Chiến lược phát triển y tế bền vững của châu Phi

Sự sụt giảm mạnh trong viện trợ phát triển chính thức cùng sự gia tăng 41% các đợt bùng phát dịch bệnh từ năm 2022 đến 2024 đang gây sức ép lên các hệ thống y tế vốn quá tải của châu Phi.
Châu Phi hướng tới tự chủ về vaccine. (Ảnh: UNCTAD)
Châu Phi hướng tới tự chủ về vaccine. (Ảnh: UNCTAD)

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (CDC châu Phi) đã đưa ra một chiến lược trên toàn châu lục, nhằm chuyển đổi triệt để cách thức tài trợ cho các hệ thống y tế, tập trung nguồn lực vào lĩnh vực này.

Với số đợt bùng phát dịch bệnh tăng kỷ lục từ 152 đợt năm 2022 lên 213 đợt năm 2024, châu Phi đang đối mặt tình trạng khẩn cấp trong lĩnh vực y tế công cộng. Sự gia tăng đột biến này tạo áp lực nặng nề lên hệ thống y tế vốn đã yếu kém của châu lục, làm bộc lộ những điểm yếu cố hữu và suy giảm nghiêm trọng khả năng ứng phó của các quốc gia trong khu vực.

Trong bối cảnh viện trợ y tế bên ngoài cho châu Phi dự kiến giảm 70% trong giai đoạn 2021-2025, CDC châu Phi đã đưa ra chiến lược nhằm nâng cao tính tự chủ của y tế châu lục. Với sự hợp tác của các quốc gia thành viên Liên minh châu Phi, CDC châu Phi sẽ nỗ lực sửa đổi kế hoạch tài chính y tế quốc gia, tăng cường đầu tư trong nước vào y tế, thí điểm các cơ chế doanh thu sáng tạo, phù hợp bối cảnh được thiết kế để huy động nguồn tài trợ bền vững và có thể dự đoán được.

Theo Tiến sĩ Jean Kaseya, Tổng Giám đốc CDC châu Phi, châu lục này không thể tiếp tục thuê ngoài cho việc bảo đảm an ninh y tế của mình. CDC châu Phi đang xây dựng một tương lai mà châu Phi đầu tư vào người dân của mình, thúc đẩy chương trình nghị sự y tế của riêng mình và ứng phó các cuộc khủng hoảng với tốc độ, sức mạnh và sự tự lực.

Chiến lược này thúc giục các chính phủ thực hiện Tuyên bố Abuja bằng cách phân bổ ít nhất 15% ngân sách quốc gia cho y tế, trong đó đưa ra các ý tưởng tài trợ sáng tạo như thuế đoàn kết đối với vé máy bay, rượu và dịch vụ di động; đồng thời khám phá cách sử dụng 95 tỷ USD tiền kiều hối hằng năm của châu Phi để hỗ trợ cho các ưu tiên y tế quốc gia.

Các công cụ tài chính hỗn hợp sẽ được sử dụng để giải phóng vốn công và tư cho các khoản đầu tư quan trọng vào cơ sở hạ tầng, y tế kỹ thuật số và sản xuất vaccine, vật tư y tế tại địa phương.

Việc triển khai kế hoạch huy động nguồn lực đầu tư vào y tế châu Phi sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn. Giai đoạn đầu (2025-2026) sẽ tập trung vào việc cập nhật các kế hoạch tài trợ y tế quốc gia tại 30 nước, thí điểm các cơ chế doanh thu sáng tạo và triển khai bảng thông tin minh bạch.

Giai đoạn hai (2026-2030) sẽ mở rộng các phương pháp tiếp cận thành công, với mục tiêu cho phép ít nhất 20 quốc gia tài trợ 50% hoặc hơn ngân sách y tế của họ, thông qua các nguồn trong nước bền vững.

CDC châu Phi cũng sẽ triển khai Bảng điểm tài trợ y tế châu Phi mới để theo dõi tiến độ, cải thiện sự liên kết của các nhà tài trợ và thúc đẩy hiệu quả chi tiêu trong nước.

Năm 2024, CDC châu Phi đã đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các quốc gia trong châu lục ứng phó nhiều tình trạng y tế khẩn cấp, nghiêm trọng, bao gồm dịch virus Marburg tại Rwanda, dịch đậu mùa khỉ và dịch tả tại nhiều quốc gia.

Với động lực chính trị từ Liên minh châu Phi và các cơ chế phối hợp khu vực, chiến lược trên đánh dấu bước ngoặt quan trọng đối với sự độc lập về y tế của châu Phi. CDC châu Phi đang nỗ lực đưa Lục địa Đen thoát khỏi sự tụt hậu, bước vào giai đoạn mới tự chủ và phát triển bền vững trong lĩnh vực y tế.

