Ấm mái nhà nhưng vẫn lo cơm áo
Không như trước đây, vào những ngày mưa dầm, bà Dương Ngọc Hậu (58 tuổi), ở ấp Bến Gỗ (xã Hồ Thị Kỷ) không còn phập phồng nỗi lo về cảnh nhà dột, vách ướt. Cặm cụi lau từng tấc nền gạch trong căn nhà mới được xây dựng khang trang, bà Hậu cho hay, đây chính là mái ấm trọn vẹn mà gia đình may mắn nhận được từ Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát đầy tính nhân văn mà địa phương đã hỗ trợ hồi tháng 8/2025.
Ngồi trong mái ấm mới, nhìn lên bàn thờ người chồng quá cố, thi thoảng bà lại khẽ thở dài. Với bà, nỗi lo mưu sinh vẫn oằn trĩu đôi vai khi con gái út vừa thất nghiệp từ thành phố trở về, còn con trai lớn lại mắc bệnh tim hiểm nghèo không thể làm việc nặng. Gánh nặng 5 miệng ăn giờ đây chỉ biết trông chờ vào vuông tôm rộng chừng 5.000m2 nằm chơ vơ bên kia sông. Ngặt nỗi, do không có hệ thống đường thoát nước nên những vụ tôm liên tiếp rơi vào cảnh thất bát, cái nghèo cứ thế bám riết một cách dai dẳng.
Giọng buồn thiu, bà Hậu nghẹn ngào: “Giờ chỉ còn mỗi con Đậm là đủ sức làm, mà nó cũng thất nghiệp rồi”. Trong sâu thẳm, người mẹ ấy luôn ấp ủ một giấc mơ giản dị là có chút vốn liếng chăn nuôi bầy heo, và tha thiết mong mỏi cô con gái út sớm có công việc ổn định. Nhưng giữa thực tại khó khăn, cái ăn từng bữa vẫn còn vô vàn chật vật.
Cách đó không xa, gia đình người hàng xóm là bà Nguyễn Thị Dẳng cũng rơi vào hoàn cảnh gieo neo tương tự. Góa bụa, nhưng bà Dẳng phải cưu mang đến 7 miệng ăn trong nhà. Toàn bộ gánh nặng cơm áo đổ dồn lên đôi vai người con trai Huỳnh Công Nhớ. Hằng ngày, anh Nhớ phải đi làm thuê cho các ghe biển, phó mặc cuộc đời cho sóng gió, thu nhập vô cùng bấp bênh. Trải lòng về ước mơ, anh Nhớ tâm sự thật tình: “Tôi muốn làm thợ hồ, hay hàn sắt trên bờ. Nhưng ngặt nỗi không có vốn mua đồ nghề”.
Qua chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát vừa rồi, Cà Mau đã huy động gần 600 tỷ đồng, cất lên hơn 9.500 ngôi nhà vững chãi (riêng xã Hồ Thị Kỷ xóa được 140 căn nhà lá liêu xiêu). Dẫu vậy, trong ánh mắt của Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Minh Nhẫn vẫn chất chứa nhiều trăn trở: “Bà con cần “mồi lửa”, cần thêm động lực để thoát nghèo thật sự”.
Thấu hiểu nỗi lo ấy, tại buỗi lễ tổng kết phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát, đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau đã đưa ra một định hướng lớn: “Chúng ta giúp đồng bào có nhà rồi. Nhưng tiếp theo làm gì để bà con hết nghèo? Liệu có bền vững không nếu họ không có sinh kế”.
Đồng lòng trao “cần câu” để không ai bị bỏ lại phía sau
Hiện thực hóa “mệnh lệnh” của người đứng đầu Đảng bộ tỉnh Cà Mau thành hành động, đầu tháng 12/2025, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau ban hành và triển khai Đề án hỗ trợ sinh kế giai đoạn 2025-2027 trên địa bàn toàn tỉnh.
