Cảnh báo tình trạng tan băng

Không chỉ góp phần điều hòa khí hậu, sông băng còn cung cấp các nguồn nước thiết yếu cho con người. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu và gia tăng khí thải nhà kính đang khiến các sông băng tan chảy nhanh hơn, gây nên nhiều hệ lụy. Trong bối cảnh đó, Liên hợp quốc tuyên bố năm 2025 là Năm quốc tế bảo tồn sông băng, kêu gọi chung tay đối phó sự biến mất nhanh chóng của băng và bảo vệ các nguồn nước quan trọng.
Ảnh: UN-glaciers.org.
Ảnh: UN-glaciers.org.

Hàng trăm nghìn sông băng trên thế giới đang lưu trữ khoảng 70% lượng nước ngọt của hành tinh, cung cấp nước cho khoảng 2 tỷ người trên toàn cầu. Thế nhưng, những năm gần đây, số lượng sông băng đang bị thu hẹp, gây khủng hoảng nghiêm trọng về môi trường và nhân đạo.

Năm 2023, sông băng toàn cầu chứng kiến mức mất nước lớn nhất trong 50 năm qua, với tất cả khu vực có băng trên thế giới đều ghi nhận sự suy giảm.

Năm 2024 vừa qua, tốc độ sông băng tan chảy tiếp tục ở mức báo động, thậm chí nhiều nơi cảnh báo thảm họa. Tại Thụy Sĩ, các sông băng tan với tốc độ trên trung bình, trong bối cảnh mùa hè nóng gay gắt. Hơn một nửa số sông băng ở dãy Alps nằm ở Thụy Sĩ - nơi nhiệt độ đã tăng cao hơn khoảng 2 lần mức trung bình toàn cầu do biến đổi khí hậu. Dự báo, nếu lượng khí thải nhà kính tiếp tục tăng, các sông băng trên dãy Alps có thể mất hơn 80% khối lượng hiện có vào năm 2100.

Những năm gần đây, số lượng sông băng đang bị thu hẹp, gây khủng hoảng nghiêm trọng về môi trường và nhân đạo.

Còn tại Italia, sông băng Marmolada, sông băng mang tính biểu tượng nhất của dãy Dolomites được cảnh báo có thể tan chảy hoàn toàn vào năm 2040.

Tự hào là một trong những quốc gia mà du khách có thể dễ dàng quan sát và tiếp cận các sông băng, song New Zealand cũng đang đối mặt tình trạng các sông băng “tiếp tục co lại” và đứng trước nguy cơ tan biến do mất băng kéo dài.

Còn tại Trung Á, do ảnh hưởng nặng nề biến đổi khí hậu, hàng nghìn sông băng trên những đỉnh núi ở độ cao chót vót 4.000m so mực nước biển cũng đang tan chảy với tốc độ đáng báo động.

Theo các chuyên gia, sự tan chảy của hàng nghìn sông băng cùng lúc ở Trung Á có thể gây ra mối đe dọa lớn đối với người dân trong khu vực, ảnh hưởng an ninh lương thực, thậm chí tình trạng khan hiếm nước ngọt có thể là nguồn cơn gây căng thẳng giữa các nước láng giềng.

Mới đây, các nhà khoa học cảnh báo về một kịch bản nghiệt ngã khi sông băng Thwaites ở Nam Cực, vốn được biết đến với tên gọi “Sông băng Ngày tận thế”, đang tan chảy với tốc độ ngày càng nhanh và có thể sụp đổ theo cách không thể đảo ngược, gây ra thảm họa nước biển dâng toàn cầu. Vấn đề là, theo các nhà khoa học, “kịch bản vô cùng xấu” là kể cả khi con người ngừng đốt nhiên liệu hóa thạch ngay lập tức, thì có thể cũng đã quá muộn để cứu sông băng này. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho biết, vẫn cần nhiều nghiên cứu hơn để tìm hiểu thêm về dòng sông băng phức tạp này.

