Bảo vệ môi trường đất, nước khu vực ven biển

Tình trạng ô nhiễm đất, nước tại các khu vực ven biển ở nước ta đang có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân được xác định là do hoạt động sản xuất phát triển kinh tế-xã hội, biến đổi khí hậu cũng như ý thức bảo vệ môi trường của người dân trên địa bàn vẫn còn nhiều hạn chế.
Vẻ đẹp của rừng ngập mặn Rú Chá, xã Hương Phong, TP Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế. (Ảnh LÊ ĐÌNH HOÀNG)
Vẻ đẹp của rừng ngập mặn Rú Chá, xã Hương Phong, TP Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế. (Ảnh LÊ ĐÌNH HOÀNG)

Báo cáo Hiện trạng môi trường quốc gia giai đoạn 2016-2020 do Bộ Tài nguyên và Môi trường thực hiện, nêu rõ: Việc phát triển các đầm, ao nuôi trồng thủy sản ở vùng cửa sông, ven biển dẫn đến những thay đổi về nơi cư trú của quần xã sinh vật, thay đổi về môi trường, lắng đọng trầm tích và nguy cơ xói lở bờ sông, bờ biển. Hơn nữa, tại một số khu vực nuôi tôm, nuôi cá tập trung (trong đó có nuôi cá trên cát), việc xả thải bừa bãi các chất hữu cơ, chất độc vi sinh vật (cả mầm bệnh) và các chất thải sinh hoạt làm cho môi trường suy thoái, bùng nổ dịch bệnh và gây thiệt hại đáng kể về kinh tế cũng như môi trường.

Đáng lo ngại, tình trạng xâm nhập mặn diễn ra phổ biến ở các khu vực đồng bằng ven biển Bắc Bộ và Nam Bộ, một mặt do tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, mặt khác do ảnh hưởng của quá trình khai thác nước trong các tầng chứa nước nhạt làm hạ thấp mực nước dưới đất, tạo điều kiện thuận lợi cho nước đã bị mặn xâm nhập vào trong các tầng chứa nước nhạt. Ước tính lượng nước bị nhiễm mặn ở vùng đồng bằng Bắc Bộ chiếm đến 31,55% tổng lượng nước của cả vùng, trong khi đó ở đồng bằng Nam Bộ, tỷ lệ nước dưới đất bị nhiễm mặn lên đến hơn 50% tổng lượng nước của toàn vùng.

Chất lượng nước biển ven bờ Việt Nam còn khá tốt với hầu hết giá trị các thông số đặc trưng cho chất lượng nước biển nằm trong giới hạn cho phép của QCVN 10-MT:2015/BTNMT. Tuy nhiên, môi trường nước biển ven bờ tại một số thời điểm mùa mưa do sự gia tăng giá trị các hợp chất hữu cơ, hợp chất chứa nitơ (NH4+), TSS từ đất liền ra biển và sự trôi dạt chất ô nhiễm từ ngoài khơi vào dải ven bờ cho nên chỉ số rủi ro môi trường (RQ) biển ở một số khu vực biển có mức độ cao tại các khu vực như Trà Cổ (tỉnh Quảng Ninh); hàm lượng NH4+, TTS, Fe, Coliform... có giá trị vượt QCVN 10-MT:2015/BTNMT ở một số khu vực ven biển miền bắc; tại một số khu vực ven biển miền nam, ô nhiễm chủ yếu là NH4+, Coliform, TTS và Fe.

Đáng lo ngại, chất thải rắn sinh hoạt bị đổ thải trực tiếp trên mặt đất như tại các bãi rác tự phát, sự phân hủy thành phần hữu cơ trong điều kiện kỵ khí và dưới tác dụng của vi sinh vật sẽ tạo ra các a-xít hữu cơ làm a-xít hóa (chua) đất; sự tích tụ các kim loại nặng và chất nguy hại trong đất do thấm từ nước rỉ rác vào đất cũng góp phần gây ô nhiễm môi trường đất.

Ngoài ra, chất thải công nghiệp bao gồm các hóa chất độc hại và các kim loại nặng gây ô nhiễm đất ở mức độ cao, nhất là các chất tẩy rửa, thuốc nhuộm, màu vẽ, công nghiệp sản xuất pin, thuộc da, công nghiệp sản xuất hóa chất. Trong khi đó, nước thải từ khu vực sản xuất công nghiệp, khu dân cư vùng ven biển không qua xử lý xả thẳng ra môi trường theo kênh mương ngấm vào đất gây ô nhiễm đất, nước ngầm vùng ven biển.

Chính những tác nhân này ô nhiễm môi trường vùng ven biển cùng với biến đổi khí hậu đã khiến môi trường đất tại một số khu vực như: Quảng Ninh, Đà Nẵng, Bà Rịa-Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Bạc Liêu, Cà Mau… đang đối mặt với tình trạng đất bị thoái hóa (mặn hóa, phèn hóa, khô hạn, xói mòn, xói lở).

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nhân cho biết: Thời gian qua, Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách liên quan đến công tác bảo vệ môi trường; tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm môi trường tại các khu vực ven biển ở nước ta đang có xu hướng tiếp tục gia tăng.