Đề án ra đời tựa như “tấm bản đồ” soi sáng cho hành trình giảm nghèo bền vững của tỉnh Cà Mau. Qua quá trình rà soát tỉ mỉ đến từng khóm, ấp, Cà Mau sau hợp nhất tỉnh còn hơn 12.000 hộ gia đình cần được hỗ trợ. Đáng chú ý, họ nghèo hoàn toàn không phải vì lười biếng vì có hơn 3.000 hộ thiếu đất sản xuất; khoảng 3.000 hộ thiếu vốn, và gần 2.000 hộ thiếu công cụ lao động…
Với phương châm “bắt đúng mạch, bốc đúng thuốc”, tỉnh đã quyết liệt nói không với cách làm cào bằng, chủ động phân chia thành 5 nhóm chuyên biệt để hỗ trợ sát sườn nhất. Cụ thể, với hộ có sẵn đất nhưng thiếu kiến thức, tỉnh sẽ cung cấp cây con giống, cử cán bộ trực tiếp xuống cơ sở “cầm tay chỉ việc”.
Tiếp đến là nhóm cần nghề nghiệp. Những lao động chưa có tay nghề sẽ được đào tạo ngắn hạn. Tỉnh cam kết giới thiệu việc làm tại chỗ hoặc đưa đi lao động có thu nhập ổn định. Thứ ba là nhóm cần “cần câu” thực thụ. Đây là những hộ thiếu phương tiện sản xuất. Mặt trận Tổ quốc sẽ kêu gọi xã hội hóa để trao tận tay họ cái máy may, chiếc xe máy hay ngư cụ để mưu sinh…
Đông đảo nhất là nhóm khát vốn, với gần 4.900 hộ, tỉnh bố trí ngân sách và tín dụng ưu đãi. Đây sẽ là điểm tựa tài chính để họ khởi nghiệp. Cuối cùng là nhóm không còn sức lao động, cần sự trợ giúp đặc biệt, sẽ được chuyển sang chế độ bảo trợ xã hội.
Cách phân loại khoa học nêu trên của Cà Mau cho sự thấu hiểu sâu sắc, đánh dấu bước chuyển dịch tư duy từ “cho cái mình có” sang “tặng cái dân cần”. Để hiện thực hóa, tỉnh dự kiến huy động gần 579 tỷ đồng. Trong chiến dịch này, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh làm “chủ công” với công thức “3 Dễ-3 Rõ - 3 Đo” (Dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm; Rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn; Đo đầu vào, đo hiệu quả đầu ra, đo tác động) nhằm giám sát chặt chẽ hiệu quả.
Cùng với đó, các đoàn thể trực tiếp xắn tay vào cuộc. Hội Nông dân lo kỹ thuật, Hội Phụ nữ lo khởi nghiệp, Đoàn Thanh niên lo chuyển đổi số… Đặc biệt, phong trào mỗi hộ khá giả giúp đỡ một hộ nghèo ngay tại cộng đồng cũng được kích hoạt mạnh mẽ.
Đồng chí Hồ Thanh Thủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Cà Mau, chia sẻ đầy tâm huyết: “Đây là cánh cửa mới, thể hiện quyết tâm giảm nghèo của tỉnh. Mục tiêu đến hết năm 2027, 100% hộ khó khăn được hỗ trợ sinh kế, và ít nhất 80% trong số đó thoát nghèo bền vững, không tái nghèo”.
Từ những mái ấm “Đại đoàn kết” che mưa nắng, đến những chiếc “cần câu” sinh kế trao tay, Cà Mau đang viết tiếp câu chuyện đẹp về tình người và trách nhiệm, không để bất kỳ ai bị bỏ lại phía sau. Giờ đây, bà Hậu, anh Nhớ và bao người dân nghèo khác đã có quyền hy vọng về một ngày mai tươi sáng, được an cư và lạc nghiệp trên chính quê hương thân yêu của mình.
“Để thực hiện hiệu quả Đề án hỗ trợ sinh kế, thay mặt lãnh đạo tỉnh, tôi kêu gọi các tầng lớp nhân dân trong tỉnh tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, nhân ái, nghĩa tình, tích cực ủng hộ nguồn lực theo khả năng phù hợp, lan tỏa những nghĩa cử cao đẹp với chương trình nhân văn, ý nghĩa mà tỉnh đang triển khai”, đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau.
