Bảo tồn bền vững rừng mai cổ tự nhiên độc đáo tại Quảng Trị

Rừng mai vàng gần 300 gốc với đường kính thân 40-45 cm lặng lẽ phát triển, nở hoa đẹp diệu kỳ ở khu vực đầu nguồn khe Làng An, xã Triệu Nguyên, thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Đa Krông, tỉnh Quảng Trị. Phát hiện này đặc biệt ý nghĩa khi sách sử cổ đã ghi chép về rừng mai và bao thế hệ tìm kiếm không thành công. Trước đây, rừng mai chỉ được nhắc đến như huyền thoại trong quần thể danh thắng Non Mai-Sông Hãn.
Cán bộ Ban Quản lý rừng đặc dụng chỉ ra những cây mai cổ thụ có đường kính lớn tại Khu bảo tồn thiên nhiên Đa Krông.
Cán bộ Ban Quản lý rừng đặc dụng chỉ ra những cây mai cổ thụ có đường kính lớn tại Khu bảo tồn thiên nhiên Đa Krông.

Các đợt tuần tra rừng trước đây, lực lượng quản lý rừng đặc dụng thường đi vào mùa khô, khi cây mai đã nở hoa, ra lá cho nên không phân biệt với các loài cây khác trong rừng xanh.

Hiếm thấy ở miền trung

Ông Trương Quang Trung, Giám đốc Ban Quản lý rừng đặc dụng tỉnh Quảng Trị cho biết, cách đây bốn năm, trong một lần kiểm tra rừng định kỳ, đơn vị phát hiện rừng mai cổ thụ đúng thời gian ra hoa, từ tháng Giêng đến tháng ba âm lịch, có hình thái rất đặc biệt, hoa vàng 5 cánh như hoa mai trồng ở vườn nhà, thân cây lớn, dáng cổ thụ, phân bố tập trung ở khu vực rừng tự nhiên tương đối nguyên vẹn. Ban Quản lý rừng đặc dụng xác định đây là rừng hoàng mai và yêu cầu lực lượng của mình không được tiết lộ thông tin về sự phát hiện rừng mai cổ; tăng cường công tác tuần tra chung và khu vực rừng mai chặt chẽ hơn.

Sau nhiều lần điều tra, đơn vị ước định rừng mai vàng có tuổi đời hàng trăm năm, phân bố, sinh trưởng ở khu vực tương đối hẹp, diện tích khoảng vài héc-ta, mọc chung với các loài cây tự nhiên thuộc rừng xanh trung bình ở độ cao khoảng 300m so với mực nước biển. Ngoài gần 300 gốc mai vàng cổ thụ, còn nhiều cây mai đường kính thân dưới 10 cm phát triển tốt. Đây là quần thể rừng mai rất độc đáo, hiếm có, không chỉ ở địa phương, mà còn cả khu vực miền trung.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị Hồ Xuân Hòe cho biết, công tác quản lý, bảo vệ rừng ngày càng được chú trọng, có sự ổn định; lực lượng nhận khoán bảo vệ rừng đi vào hoạt động chuyên nghiệp, cho nên sở quyết định cho công bố thông tin rừng mai vàng cổ thụ nhằm có biện pháp nghiên cứu và bảo tồn loài mai cổ thụ này để tránh mất đi một di sản thiên nhiên quý giá giữa đại ngàn. Sở chỉ đạo Ban Quản lý rừng đặc dụng tỉnh kêu gọi các chương trình, dự án, phối hợp điều tra đa dạng sinh học; nghiên cứu về quần thể mai vàng tiến đến làm hồ sơ đề nghị cơ quan chức năng công nhận vườn cây di sản trong thời gian tới.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Lê Đức Thọ, Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý Di tích và Bảo tàng tỉnh Quảng Trị, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cho phép công bố về rừng mai cổ với hình ảnh thuyết phục đã mang lại niềm vui lớn cho Quảng Trị. Sông Hãn (Thạch Hãn) vẫn nằm đấy, Non Mai không còn là huyền thoại nữa. Núi Non Mai đi với sông Thạch Hãn, là biểu trưng cho đất nước, văn hóa của vùng đất Quảng Trị. Việc tồn tại rừng mai cổ càng làm cho danh thắng thêm độc đáo, hiếm nơi có được. Non Mai-Sông Hãn là biểu trưng văn hóa quan trọng của Quảng Trị.