Có thể bạn quan tâm

Africa Energy Indaba mở ra nhiều cơ hội đầu tư. (Ảnh: SA Profile)

Châu Phi tăng cường tự chủ năng lượng

Xung đột leo thang ở Trung Đông trở thành cú sốc địa kinh tế tác động trực diện lên đời sống người dân châu Phi, khi phần lớn các nước ở lục địa này nhập khẩu ròng nhiên liệu, phụ thuộc vào dầu, khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), phân bón và nhiều mặt hàng thiết yếu.

UAV tấn công 2 khu chợ ở Sudan. (Ảnh: bssnews.net)

UAV tấn công 2 khu chợ ở Sudan, ít nhất 33 người thiệt mạng

2 vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái vào 2 khu chợ tại các thị trấn nằm dưới quyền kiểm soát của Lực lượng Hỗ trợ nhanh bán quân sự ở khu vực Kordofan của Sudan trong ngày 8/3 đã khiến ít nhất 33 người thiệt mạng, trong khi một cuộc tấn công khác cũng gây ra đám cháy lớn tại một khu chợ buôn bán dầu ở khu vực Darfur.

Binh sĩ được triển khai tại khu vực Alole, Nam Sudan. (Ảnh: TTXVN)

Vụ tấn công nghiêm trọng tại Nam Sudan

Trong thông báo mới nhất, nhà chức trách địa phương xác nhận 169 người chết trong vụ tấn công nghiêm trọng hôm 1/3, do một nhóm chưa xác định danh tính tiến hành tại hạt Abiemnom, thuộc khu vực hành chính Ruweng, miền bắc Nam Sudan. Con số nêu trên cao hơn so với ước tính ban đầu là 122 người và có thể còn tiếp tục tăng.

Quang cảnh bên ngoài trụ sở Liên minh châu Phi (AU) tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: THX)

Động lực mới của kinh tế châu Phi

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao trong năm 2026, với nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng từ 6% trở lên. 

Đại sứ Nguyễn Nam Dương và Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác quốc tế Nam Sudan Monday Semaya Kumba. (Ảnh do Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập cung cấp)

Sudan mong muốn tăng cường quan hệ hợp tác với Việt Nam

Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác quốc tế Nam Sudan khẳng định, Việt Nam là một trong những quốc gia quan trọng hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Nam Sudan hiện nay; trân trọng Việt Nam là một trong các nước sớm công nhận nền độc lập của Nam Sudan và ủng hộ Nam Sudan gia nhập Liên hợp quốc.

Đại sứ Trần Thị Thu Thìn trao khoản hỗ trợ trị giá 100.000 USD tới Tổng Thư ký Đảng Mặt trận Giải phóng Mozambique Chakil Aboobacar. (Ảnh do Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique cung cấp)

Việt Nam hỗ trợ Mozambique 100.000 USD khắc phục hậu quả mưa lũ

Ngày 23/2, tại trụ sở Đảng Mặt trận Giải phóng Mozambique (FRELIMO), Đại sứ Việt Nam tại Mozambique Trần Thị Thu Thìn đã trao khoản hỗ trợ trị giá 100.000 USD của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam ủng hộ nhân dân Mozambique khắc phục hậu quả do mưa lũ gây ra tới Tổng Thư ký Đảng Mặt trận Giải phóng Mozambique Chakil Aboobacar.

Đại sứ Vũ Thanh Huyền và các đại biểu tham dự sự kiện chụp ảnh kỷ niệm.

Xuân Quê hương trên đất nước Tanzania

Ngày 14/2 năm 2026, Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania đã tổ chức chương trình “Xuân Quê hương 2026” trong không khí ấm áp, đoàn viên với sự tham dự của bà con cộng đồng, kiều bào Việt Nam đang sinh sống, học tập, làm việc tại Tanzania và khu vực Đông Phi cùng toàn thể cán bộ, thành viên gia đình Đại sứ quán với bạn bè Tanzania.

Đại sứ Trần Thị Thu Thìn chủ trì buổi gặp mặt báo chí. (Ảnh do Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique cung cấp)

Tăng cường công tác thông tin đối ngoại, quảng bá về đất nước, con người Việt Nam và Mozambique

Ngày 12/2 (giờ địa phương), Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique tổ chức gặp mặt các cơ quan báo chí, truyền thông lớn tại Mozambique nhằm củng cố quan hệ đối tác giữa Đại sứ quán và các cơ quan báo chí Mozambique; qua đó tăng cường công tác thông tin đối ngoại, quảng bá về đất nước, con người Việt Nam và Mozambique.