Bảo tồn bền vững rừng mai cổ tự nhiên độc đáo tại Quảng Trị

Rừng mai vàng gần 300 gốc với đường kính thân 40-45 cm lặng lẽ phát triển, nở hoa đẹp diệu kỳ ở khu vực đầu nguồn khe Làng An, xã Triệu Nguyên, thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Đa Krông, tỉnh Quảng Trị. Phát hiện này đặc biệt ý nghĩa khi sách sử cổ đã ghi chép về rừng mai và bao thế hệ tìm kiếm không thành công. Trước đây, rừng mai chỉ được nhắc đến như huyền thoại trong quần thể danh thắng Non Mai-Sông Hãn.
Cán bộ Ban Quản lý rừng đặc dụng chỉ ra những cây mai cổ thụ có đường kính lớn tại Khu bảo tồn thiên nhiên Đa Krông.
Cán bộ Ban Quản lý rừng đặc dụng chỉ ra những cây mai cổ thụ có đường kính lớn tại Khu bảo tồn thiên nhiên Đa Krông.

Các đợt tuần tra rừng trước đây, lực lượng quản lý rừng đặc dụng thường đi vào mùa khô, khi cây mai đã nở hoa, ra lá cho nên không phân biệt với các loài cây khác trong rừng xanh.

Hiếm thấy ở miền trung

Ông Trương Quang Trung, Giám đốc Ban Quản lý rừng đặc dụng tỉnh Quảng Trị cho biết, cách đây bốn năm, trong một lần kiểm tra rừng định kỳ, đơn vị phát hiện rừng mai cổ thụ đúng thời gian ra hoa, từ tháng Giêng đến tháng ba âm lịch, có hình thái rất đặc biệt, hoa vàng 5 cánh như hoa mai trồng ở vườn nhà, thân cây lớn, dáng cổ thụ, phân bố tập trung ở khu vực rừng tự nhiên tương đối nguyên vẹn. Ban Quản lý rừng đặc dụng xác định đây là rừng hoàng mai và yêu cầu lực lượng của mình không được tiết lộ thông tin về sự phát hiện rừng mai cổ; tăng cường công tác tuần tra chung và khu vực rừng mai chặt chẽ hơn.

Sau nhiều lần điều tra, đơn vị ước định rừng mai vàng có tuổi đời hàng trăm năm, phân bố, sinh trưởng ở khu vực tương đối hẹp, diện tích khoảng vài héc-ta, mọc chung với các loài cây tự nhiên thuộc rừng xanh trung bình ở độ cao khoảng 300m so với mực nước biển. Ngoài gần 300 gốc mai vàng cổ thụ, còn nhiều cây mai đường kính thân dưới 10 cm phát triển tốt. Đây là quần thể rừng mai rất độc đáo, hiếm có, không chỉ ở địa phương, mà còn cả khu vực miền trung.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị Hồ Xuân Hòe cho biết, công tác quản lý, bảo vệ rừng ngày càng được chú trọng, có sự ổn định; lực lượng nhận khoán bảo vệ rừng đi vào hoạt động chuyên nghiệp, cho nên sở quyết định cho công bố thông tin rừng mai vàng cổ thụ nhằm có biện pháp nghiên cứu và bảo tồn loài mai cổ thụ này để tránh mất đi một di sản thiên nhiên quý giá giữa đại ngàn. Sở chỉ đạo Ban Quản lý rừng đặc dụng tỉnh kêu gọi các chương trình, dự án, phối hợp điều tra đa dạng sinh học; nghiên cứu về quần thể mai vàng tiến đến làm hồ sơ đề nghị cơ quan chức năng công nhận vườn cây di sản trong thời gian tới.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Lê Đức Thọ, Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý Di tích và Bảo tàng tỉnh Quảng Trị, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cho phép công bố về rừng mai cổ với hình ảnh thuyết phục đã mang lại niềm vui lớn cho Quảng Trị. Sông Hãn (Thạch Hãn) vẫn nằm đấy, Non Mai không còn là huyền thoại nữa. Núi Non Mai đi với sông Thạch Hãn, là biểu trưng cho đất nước, văn hóa của vùng đất Quảng Trị. Việc tồn tại rừng mai cổ càng làm cho danh thắng thêm độc đáo, hiếm nơi có được. Non Mai-Sông Hãn là biểu trưng văn hóa quan trọng của Quảng Trị.