Gợi mở nhiều tiềm năng nghiên cứu khoa học

Ông Hồ Xuân Hòe cho biết, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị đang có kế hoạch nghiên cứu chuyên sâu về rừng mai vàng cổ. Việc ghi nhận quần thể mai vàng không chỉ có ý nghĩa về mặt cảnh quan, còn gợi mở nhiều tiềm năng nghiên cứu khoa học cụ thể về đặc điểm sinh học, giá trị di truyền và khả năng thích nghi của loài trong điều kiện tự nhiên đặc thù của khu vực. Các nghiên cứu sẽ tập trung vào tái sinh tự nhiên, đa dạng di truyền và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu; giá trị sinh thái và tiềm năng ứng dụng trong bảo tồn, phục hồi rừng có giá trị cao.

Để bảo vệ rừng mai được an toàn hơn sau khi công bố thông tin, sở giao cho Ban Quản lý rừng đặc dụng tỉnh xây dựng kế hoạch cụ thể nhằm tăng cường quản lý, bảo vệ rừng.

Để bảo vệ rừng mai được an toàn hơn sau khi công bố thông tin, sở giao cho Ban Quản lý rừng đặc dụng tỉnh xây dựng kế hoạch cụ thể nhằm tăng cường quản lý, bảo vệ rừng. Lực lượng kiểm lâm địa bàn và các tổ bảo vệ rừng được tăng cường kiểm tra, tuần tra ở tần suất cao hơn, nhất là vào thời điểm cao điểm như trước và sau Tết hoặc mùa khô, khi nguy cơ xâm nhập, khai thác trái phép thường gia tăng. Ban quản lý đã bố trí một chốt trực bảo vệ rừng mai 24/24 giờ ngay trên đường đi vào rừng khu bảo tồn thiên nhiên và rừng mai. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu rõ giá trị của rừng và cùng tham gia bảo vệ.

Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ lồng ghép các giải pháp kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm việc khai thác giá trị rừng mai cổ luôn gắn với trách nhiệm bảo tồn, không làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái tự nhiên và an ninh rừng. Mô hình du lịch sinh thái quy mô nhỏ, có kiểm soát sẽ được ưu tiên phát triển. Bất kỳ hoạt động phát triển du lịch nào cũng phải dựa trên nguyên tắc không xâm hại, không làm thay đổi hệ sinh thái tự nhiên và bảo đảm hài hòa giữa ba yếu tố bảo tồn, giáo dục, sinh kế cộng đồng. Rừng mai cổ sẽ không trở thành điểm du lịch đại trà, mà sẽ là điểm đến đặc thù dành cho những đoàn khách nhỏ, các chuyên gia có nhu cầu tìm hiểu về thiên nhiên, thực vật bản địa và giá trị bảo tồn.

Theo ông Trương Quang Trung, Ban Quản lý rừng đặc dụng tỉnh mong tiếp tục nhận được sự đồng hành của chính quyền địa phương trong việc nâng cao nhận thức người dân, tạo dựng môi trường thuận lợi để người dân sống gần rừng trở thành lực lượng nòng cốt trong công tác bảo vệ rừng, gìn giữ an toàn cho rừng mai cổ quý hiếm. Đồng thời, đơn vị mong nhận được sự đồng hành của các nhà nghiên cứu, viện nghiên cứu, trường đại học, các tổ chức chuyên môn và nguồn lực đầu tư để những giá trị của rừng mai cổ được nghiên cứu, ghi nhận đầy đủ, phục vụ không chỉ cho công tác bảo tồn mà còn cho giáo dục, du lịch, phát triển bền vững.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 26/10/2026: Nắng giảm ở Bắc Bộ, Trung Bộ chiều tối có mưa

