Bảo vệ đàn voọc quý hiếm trên núi Cô Tô

Trên núi Cô Tô, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang hiện có bầy voọc bạc Đông Dương quý hiếm sinh sống. An Giang có 37 ngọn núi, đồi lớn nhỏ, nhưng chỉ có núi Cô Tô là nơi duy nhất có loài linh trưởng này.
Đàn voọc trên núi Cô Tô, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang.
Đàn voọc trên núi Cô Tô, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang.

Ông Trần Văn Thành ở trên đỉnh núi Cô Tô, còn được gọi là Thành "voọc" vì ông yêu thương, chăm sóc bầy thú quý này. Khi nghe tiếng ông Thành gọi "Mai, Mai về ăn", lũ voọc từ rừng cây xuất hiện chụp lấy thức ăn ông Thành đưa ra. Chúng rất thích ăn mì gói, đây là sự thân thiện thú vị vì trong tự nhiên, voọc rất nhát, luôn tránh xa người…

Bảo vệ đàn thú hiếm

Đỉnh núi Cô Tô cao 614m so với mực nước biển, khu vực voọc sống nằm lưng chừng núi, độ cao 450m trở lên. Núi Cô Tô là một trong những ngọn núi cao trong vùng Thất Sơn, hằng năm thu hút khá đông khách du lịch, hành hương. Để lên núi, khách di chuyển bằng phương tiện xe ôm, hoặc đi bộ theo lối mòn. Dưới chân núi và dọc đường lên núi có nhiều hộ dân sinh sống. Những hộ dân này cùng ông Thành là tai mắt "bảo vệ" đàn thú không bị quấy nhiễu, săn bắt.

Ông Thành kể, năm 1996, ông vào mé rừng hái rau phát hiện một con voọc đang núp trên cây, nó có lông màu xám tiệp với đá núi và cây rừng nên rất khó nhìn thấy. Ban đầu ông tưởng khỉ vốn có nhiều trên núi, nhưng khi nhìn kỹ lại con thú có đuôi dài to khác với khỉ, bộ lông cũng đẹp hơn. Sau đó, con voọc biến mất, từ đó khi vào rừng hái rau, trái cây ông Thành luôn quan sát theo dõi.

Phát hiện con thú, ông Thành không săn đuổi, đánh bẫy mà nhẹ giọng như gọi khỉ: "Mai, Mai" rồi thảy trái chuối, mít, mì gói, bánh mì… cho nó. Ban đầu, con voọc còn nhát người nên núp từ xa, sau mới bạo dạn leo xuống cây lượm thức ăn ông Thành cho. Lâu ngày, quen hơi ông Thành, nó đến gần cầm thức ăn ông đưa, đó là một con đực. Một chiều nọ, ông Thành đang ở trong nhà gần Vồ Hội Lớn trên tảng đá lớn trên núi Cô Tô thì nghe tiếng "khẹc, khẹc" liên tục, ông thấy lạ nên chạy ra sân thì thấy "bạn voọc" cùng một đàn gồm năm con, trong đó có hai con nhỏ.

Là người sống nơi rừng núi nên ông Thành ứng xử trân trọng với thiên nhiên. Thay vì đuổi bầy voọc đi, ông Thành vào nhà lấy mấy gói mì cho chúng ăn. Thế là bầy voọc lâu lâu lại mon men ra khu vực Vồ Hội Lớn xin thức ăn. Bầy voọc cũng tinh khôn, không vào nhà ông Thành hay các hộ dân phá phách.

Dần dà, chuyện ông Thành gắn bó với bầy voọc trên đỉnh núi được người dân trên núi, cán bộ kiểm lâm biết đến. Lên núi kiểm tra, cán bộ kiểm lâm nhìn thấy bầy thú có lông viền mặt màu xám và chân đen đã xác định chúng thuộc loài voọc chà vá quý có tên trong "sách đỏ".