Nhấn mạnh bảo vệ các sông băng trên thế giới là “chiến lược sinh tồn” cấp thiết cho hành tinh, Liên hợp quốc mới đây kêu gọi các quốc gia và tổ chức tăng cường nỗ lực bảo vệ 275.000 sông băng trên toàn cầu bị ảnh hưởng do sự nóng lên của Trái đất. Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) cùng Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) phát động năm 2025 là Năm quốc tế bảo tồn sông băng, mục tiêu là nâng cao nhận thức toàn cầu về vai trò thiết yếu của sông băng trong điều hòa khí hậu và hỗ trợ hệ sinh thái. Các hoạt động trọng điểm gồm cải thiện nghiên cứu khoa học, xây dựng chính sách phù hợp Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, huy động tài chính hỗ trợ các cộng đồng dễ bị tổn thương, thúc đẩy sự tham gia của thanh niên và cộng đồng địa phương…

Các chuyên gia cảnh báo, việc khôi phục các sông băng sẽ mất hàng chục năm, đòi hỏi những thay đổi chính sách khẩn cấp, các kỹ thuật đo lường hiệu quả hơn và thiết lập các hệ thống cảnh báo sớm về thiên tai. Ngoài ra, các cơ quan Liên hợp quốc cũng kêu gọi cắt giảm ngay lập tức và bền vững lượng khí thải nhà kính, nhằm chống lại tình trạng băng tan đang diễn ra nhanh chóng và những tác động rộng hơn đến môi trường.

Có thể bạn quan tâm

Cuộc thi “Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn nhựa 2026” tìm kiếm các giải pháp cho những bài toán cụ thể của tuần hoàn nhựa.

Tìm kiếm giải pháp hiệu quả trong phân loại rác tại nguồn

Chiều 26/8, Unilever Việt Nam, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hội liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức khởi động Hành trình tuần hoàn nhựa 2026 đánh dấu một bước đi quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác công tư để thực hiện kinh tế tuần hoàn nhựa.

Bản đồ quỹ đạo bão số 4/áp thấp nhiệt đới tính đến 14 giờ ngày 26/8. (Ảnh: Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia)

Tin cuối cùng về cơn bão số 4

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, chiều nay (26/8), áp thấp nhiệt đới (suy yếu từ cơn bão số 4) đã suy yếu thành một vùng áp thấp trên khu vực phía tây nam tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc).

Mưa lớn làm cho nước sông Kỳ Cùng tại tỉnh Lạng Sơn dâng cao. (Ảnh: Đài Khí tượng thuỷ văn Lạng Sơn)

Nguyên nhân bão số 4 quẩn quanh trên vịnh Bắc Bộ nhiều ngày

Bão số 4 (Narra) có diễn biến khá bất thường khi di chuyển rất chậm, liên tục đổi hướng và duy trì trên vịnh Bắc Bộ tới 5-6 ngày, thay vì nhanh chóng đổ bộ hoặc suy yếu như phần lớn các cơn bão hoạt động tại khu vực này. Các chuyên gia khí tượng đã lý giải nguyên nhân khiến bão có quỹ đạo đặc biệt này.

Bản đồ dự báo quỹ đạo và cường độ bão lúc 8 giờ ngày 24/8. (Ảnh: Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia)

Bão số 4, giật cấp 11, di chuyển chậm phía bắc đặc khu Bạch Long Vĩ

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hồi 7 giờ ngày 24/8, vị trí tâm bão ở vào khoảng 20,5 độ vĩ bắc; 107,7 độ kinh đông, trên vùng biển phía bắc đặc khu Bạch Long Vĩ, cách Quảng Ninh khoảng 120km về phía đông đông nam, cách thành phố Hải Phòng khoảng 120km về phía đông.

Bản đồ dự báo quỹ đạo và cường độ bão lúc 20 giờ tối 23/8. (Nguồn: Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia)

Bão số 4 tăng cấp, miền bắc đêm nay vẫn mưa lớn

Bão số 4 mạnh lên cấp 9, giật cấp 11, di chuyển chậm trên vùng biển phía bắc đặc khu Bạch Long Vĩ. Do ảnh hưởng của bão, đêm nay, khu vực Đông Bắc, đồng bằng Bắc Bộ và Thanh Hóa tiếp tục mưa rất to. Từ đêm mai (24/8), mưa lớn có xu hướng giảm dần.