[Video] Dự báo thời tiết ngày 26/10/2026: Nắng giảm ở Bắc Bộ, Trung Bộ chiều tối có mưa

Hôm nay, Bắc Bộ duy trì thời tiết có nắng, cường độ nắng giảm nhẹ. Trung Bộ có sự phân hóa, trong đó Thanh Hóa đến Hà Tĩnh có mưa rào và dông vài nơi, Quảng Trị đến Huế có thể xuất hiện mưa chiều tối, còn Duyên hải Nam Trung Bộ chủ yếu nắng ráo. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có nắng, riêng Nam Bộ duy trì nền nhiệt cao.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 26/10/2026: Bắc Bộ nhiệt độ giảm nhẹ, Nam Bộ ngày nắng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 26/10/2026: Bắc Bộ nhiệt độ giảm nhẹ, Nam Bộ ngày nắng

Đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ nhiều mây, sáng sớm có sương mù, cục bộ có mưa rào. Trung Bộ có sự phân hóa giữa các khu vực, trong đó Thanh Hóa đến Huế có mưa vài nơi, còn Duyên hải Nam Trung Bộ chủ yếu tạnh ráo, có nắng. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ ít mưa, ban ngày trời nắng, nền nhiệt tại Nam Bộ tiếp tục ở mức cao.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 25/10/2026: Nam Biển Đông cảnh báo lốc xoáy, gió giật cấp 7-8, đất liền ngày nắng

[Video] Dự báo thời tiết ngày 25/10/2026: Nam Biển Đông cảnh báo lốc xoáy, gió giật cấp 7-8, đất liền ngày nắng

Hôm nay, Bắc Bộ giảm mưa, trời nắng, chiều tối có mưa vài nơi. Các tỉnh Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục duy trì trạng thái nắng nhiều, có nơi xảy ra nắng nóng, độ ẩm không khí thấp làm gia tăng nguy cơ cháy rừng. Trên biển, nhiều khu vực có mưa dông, tiềm ẩn nguy cơ lốc xoáy và gió giật mạnh.

Quang cảnh hội thảo tại Cà Mau. (Ảnh: HOÀN THÀNH)

Áp lực sạt lở và bài toán di dời dân cư tại Cà Mau

Dù đã chủ động triển khai nhiều giải pháp công trình và phi công trình, tình hình sạt lở bờ sông tại Cà Mau vẫn diễn biến đặc biệt phức tạp. Địa phương đang cần nguồn lực hơn 880 tỷ đồng để di dời, sắp xếp lại cuộc sống cho hơn 3.700 hộ dân vùng thiên tai, nguy cơ sạt lở.

Địa hình đồi núi, dân cư phân tán khiến công tác đo đạc, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai tại Lào Cai gặp khó khăn.

Tập trung hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai

Thực hiện Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA ngày 29/3/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công an về tăng cường, đẩy mạnh công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, từ tháng 4/2026 tỉnh Lào Cai đã triển khai Chiến dịch 120 ngày đêm quyết tâm thực hiện nhiệm vụ.

Phát động phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn gắn với mô hình Trạm MRF

Phát động phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn gắn với mô hình Trạm MRF

Ngày 23/10, Ủy ban nhân dân phường Tân Mỹ, Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Công ty TNHH Quốc tế Unilever Việt Nam tổ chức Lễ phát động tuyên truyền hưởng ứng hoạt động phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn gắn với mô hình Trạm MRF nhằm chung tay bảo vệ môi trường, xây dựng khu phố xanh-sạch-đẹp.

Hố sụt vừa phát hiện ở khu vực Chà Nòi-Khe Gát nhìn từ trên cao. (Ảnh: Jungle Boss)

Phát hiện hố sụt khổng lồ ở Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng

Tối 22/10, ông Lê Lưu Dũng, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Jungle Boss - đơn vị chuyên khai thác du lịch mạo hiểm tại Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng cho biết, vừa phối hợp các chuyên gia thuộc Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ và Ban Quản lý Vườn quốc gia khảo sát, đo đạc một hố sụt có quy mô lớn tại khu vực Chà Nòi-Khe Gát.