Nguyên nhân là chưa có những quy định cụ thể, thống nhất, đồng bộ đối với hoạt động lấn biển cho nên rất khó đáp ứng được yêu cầu bảo vệ môi trường đất và nước vùng ven biển; thiếu các chế tài xử lý hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân khi vi phạm các quy định về quản lý tổng hợp tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo; chưa phát huy được vai trò của cộng đồng dân cư, tổ chức, cá nhân và các bên liên quan khác tham gia quản lý môi trường biển.

Do vậy, để bảo vệ tốt hơn nữa môi trường đất, nước khu vực ven biển, ngành tài nguyên và môi trường tại các địa phương ven biển cần tiếp tục cải thiện, nâng cao chất lượng môi trường biển, giảm thiểu tối đa sự suy thoái tài nguyên; xử lý tốt các nguồn gây ô nhiễm môi trường biển và đại dương từ đất liền, giảm thiểu rác thải nhựa, thông qua thu hồi, tái chế, tái sử dụng túi ni-lông, sản phẩm nhựa dùng một lần. Ủy ban nhân dân các cấp chỉ đạo các đơn vị chức năng trên địa bàn triển khai có hiệu quả các chiến lược, chính sách phù hợp để hạn chế rác thải nhựa, bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi các hệ sinh thái biển; đẩy mạnh nuôi trồng, khai thác có trách nhiệm, bảo đảm phù hợp với từng vùng biển, khả năng phục hồi của hệ sinh thái...

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

Trong ngày nghỉ lễ 30/4 hôm nay, thời tiết trên cả nước thuận lợi cho các hoạt động vui chơi, du lịch và di chuyển. Bắc Bộ duy trì trạng thái mát mẻ, ít mưa nhờ ảnh hưởng của không khí lạnh; miền Trung trời đẹp, biển êm; trong khi Nam Bộ tiếp tục nắng nóng ban ngày nhưng cần lưu ý khả năng xuất hiện mưa dông về chiều tối.

Du khách lên đảo Cô Tô được hướng dẫn sử dụng túi đựng thân thiện với môi trường thay cho túi nilon và túi nhựa. (Ảnh: QUANG THỌ)

Giải pháp giảm rác thải nhựa trong du lịch

Tình trạng xả rác thải nhựa trong du lịch đang tạo sức ép ngày càng lớn đối với nhiều địa phương. Nếu không sớm khắc phục, áp lực bảo vệ môi trường tiếp tục gia tăng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điểm đến và tính bền vững của ngành du lịch.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Từ những vùng đất từng bị xem là chai cứng, khó canh tác, các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ sinh học đang từng bước tạo nên sự thay đổi rõ rệt. Không chỉ giúp giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao giá trị nông sản, những vườn chanh leo, dâu tây, cà chua… còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp xanh, bền vững.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Khu vực Nam Bộ nắng nóng gay gắt tới hết tháng 4

Ngày 27/4, ở khu vực Nam Bộ có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-37 độ C. Cơ quan khí tượng dự báo, ngày 28-29/4 tới, khu vực Nam Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng gay gắt và tình hình nắng nóng tại đây có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 30/4.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa to đến rất to, trời chuyển mát

Dự báo, do ảnh hưởng không khí lạnh, từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to, trời chuyển mát. Tàu thuyền trên biển khu vực phía bắc vịnh Bắc Bộ và vùng biển phía bắc khu vực bắc Biển Đông đề phòng gió mạnh cấp 5-6, giật cấp 7, biển động, sóng biển cao 1,5-2,5m.

Mỏ than Khánh Hòa, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh NGỌC LINH)

Bài 2: Xử lý đồng bộ các điểm nghẽn

Sau bước chuyển về thể chế, điều cần thiết là tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc trong tổ chức thực hiện. Từ mặt bằng, thủ tục, nhân lực đến cơ chế tài chính và chế tài xử lý, nhiều điểm nghẽn vẫn cần được xử lý đồng bộ để nguồn lực khoáng sản được khai thác hiệu quả, minh bạch và bền vững.

Các bạn học sinh thích thú khi được trực tiếp trải nghiệm “Trạm Nghe chim kể chuyện” ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Độc đáo “Trạm Nghe chim kể chuyện”

Trong khuôn khổ Lễ hội “Sắc Sưa Hương Trà - Đà Nẵng 2026”, sáng 26/4, Ủy ban nhân dân phường Hương Trà, thành phố Đà Nẵng tổ chức lễ khánh thành “Trạm Nghe chim kể chuyện”. Đây là một hoạt động ý nghĩa, giàu tính nhân văn và gắn kết cộng đồng.

Hoạt động khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường tại Tuyên Quang. (Ảnh: KHÁNH TOÀN)

Quản lý, khai thác bền vững nguồn lực khoáng sản

Những đổi mới trong pháp luật về địa chất và khoáng sản đang tạo điều kiện cho khai thác, sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, nhất là đáp ứng nhu cầu vật liệu cho xây dựng hạ tầng. Tuy nhiên, để nguồn lực này phát huy hiệu quả, vẫn cần tiếp tục tháo gỡ vướng mắc, quản lý chặt và khai thác bền vững.