Cần có đạo luật chuyên biệt về tư pháp người chưa thành niên

Sáng 31/8, tại Hà Nội, Tòa án nhân dân tối cao phối hợp Liên minh châu Âu, UNICEF tại Việt Nam tổ chức Hội thảo quốc tế “Chia sẻ kinh nghiệm và tham vấn đối với dự thảo Đề cương Luật Tư pháp người chưa thành niên”.
Toàn cảnh hội thảo quốc tế.
Toàn cảnh hội thảo quốc tế.

PGS.TS Nguyễn Hòa Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao chủ trì hội thảo.

Cùng dự hội thảo còn có Đại biện lâm thời, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam Thomas Wiersing, Quyền Trưởng đại diện Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam Lesley Miller.

Hội thảo thu hút nhiều nhà khoa học, các thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên, luật sư và các nhà hoạt động xã hội về trẻ em đến từ nhiều quốc gia.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, đồng chí Nguyễn Hòa Bình khẳng định: Việt Nam là quốc gia đầu tiên ở châu Á, thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về Quyền trẻ em. Cam kết bảo đảm các quyền cơ bản của trẻ em. Chính vì vậy, Nhà nước Việt Nam luôn chăm lo bảo vệ và chăm sóc trẻ em, không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật bảo vệ trẻ em, trong đó có xây dựng pháp luật về tư pháp người chưa thành niên.

Trên thực tế, Việt Nam đạt được nhiều thành tựu quan trọng, to lớn về chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục, bảo vệ trẻ em, bước đầu hình thành hệ thống pháp luật về tư pháp người chưa thành niên. Tuy nhiên, tổng kết thực tiễn thi hành pháp luật cho thấy những bất cập, hạn chế. Nhất là, chưa có một đạo luật chuyên biệt về tư pháp người chưa thành niên.

Nhu cầu nghiên cứu hình thành một đạo luật như vậy để phù hợp đặc điểm lứa tuổi chưa trưởng thành, có chính sách ưu đãi với người chưa thành niên, thực thi một quy trình tố tụng thân thiện để tránh tạo ra những tổn thương tiếp theo, tránh mặc cảm, mở rộng đường hoàn lương sau sai phạm trong quãng đường đời rất dài còn lại cho các em là một đòi hỏi tất yếu.

Xuất phát từ yêu cầu cấp thiết đó, thực hiện Chương trình xây dựng pháp luật toàn khóa của Quốc hội, Tòa án nhân dân tối cao cơ quan được giao nhiệm vụ chủ trì dự án Luật đã nghiên cứu và biên soạn dự thảo Luật Tư pháp người chưa thành niên. Dự thảo Luật thu hút được các quy phạm pháp luật nằm rải rác ở nhiều luật như Luật xử lý vi phạm hành chính, Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Thi hành án hình sự..., khắc phục được những hạn chế của pháp luật hiện hành.

Nội luật hóa các cam kết quốc tế về quyền trẻ em mà Việt Nam là thành viên. Tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm của nhiều nền tư pháp khác nhau. Quá trình xây dựng dự thảo, đã tổ chức nhiều hội thảo khoa học trong nước và quốc tế với sự tham gia của các nhà khoa học, các thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên, luật sư và các nhà hoạt động xã hội về trẻ em. Đến nay, dự thảo Luật cơ bản hình thành.

Hội thảo quốc tế nhằm chia sẻ kinh nghiệm và tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học về dự thảo đề cương Luật. Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình mong muốn những đóng góp thiết thực, sâu sắc, chuyên nghiệp sẽ giúp Ban soạn thảo hoàn thành dự án Luật với chất lượng cao để trình Quốc hội thông qua trong tương lai gần nhất.

Quyền Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam Lesley Miller đánh giá cao sáng kiến của Tòa án nhân dân tối cao trong việc đề xuất Luật Tư pháp với người chưa thành niên, thể hiện cam kết mạnh mẽ, liên tục của Tòa án trong việc tăng cường xử lý người chưa thành niên phù hợp các tiêu chuẩn quốc tế và các thông lệ tốt nhất.

