Đánh thức tiềm năng
Tháng 4/2025, Tập đoàn Vingroup đã tổ chức khởi công xây dựng dự án Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ có tổng diện tích khoảng 2.870 ha, nằm trên xã Long Hòa và thị trấn Cần Thạnh (huyện Cần Giờ cũ), nay là xã Cần Giờ. Dự án được kỳ vọng sẽ tạo ra diện mạo mới trên vùng đất này.
Vào những năm 1999-2000, Khu du lịch sinh thái Vàm Sát ra đời và hoạt động khá hiệu quả; đến tháng 7/2002, được Tổ chức Du lịch thế giới công nhận là khu du lịch sinh thái phát triển bền vững của thế giới. Tháng 1/2011, đường Rừng Sác-Cần Giờ được khánh thành sau gần 10 năm thi công, tổng chiều dài gần 37 km, quy mô 6 làn xe, vận tốc thiết kế 80 km/h… Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, Cần Giờ chưa thể phát triển tương xứng với tiềm năng. Vì vậy, dự án Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ được lãnh đạo thành phố xem là công trình trọng điểm và mang tính đột phá, phù hợp quy hoạch và định hướng phát triển kinh tế biển của thành phố. Dự án được kỳ vọng không chỉ là khu đô thị đơn thuần mà được định vị là một thành phố sinh thái-thông minh-nghỉ dưỡng-dịch vụ đạt tiêu chuẩn quốc tế.
Cùng với đó, nhiều dự án hạ tầng trọng điểm cũng đang trong kế hoạch triển khai sẽ làm vùng đất Cần Giờ sôi động hơn và trở thành một cực tăng trưởng mới của Thành phố Hồ Chí Minh. Cầu Bình Khánh nằm trên tuyến cao tốc Bến Lức-Long Thành đã cơ bản hoàn thành. Đây là cây cầu bắc qua sông Soài Rạp, nối liền huyện Nhà Bè (cũ) với vùng Cần Giờ. Tuy vậy, cầu chỉ có thể được đưa vào sử dụng khi cầu Phước Khánh bắc qua sông Lòng Tàu được hoàn thành, để thông toàn tuyến cao tốc Bến Lức-Long Thành. Cầu Cần Giờ bắc qua sông Soài Rạp dự kiến sẽ khởi công trong năm 2026 và hoàn thành vào năm 2028. Dự án nút giao giữa cao tốc Bến Lức-Long Thành với đường Rừng Sác cũng đang được Ủy ban nhân dân thành phố xem xét; dự kiến khởi công xây dựng vào giữa năm 2026 và hoàn thành trong năm 2028. Công ty cổ phần đầu tư và phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed đã đề xuất đầu tư xây dựng đường sắt đô thị tốc độ cao nối khu vực trung tâm thành phố với Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ; Tập đoàn Vingroup đề xuất đầu tư xây dựng đường vượt biển kết nối khu vực Cần Giờ và Bà Rịa- Vũng Tàu (cũ) theo phương thức đối tác công tư (PPP)…
Cần những giải pháp đột phá
Chia sẻ với các nhà đầu tư nước ngoài mới đây, đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Hai trong năm động lực phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn tới là logistics (cảng biển, hàng không, khu mậu dịch tự do); du lịch và công nghiệp văn hóa. Với logistics, thành phố sẽ phát triển cụm cảng-logistics thông minh tại khu vực Cái Mép-Thị Vải-Cần Giờ, theo mô hình siêu cảng số và hệ thống logistics tích hợp, ứng dụng công nghệ Big Data (dữ liệu lớn) để tối ưu hóa chuỗi cung ứng và giảm phát thải. Còn trong du lịch và công nghiệp văn hóa, sẽ phát triển trung tâm du lịch sinh thái-nghỉ dưỡng cao cấp tại khu vực Vũng Tàu-Cần Giờ. Chính quyền các cấp liên quan phải nỗ lực giữ được rừng, bảo vệ được Khu Dự trữ sinh quyển thế giới, hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, hạ tầng giao thông và logistics là nền tảng để khai phóng nguồn lực phát triển cho Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2026- 2030. Thành phố cần tập trung đẩy nhanh việc phát triển cụm cảng-logistics thông minh Cái Mép-Thị Vải-Cần Giờ, với mô hình “siêu cảng số” được vận hành bằng công nghệ Big Data sẽ là trung tâm logistics biển hàng đầu châu Á; gắn kết với sân bay quốc tế Long Thành, khu thương mại tự do (FTZ), mạng lưới cao tốc và đường sắt. Khu vực Cái Mép-Thị Vải-Cần Giờ đã và đang hấp dẫn nhiều hãng tàu, nhà khai thác cảng lớn, chính là “khối nam châm” thu hút vốn đầu tư nếu thành phố có cơ chế phù hợp. Do vậy, việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 98/2023/QH15 (về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh) là yêu cầu cấp bách. Trong đó, cần có cơ chế đặc thù cho cụm cảng này và khu FTZ Cái Mép Hạ; quy định rõ tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư chiến lược. Nếu được đầu tư phát triển đúng hướng, cụm cảng Cái Mép-Thị Vải-Cần Giờ không những giúp thành phố “vươn ra biển lớn” mà còn tạo nền móng phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế. Từ chuỗi giao thương hàng hóa tại FTZ, thành phố có thể hình thành sàn giao dịch hàng hóa và phái sinh, thúc đẩy hoạt động giao dịch ngoại hối, mở rộng quy mô thị trường tài chính. Khi hệ sinh thái cảng biển-logistics-tài chính hình thành vững chắc, thành phố sẽ trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