Ai cũng ngạc nhiên không hiểu lũ voọc đến từ đâu vì lâu nay vùng núi An Giang rất hiếm gặp loài này? Ngành kiểm lâm đã tuyên truyền cho người dân rõ đây là thú quý hiếm cần bảo vệ, cấm săn bắt hay nuôi nhốt dưới mọi hình thức. Ý thức được trách nhiệm, ông Thành cùng cư dân trên núi tự nguyện chăm sóc không công đàn voọc này. Khi phát hiện bóng thợ săn, kẻ xấu mang súng săn, bẫy thú lên núi… thì họ gọi báo lực lượng chức năng.

Như đền đáp lại, bầy voọc gắn bó với người thành câu chuyện thú vị, hấp dẫn với du khách, giúp người dân có thêm thu nhập từ quán nước, hàng ăn. Nhiều du khách hiếu kỳ lên núi mang theo trái cây, mì gói gọi voọc ra để cho chúng ăn. Tuy là dã thú, nhưng voọc có quy tắc rõ ràng, con lớn nhất ăn trước sau đó mới tới những con nhỏ trong đàn. Nhưng đâu phải ai cũng may mắn gặp được voọc. Cứ thế, hàng chục năm qua, ông Thành và người dân trên núi "nuôi" đàn voọc phát triển…

Nguy cơ tuyệt chủng

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh An Giang ghi nhận, bầy voọc trên núi Cô Tô năm 2014 có sáu cá thể, năm 2016 có ba cá thể, năm 2020 ghi nhận chín cá thể. Theo đánh giá, núi Cô Tô với rừng tự nhiên gồm cây gỗ lớn, nhỏ kết hợp và cây bụi lá là điều kiện khá thuận lợi cho sự sinh trưởng và phát triển của loài voọc. Nghiên cứu hoạt động của loài này cho thấy, núi Cô Tô có các hang động với các hốc nhỏ và các tán cây rừng có bóng mát làm nơi chúng ẩn náu. Tuy nhiên, với số lượng quần thể loài hiện đang tồn tại rất ít, thì nguy cơ bị tuyệt chủng rất cao, cho nên chúng cần được bảo vệ ở mức cao nhất.

Ông Nguyễn Thành Liêm, Trưởng phòng Quản lý bảo vệ rừng và bảo tồn thiên nhiên, Chi cục Kiểm lâm An Giang thông tin, đàn voọc được bảo vệ tốt, từ lúc chúng xuất hiện cho đến nay chưa có trường hợp nào người dân trên núi săn bắt chúng để lấy thịt hoặc nuôi nhốt. Bầy voọc hay về khu vực Vồ Hội Lớn, Vồ Hội Nhỏ, sân Tiên, là nơi cao nhất trên núi, cho nên từ trước đến nay, lực lượng kiểm lâm phối hợp với hộ dân trên núi cùng bảo vệ. Ngành kiểm lâm hỗ trợ một phần nguồn thức ăn cho chúng gồm trái cây, mì gói thông qua ông Thành. Ngoài ra, việc bảo vệ còn được thực hiện qua các đợt tuần tra, kiểm tra chống săn bắt.

Hàng chục năm gắn bó với chúng, ông Thành và cư dân vui, buồn lẫn lộn và không tránh khỏi lo lắng khi ba con voọc trong đàn chết. Tuy vậy, người dân trên núi vui mừng khi thấy con voọc cái ôm con nhỏ màu vàng đậm rất đẹp đu đưa trên cây. Ông Thành đếm, bầy voọc hiện có 14 con. Lúc này khô hạn, nên bầy voọc rúc vào rừng sâu, có lúc ông Thành gọi "Mai Mai" thì chúng kéo đàn về ăn, lúc thì lại không có con nào.

Ông Nguyễn Thành Liêm thông tin thêm: "Mối lo hiện nay là chưa tìm được bầy voọc khác đưa lên núi để chúng bắt cặp sinh sôi với bầy voọc núi Cô Tô. Chúng là bầy voọc duy nhất trên vùng núi An Giang nên việc giao phối gần, lâu ngày sẽ bị cận huyết, suy thoái giống, dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng rất cao".

Trong tháng 4 vừa qua, lửa cháy trên núi Cô Tô nhiều ngày liền nên số phận bầy voọc bị đe dọa. Nhưng cán bộ kiểm lâm cho biết, khu vực cháy cách xa nơi chúng sinh sống và cháy chủ yếu là cây tạp, tre, tầm vông, lớp thực bì, dây leo và đây không phải là nguồn thức ăn của voọc. Thức ăn của chúng chủ yếu là lá, chồi cây, quả... Sau khi xử lý đám cháy, không phát hiện xác thú rừng bị chết cháy.

Tuy voọc là loài quý hiếm nhưng cho đến nay, ở An Giang vẫn chưa có hội thảo nào liên quan đến công tác bảo vệ động vật hoang dã, quản lý rừng đặc dụng trong đó có hoạt động bảo tồn voọc chà vá trên núi Cô Tô. Theo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh An Giang, mức độ đe dọa đối với sự tồn tại của voọc bạc Đông Dương theo IUCN (2016) xếp vào nhóm nguy cấp. Theo Nghị định số 06/2019/NĐ-CP của Chính phủ, loài voọc được xếp nhóm IB - động vật rừng nguy cấp, quý hiếm. Trong công ước quốc tế về buôn bán các loài động thực vật hoang dã nguy cấp (CITES), loài này có trong phụ lục II.

Voọc là loài thú có giá trị khoa học, kinh tế cao. Để bảo tồn quần thể này, cần thực hiện các giải pháp như tăng cường tuần tra, kiểm soát tình trạng săn bắt tại các khu vực phân bổ của loài; kiểm soát, ngăn chặn nạn khai thác rừng trái phép, gây mất sinh cảnh sống và nguồn thức ăn của chúng. Ngoài ra, cần thúc đẩy tái sinh, phục hồi rừng, thực hiện các nghiên cứu chuyên sâu về quan trắc theo dõi sự biến động quần thể loài để kịp thời đưa ra các biện pháp bảo tồn hiệu quả…

Có thể bạn quan tâm

Dự báo khu vực Hà Nội có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Thời tiết ngày 6/8: Nhiều nơi trên cả nước có mưa rào và dông; tin cuối cùng về cơn bão số 3

Dự báo, ngày 6/8, nhiều nơi trên cả nước mưa rào và dông, cục bộ có nơi mưa rất to. Khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến 30-60mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 180mm. Bão số 3 suy yếu dần thành một vùng áp thấp, không có khả năng di chuyển trở lại Biển Đông.

Phương tiện của ngư dân Thanh Hóa đánh bắt hải sản, cập bờ trong ngày. (Ảnh: MAI LUẬN)

Thanh Hóa chủ động phòng, chống mưa, bão

Văn phòng Chỉ huy phòng, chống thiên tai tỉnh Thanh Hóa cho biết: Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh đã ban hành công điện, các văn bản chỉ đạo các ban, sở, ngành, địa phương, đơn vị liên quan chủ động triển khai các biện pháp ứng phó với mưa lớn, cơn bão số 3 trên Biển Đông.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 6/8/2026: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ tiếp tục mưa lớn, bão số 3 không ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 6/8/2026: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ tiếp tục mưa lớn, bão số 3 không ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền

Trong đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ cùng khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh tiếp tục có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to. Bão số 3 đang hoạt động trên vùng biển phía Đông Nam khu vực Bắc Biển Đông, song được dự báo không ảnh hưởng trực tiếp đến vùng ven biển và đất liền Việt Nam.

Khu rừng tại xã Phan Sơn, tỉnh Lâm Đồng.

Nguồn tài chính xanh bảo vệ, phục hồi rừng

Với những địa phương có diện tích rừng lớn, thị trường carbon có thể mở ra nguồn tài chính xanh cho bảo vệ, phục hồi rừng và cải thiện sinh kế người dân. Để tiềm năng này trở thành nguồn lực bền vững, cần hoàn thiện dữ liệu, khung pháp lý, cơ chế chia sẻ lợi ích và năng lực quản trị.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 5/8/2026: Bắc Bộ mưa lớn kéo dài, Trung Bộ cục bộ có nơi mưa to

[Video] Dự báo thời tiết ngày 5/8/2026: Bắc Bộ mưa lớn kéo dài, Trung Bộ cục bộ có nơi mưa to

Trong hôm nay, dải hội tụ nhiệt đới tiếp tục gây mưa diện rộng tại Bắc Bộ và một phần khu vực Trung Bộ. Nam Bộ duy trì hình thái ngày ít mưa, chiều tối và tối có mưa rào, dông rải rác. Trên Biển Đông, áp thấp nhiệt đới suy yếu thành vùng áp thấp và không có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta.

Bản đồ dự báo quỹ đạo và cường độ áp thấp nhiệt đới lúc 20 giờ ngày 4/8.

Áp thấp nhiệt đới, giật cấp 9, trên Biển Đông

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hồi 19 giờ ngày 4/8, vị trí tâm áp thấp nhiệt đới ở vào khoảng 17,4 độ vĩ bắc, 118,4 độ kinh đông, trên vùng biển phía đông nam khu vực bắc Biển Đông.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 5/8/2026: Xuất hiện áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 5/8/2026: Xuất hiện áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông

Trong đêm nay và ngày mai, vùng áp thấp trên vùng biển phía Đông Nam khu vực Bắc Biển Đông đã mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới. Trên đất liền, dải hội tụ nhiệt đới tiếp tục gây mưa vừa, mưa to đến rất to tại Bắc Bộ và các tỉnh Trung Bộ , trong khi Nam Bộ tiếp tục có mưa rào và dông do gió mùa Tây Nam hoạt động.

Dự báo viên Nguyễn Thị Huế, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn quốc gia thông tin về diễn biến mới nhất của áp thấp nhiệt đới.

[Video] Thông tin mới nhất về áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông chiều 4/8

Áp thấp trên vùng biển phía đông nam của Bắc Biển Đông đã mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới trong chiều 4/8. Dự báo viên Nguyễn Thị Huế, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn quốc gia, thông tin diễn biến mới nhất của áp thấp nhiệt đới và cảnh báo mưa dông, gió mạnh, biển động trên nhiều vùng biển. 

Bộ Nông nghiệp và Môi trường thúc đẩy phát triển 1 triệu ha rừng trồng gỗ lớn đến năm 2030.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường thúc đẩy phát triển 1 triệu ha rừng trồng gỗ lớn đến năm 2030

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tiếp tục đẩy mạnh triển khai Kế hoạch phát triển rừng trồng sản xuất gỗ lớn giai đoạn 2024-2030, phấn đấu đến năm 2030 cả nước có khoảng 1 triệu ha rừng trồng gỗ lớn, đáp ứng nhu cầu nguyên liệu hợp pháp, chất lượng cao cho chế biến và xuất khẩu.

Bản đồ tâm chấn trận động đất mạnh 3,2 tại xã Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng. (Ảnh: Viện Các Khoa học Trái đất)

Liên tiếp xảy ra các trận động đất tại tỉnh Cao Bằng

Theo Trung tâm Báo tin và Cảnh báo sóng thần (Viện Các Khoa học Trái đất, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), từ ngày 30/7-3/8 tại tỉnh Cao Bằng liên tục xảy ra ba trận động đất có độ lớn từ 3,2-3,6. Các trận động đất này đều có cấp độ rủi ro thiên tai: 0.