Bà Lesley Miller cho rằng: Trong những năm gần đây, Chính phủ Việt Nam đã có những bước tiến lớn trong việc củng cố hệ thống tư pháp người chưa thành niên và có nhiều quy định đặc biệt dành cho người chưa thành niên theo các luật điều chỉnh hệ thống tư pháp hành chính và hình sự.

Tuy nhiên, Việt Nam vẫn chưa có một luật toàn diện, chuyên biệt để tạo nền tảng vững chắc cho một hệ thống tư pháp vị thành niên riêng và khác biệt. Thay vào đó, các biện pháp xử lý đặc biệt đối với người chưa thành niên (hành chính và hình sự) nằm rải rác ở nhiều luật và văn bản dưới luật, dẫn đến sự phân tán và thách thức trong việc thực thi hiệu lực và hiệu quả. Việc đưa ra một luật mới để hợp nhất và thay thế tất cả các quy định pháp luật hiện hành về tư pháp người chưa thành niên sẽ giải quyết được tình trạng manh mún này.

Quan trọng hơn nữa, việc xây dựng một luật tổng thể như vậy sẽ cho phép đưa ra những cải cách mang tính cơ bản để giải quyết tất cả các khía cạnh của xử lý hành chính và hình sự đối với người chưa thành niên, phù hợp chuẩn mực quốc tế và các điển hình tốt trên thế giới.

Các ý kiến tham dự hội thảo cho rằng, ở hầu hết các quốc gia, hệ thống tư pháp được thiết kế chủ yếu hướng đến người lớn và không phù hợp nhu cầu đặc biệt và tính dễ bị tổn thương của người chưa thành niên. Đây là nhóm dễ tổn thương nhất trong xã hội và vẫn đang trong quá trình phát triển về thể chất, tình cảm, nhận thức và đạo đức.

Ở đội tuổi này, các em chưa hiểu biết pháp luật và có khả năng bảo vệ lợi ích của chính mình. Người chưa thành niên thiếu khả năng tự khẳng định mình và các quyền của mình, thường phụ thuộc vào người lớn trong cuộc sống để thay mặt họ và có thể chịu ảnh hưởng không đáng có từ cha mẹ hoặc các thành viên khác trong gia đình.

Vì vậy, các cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm bảo đảm người chưa thành niên tham gia vào hệ thống tư pháp được đối xử công bằng và tất cả các khía cạnh của thủ tục tố tụng được điều chỉnh nhằm mang tính thân thiện hơn với người chưa thành niên và tạo điều kiện cho đối tượng này tham gia tích cực trong quá trình tố tụng.

Có thể bạn quan tâm

Bài 3: Chế độ bầu cử, cơ cấu tổ chức, phương thức hoạt động của Quốc hội giai đoạn 1980-1992

Bài 3: Chế độ bầu cử, cơ cấu tổ chức, phương thức hoạt động của Quốc hội giai đoạn 1980-1992

Giai đoạn 1980-1992 là thời kỳ Quốc hội Việt Nam hoạt động trong bối cảnh Hiến pháp năm 1980 được ban hành và công cuộc đổi mới đất nước được khởi xướng. Trong giai đoạn này, chế độ bầu cử, cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt động của Quốc hội có nhiều thay đổi quan trọng.

“Hai tay xây dựng một sơn hà” tại điểm cầu Bến Nhà Rồng, Thành phố Hồ Chí Minh

[Ảnh] Cầu truyền hình “Hai tay xây dựng một sơn hà” tại điểm cầu Bến Nhà Rồng, Thành phố Hồ Chí Minh

Tối 28/1, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh diễn ra Chương trình cầu truyền hình “Hai tay xây dựng một sơn hà” nhân kỷ niệm 85 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc tại Pác Bó (Cao Bằng). Chương trình được thực hiện tại 4 địa danh lịch sử: Cao Bằng-Hà Nội-Nghệ An-Thành phố Hồ Chí Minh.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp nghe báo cáo hoàn thiện dự thảo Nghị định về một số chính sách phát triển thủy sản. (Ảnh: VGP/Minh Khôi)

