Làng văn hóa Chu Ru tại thôn Đông Hồ, xã Quảng Lập, được xây dựng với tổng kinh phí gần 7 tỷ đồng; trong đó, 6 tỷ đồng từ nguồn Trung ương, còn lại là nguồn đối ứng từ ngân sách địa phương. Đây là không gian trưng bày hiện vật, bảo tồn giá trị vật chất và tinh thần của dân tộc Chu Ru, với kiến trúc nhà sàn gỗ truyền thống, các hiện vật văn hóa và hoạt động trải nghiệm. Làng văn hóa này đã thu hút đông đảo du khách đến tham quan, tìm hiểu.
Bà Thái Thị Minh Hằng, Trưởng phòng Văn hóa xã Quảng Lập cho biết: “Sau khi tiếp nhận bàn giao, địa phương đã xây dựng chương trình phát huy giá trị làng văn hóa, phục vụ cộng đồng và quảng bá văn hóa Chu Ru”.
Trên địa bàn Lâm Đồng còn có Khu bảo tồn văn hóa Đạ Tông tại xã Đam Rông 4, với vốn đầu tư gần 11 tỷ đồng, đi vào hoạt động từ năm 2023. Thời gian qua, tại khuôn viên khu bảo tồn này, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức phục dựng nhiều nét đẹp phong tục, tập quán của các dân tộc thiểu số bản địa, như lễ cưới của người M’Nông, tái hiện đầy đủ nghi lễ, ẩm thực và đời sống tâm linh với sự tham gia của nhiều nghệ nhân địa phương. Hay lễ báo hiếu của người M’Nông và lễ hội cầu mưa của đồng bào Cơ Ho... qua đó góp phần thu hút khách du lịch, lan tỏa nét đẹp văn hóa và giáo dục giá trị truyền thống.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đam Rông 4 Nguyễn Văn Quang cho biết: “Hoạt động này không chỉ giữ gìn giá trị văn hóa mà còn lan tỏa hình ảnh đẹp về vùng đất, con người nơi đây. Trong thời đại ngày nay, các nghệ nhân lớn tuổi - những người “giữ lửa” văn hóa đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số tại địa phương”.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng, thời gian qua, tỉnh luôn ưu tiên phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025, nhất là Dự án 6 về bảo tồn văn hóa gắn với du lịch. Đến nay, tỉnh đã huy động nguồn lực, ban hành chính sách hỗ trợ, triển khai đồng bộ các giải pháp tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, miền núi. Sở đã chủ trì xây dựng kế hoạch chi tiết, chia giai đoạn, tập trung trọng tâm và phát huy vai trò chủ thể của đồng bào. Các hoạt động bao gồm sưu tầm, lưu giữ di sản vật thể và phi vật thể; xây dựng làng, buôn, câu lạc bộ văn hóa dân gian; tổ chức liên hoan gia đình văn hóa, buôn văn hóa... Đồng thời, tổ chức phân loại di sản như dân ca, dân vũ, dân nhạc, tri thức dân gian, nghề thủ công, lễ hội và phong tục...
Cụ thể, ngành văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh đã hỗ trợ 111 bộ trang thiết bị cho nhà văn hóa các thôn vùng sâu, xây dựng 77 tủ sách cộng đồng; hỗ trợ 27 nghệ nhân ưu tú truyền dạy và đào tạo thế hệ kế cận; tổ chức bốn hội thi thể thao dân gian, tổ chức 36 lớp truyền dạy nhạc cụ truyền thống cho thanh, thiếu niên là người dân tộc thiểu số; hỗ trợ trang phục, đạo cụ, thiết bị âm thanh... cho 203 đội văn nghệ truyền thống. Đồng thời, triển khai việc chống xuống cấp các di tích lịch sử, như Di tích Anh hùng N’Trang Lơng ở khu vực phía tây tỉnh; Di tích lịch sử cấp quốc gia đền thờ Pô Nít ở xã Bắc Bình, khu vực phía đông tỉnh; quảng bá, xúc tiến du lịch kết hợp với khảo sát tiềm năng du lịch; lựa chọn xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng.
Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Văn Lộc, để triển khai hiệu quả công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền trong nhân dân, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nhằm nâng cao nhận thức về đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và ý thức bảo tồn văn hóa truyền thống. Tập trung giáo dục thế hệ trẻ dân tộc thiểu số tại chỗ để họ hiểu sâu sắc, tự hào và chủ động giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Đồng thời, đa dạng hóa hình thức thông tin, như kênh báo chí truyền thống, ứng dụng công nghệ số như mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo (AI), 3D mapping… để truyền tải thông tin nhanh chóng, kịp thời.
Tỉnh tiếp tục củng cố hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở như xây dựng, nâng cao chất lượng hoạt động của các đơn vị sự nghiệp văn hóa công lập; hướng phong trào văn hóa, thể dục-thể thao về cơ sở, ưu tiên sử dụng loại hình văn hóa đặc trưng của dân tộc bản địa để phục vụ nhân dân. Cùng với đó, hoàn thiện cơ chế quản lý, áp dụng nguyên tắc lập kế hoạch hằng năm và giai đoạn, giao nguồn vốn sự nghiệp theo giai đoạn 5 năm để địa phương chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch ý nghĩa, nhân văn nêu trên.
