Bộ Y tế tập trung cao nhất cho nhiệm vụ giám định ADN xác định danh tính liệt sĩ

Chiều 15/7, Bộ Y tế họp triển khai các hoạt động nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026) và hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027). Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn chủ trì cuộc họp.

Tập trung cao nhất cho nhiệm vụ giám định ADN, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trong Chiến dịch 500 ngày đêm

Theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Y tế có trách nhiệm phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, chỉ đạo các đơn vị giám định tập trung cao nhất cho việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thông qua ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và giám định ADN.

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh, nhiệm vụ giám định ADN là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa đặc biệt sâu sắc về chính trị, khoa học và nhân văn. Thứ trưởng đề nghị Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, với vai trò đầu mối chung của Kế hoạch, khẩn trương phối hợp với các đơn vị liên quan tham mưu lãnh đạo Bộ xác định rõ đơn vị đầu mối kỹ thuật của ngành y tế đối với nhiệm vụ giám định ADN; thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên, trực tiếp và có trách nhiệm với các cơ quan của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và các cơ quan liên quan.

Theo đó, Cục phải rà soát đầy đủ năng lực của các đơn vị có khả năng tham gia giám định ADN trong ngành y tế, bao gồm nhân lực, thiết bị, công nghệ, quy trình kỹ thuật, năng lực xử lý mẫu, công suất giám định và khả năng kết nối dữ liệu.

Tiếp theo, Cục xây dựng phương án huy động và phân công cụ thể cho từng đơn vị; xác định rõ quy trình tiếp nhận mẫu, bảo quản, giám định, kiểm soát chất lượng và trả kết quả. Mỗi mẫu giám định phải được quản lý chặt chẽ, truy xuất được toàn bộ quá trình, kiểm soát nghiêm nguy cơ nhiễm chéo và bảo đảm độ tin cậy khoa học.

Việc rà soát ngay nhu cầu về hóa chất, sinh phẩm, vật tư, thiết bị, nhân lực và kinh phí cũng cần được triển khai ngay để đề xuất phương án bảo đảm nguồn lực; không để nhiệm vụ bị chậm do thiếu sinh phẩm, vật tư, kinh phí hoặc vướng mắc về thủ tục mua sắm.

Theo thứ trưởng, thông tin về mẫu hài cốt, mẫu thân nhân và kết quả giám định là thông tin đặc biệt nhạy cảm, phải được quản lý đúng thẩm quyền, đúng mục đích, tuyệt đối không để lộ lọt, thất lạc hoặc sử dụng không đúng quy định.

"Mỗi kết quả ADN được xác lập không chỉ là một kết quả kỹ thuật. Đó là việc trả lại tên tuổi cho một liệt sĩ, trả lại người thân cho một gia đình và khép lại một hành trình chờ đợi có thể đã kéo dài hàng chục năm. Vì vậy, nhiệm vụ này phải được thực hiện bằng năng lực chuyên môn cao nhất, sự cẩn trọng cao nhất và trách nhiệm cao nhất", Thứ trưởng đề nghị.

Ngành y tế tăng cường chăm sóc sức khỏe người có công bằng nhiều mô hình thiết thực

Để triển khai kế hoạch chăm sóc sức khỏe người có công, Tiến sĩ Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh cho biết, đến nay, nhiều Sở Y tế đã ban hành kế hoạch triển khai đồng bộ, phân công rõ trách nhiệm của các phòng chuyên môn, các bệnh viện, trung tâm y tế và cơ sở bảo trợ xã hội.

Điển hình, Sở Y tế Tuyên Quang đã thiết lập cơ chế phối hợp giữa ngành y tế với cơ quan quản lý người có công, đồng thời phân công cụ thể nhiệm vụ đối với từng đơn vị trực thuộc nhằm bảo đảm việc chăm sóc sức khỏe người có công được triển khai thống nhất trên toàn tỉnh.

Sở Y tế Vĩnh Long yêu cầu 100% cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ưu tiên tiếp nhận người có công; người đứng đầu các đơn vị chịu trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo triển khai các hoạt động chăm sóc sức khỏe người có công tại đơn vị.