Hoạt động của lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Sáng 28/1, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp nghe báo cáo hoàn thiện dự thảo Nghị định về một số chính sách phát triển thủy sản, kết nối trực tuyến với điểm cầu của 6 tỉnh, thành phố ven biển.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung thông báo về kết quả Đại hội XIV của Đảng. (Ảnh: TTXVN)

Dấu ấn đối ngoại Việt Nam và sứ mệnh ngoại giao trong kỷ nguyên mới

Nhìn lại dấu ấn đối ngoại Việt Nam và triển khai các định hướng lớn của Đại hội Đảng lần thứ XIV, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung trả lời phỏng vấn báo chí, chia sẻ những kết quả nổi bật của công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế, đồng thời làm rõ sứ mệnh “trọng yếu, thường xuyên” của ngoại giao Việt Nam.

Trưng bày “Dưới cờ Đảng quang vinh: Việt Nam 40 năm Đổi mới và khát vọng trong kỷ nguyên vươn mình” tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Khoa học xã hội và nhân văn góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Kết quả nghiên cứu của khoa học xã hội và nhân văn cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chủ trương pháp luật, chính sách xây dựng phát triển đất nước, quốc phòng và an ninh. Những lập luận khoa học còn giúp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tạo niềm tin trong xã hội và sự đồng thuận của nhân dân.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Cầu truyền hình “Hai tay xây dựng một sơn hà”, điểm cầu Cao Bằng. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Lời hiệu triệu cho hành trình mới của nội lực, đoàn kết, khát vọng phát triển

Kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28/1/1941-28/1/2026), tối 28/1, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố: Cao Bằng, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Nghệ An và Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp thực hiện chương trình cầu truyền hình đặc biệt “Hai tay xây dựng một sơn hà”.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Campuchia Prak Sokhonn. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung gặp song phương các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN

Tại các cuộc gặp, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung vui mừng thông tin về các kết quả quan trọng của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, trong đó có việc bầu ra Tổng Bí thư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV cùng các chủ trương, quyết sách của Việt Nam.

[Video] Thời sự 24h ngày 28/1/2026: Tổng Bí thư Tô Lâm gặp mặt, nói chuyện với nhân dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng

[Video] Thời sự 24h ngày 28/1/2026: Tổng Bí thư Tô Lâm gặp mặt, nói chuyện với nhân dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Tổng Bí thư Tô Lâm gặp mặt, nói chuyện với nhân dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng; Thủ tướng Phạm Minh Chính kiểm tra các công trình phục vụ Hội nghị APEC 2027; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tri ân các đồng chí nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. (Ảnh: TTXVN)

Trân trọng lắng ý kiến đóng góp để Quốc hội hoàn thành tốt trọng trách trong giai đoạn phát triển mới

Chiều 28/1, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc gặp mặt các đồng chí nguyên: lãnh đạo Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách ở Trung ương và cán bộ, công chức, viên chức các cơ quan của Quốc hội đã nghỉ hưu tại khu vực phía bắc.

Trung tướng Vũ Trung Kiên thay mặt Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tặng quà cho cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng thành phố nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng thăm, kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu tại Biên phòng thành phố Hải Phòng

Sáng 28/1, Đoàn công tác của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng do Trung tướng Vũ Trung Kiên, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng làm trưởng đoàn đã đến thăm, kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 tại Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Hải Phòng.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm gia đình và dâng hương tưởng nhớ cố Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng. (Ảnh: TTXVN)

Quốc hội tiếp tục đổi mới, tạo nền tảng thể chế đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững

Sáng 28/1, nhân dịp Đại hội XIV của Đảng vừa thành công tốt đẹp, kỷ niệm 96 năm thành lập Đảng và chuẩn bị đón Tết nguyên đán Bính Ngọ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đến thăm gia đình, thắp hương tưởng nhớ cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang; chúc Tết nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm gia đình và dâng hương tưởng nhớ cố Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

[Ảnh] Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tri ân gia đình nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Nhân dịp năm mới 2026 và chuẩn bị đón Tết cổ truyền Bính Ngọ, sáng 28/1/2026, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm gia đình và dâng hương tưởng nhớ cố Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng, cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang; thăm, chúc Tết nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng.