đồng/chiếc. Vậy là không chỉ còn dừng lại như là xu hướng tiêu dùng tại đô thị lớn, các sản phẩm được làm từ phế/phụ phẩm nông nghiệp đã bắt đầu hiện diện nhiều hơn trong cuộc sống thường nhật.