Nhiều địa phương tổ chức khám sức khỏe lưu động tại cộng đồng, ưu tiên người có công cao tuổi, thương binh, bệnh binh, người nhiễm chất độc hóa học và các đối tượng chính sách có hoàn cảnh khó khăn. Công tác quản lý sức khỏe được lồng ghép với hoạt động khám sức khỏe định kỳ, tạo điều kiện để phát hiện sớm bệnh tật, quản lý liên tục và điều trị kịp thời.

Đặc biệt, tỉnh Lai Châu đã triển khai mô hình khám sàng lọc bệnh về mắt cho người có công trên phạm vi toàn tỉnh. Hoạt động được tổ chức theo quy trình liên hoàn từ tuyến huyện đến tuyến tỉnh, bao gồm khám sàng lọc, tư vấn, lập danh sách chuyển tuyến và xây dựng kế hoạch phẫu thuật đối với các trường hợp có chỉ định. Đây là mô hình có tính chuyên sâu, thiết thực và có thể nghiên cứu nhân rộng tại các địa phương khác.

Tỉnh Quảng Trị đã thực hiện hiệu quả chiến dịch lấy mẫu sinh phẩm xét nghiệm ADN với 2.573 mẫu đạt yêu cầu và tổ chức khám sức khỏe ưu tiên cho hơn 2.000 người có công.

Tại tỉnh Tuyên Quang, khoảng 9.029 đối tượng người có công và thân nhân được hưởng trợ cấp chính sách và được khám, chữa bệnh trong dịp này.

Cùng với công tác khám, chữa bệnh, các cơ sở y tế đã tăng cường triển khai các hoạt động điều dưỡng và phục hồi chức năng cho thương binh, bệnh binh và người có công cao tuổi.

Các bệnh viện phục hồi chức năng tiếp tục phát triển các dịch vụ phục hồi chức năng đa chuyên ngành; hỗ trợ cung cấp dụng cụ trợ giúp, chỉnh hình và hướng dẫn chăm sóc dài hạn, góp phần cải thiện khả năng vận động và chất lượng cuộc sống của người có công.

Một số địa phương đã gắn hoạt động phục hồi chức năng với quản lý sức khỏe cộng đồng và chăm sóc tại nhà, phù hợp với xu hướng già hóa của nhóm đối tượng người có công.

Bệnh viện Chỉnh hình và Phục hồi chức năng Hà Nội đã xây dựng kế hoạch tổ chức các đoàn công tác đến Trung tâm Điều dưỡng thương binh Thuận Thành (Bắc Ninh) và Trung tâm Điều dưỡng người có công Nho Quan (Ninh Bình). Bên cạnh hoạt động thăm hỏi, tri ân và tặng quà, bệnh viện còn tổ chức kiểm tra, sửa chữa dụng cụ chỉnh hình, phương tiện trợ giúp vận động và chia sẻ chuyên môn về chăm sóc, phục hồi chức năng cho đội ngũ cán bộ tại các trung tâm.

Tiến sĩ Vương Ánh Dương đánh giá, các địa phương đã nhanh chóng triển khai công tác y tế, chăm sóc sức khỏe người có công, thân nhân người có công. Nhiều mô hình triển khai có tính sáng tạo, gắn hoạt động tri ân với chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng và hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật; qua đó góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc người có công và lan tỏa sâu rộng truyền thống "Đền ơn đáp nghĩa" trong toàn ngành y tế.

Thứ trưởng nhấn mạnh, từ nay đến tháng 7 năm 2027, khối lượng công việc rất lớn mà thời gian không còn nhiều. Vì thế, Thứ trưởng yêu cầu Cục Quản lý Khám, chữa bệnh tiếp tục hướng dẫn, đôn đốc các địa phương và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh triển khai thực chất các mục tiêu chăm sóc sức khỏe người có công, xét nghiệm ADN liệt sĩ; xây dựng phương án phân công các bệnh viện tuyến Trung ương trực tiếp hỗ trợ từng cơ sở.

"Việc chăm sóc sức khỏe người có công không dừng ở một đợt khám, một lần cấp thuốc hay một hoạt động tri ân, mà phải hướng tới quản lý sức khỏe liên tục, khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm bệnh tật, quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc sức khỏe tâm thần, phục hồi chức năng và chăm sóc dài hạn", Thứ trưởng nhấn mạnh.