Gợi mở nhiều tiềm năng nghiên cứu khoa học

Ông Hồ Xuân Hòe cho biết, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị đang có kế hoạch nghiên cứu chuyên sâu về rừng mai vàng cổ. Việc ghi nhận quần thể mai vàng không chỉ có ý nghĩa về mặt cảnh quan, còn gợi mở nhiều tiềm năng nghiên cứu khoa học cụ thể về đặc điểm sinh học, giá trị di truyền và khả năng thích nghi của loài trong điều kiện tự nhiên đặc thù của khu vực. Các nghiên cứu sẽ tập trung vào tái sinh tự nhiên, đa dạng di truyền và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu; giá trị sinh thái và tiềm năng ứng dụng trong bảo tồn, phục hồi rừng có giá trị cao.

Để bảo vệ rừng mai được an toàn hơn sau khi công bố thông tin, sở giao cho Ban Quản lý rừng đặc dụng tỉnh xây dựng kế hoạch cụ thể nhằm tăng cường quản lý, bảo vệ rừng.

Để bảo vệ rừng mai được an toàn hơn sau khi công bố thông tin, sở giao cho Ban Quản lý rừng đặc dụng tỉnh xây dựng kế hoạch cụ thể nhằm tăng cường quản lý, bảo vệ rừng. Lực lượng kiểm lâm địa bàn và các tổ bảo vệ rừng được tăng cường kiểm tra, tuần tra ở tần suất cao hơn, nhất là vào thời điểm cao điểm như trước và sau Tết hoặc mùa khô, khi nguy cơ xâm nhập, khai thác trái phép thường gia tăng. Ban quản lý đã bố trí một chốt trực bảo vệ rừng mai 24/24 giờ ngay trên đường đi vào rừng khu bảo tồn thiên nhiên và rừng mai. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu rõ giá trị của rừng và cùng tham gia bảo vệ.

Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ lồng ghép các giải pháp kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm việc khai thác giá trị rừng mai cổ luôn gắn với trách nhiệm bảo tồn, không làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái tự nhiên và an ninh rừng. Mô hình du lịch sinh thái quy mô nhỏ, có kiểm soát sẽ được ưu tiên phát triển. Bất kỳ hoạt động phát triển du lịch nào cũng phải dựa trên nguyên tắc không xâm hại, không làm thay đổi hệ sinh thái tự nhiên và bảo đảm hài hòa giữa ba yếu tố bảo tồn, giáo dục, sinh kế cộng đồng. Rừng mai cổ sẽ không trở thành điểm du lịch đại trà, mà sẽ là điểm đến đặc thù dành cho những đoàn khách nhỏ, các chuyên gia có nhu cầu tìm hiểu về thiên nhiên, thực vật bản địa và giá trị bảo tồn.

Theo ông Trương Quang Trung, Ban Quản lý rừng đặc dụng tỉnh mong tiếp tục nhận được sự đồng hành của chính quyền địa phương trong việc nâng cao nhận thức người dân, tạo dựng môi trường thuận lợi để người dân sống gần rừng trở thành lực lượng nòng cốt trong công tác bảo vệ rừng, gìn giữ an toàn cho rừng mai cổ quý hiếm. Đồng thời, đơn vị mong nhận được sự đồng hành của các nhà nghiên cứu, viện nghiên cứu, trường đại học, các tổ chức chuyên môn và nguồn lực đầu tư để những giá trị của rừng mai cổ được nghiên cứu, ghi nhận đầy đủ, phục vụ không chỉ cho công tác bảo tồn mà còn cho giáo dục, du lịch, phát triển bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Du khách lên đảo Cô Tô được hướng dẫn sử dụng túi đựng thân thiện với môi trường thay cho túi nilon và túi nhựa. (Ảnh: QUANG THỌ)

Giải pháp giảm rác thải nhựa trong du lịch

Tình trạng xả rác thải nhựa trong du lịch đang tạo sức ép ngày càng lớn đối với nhiều địa phương. Nếu không sớm khắc phục, áp lực bảo vệ môi trường tiếp tục gia tăng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điểm đến và tính bền vững của ngành du lịch.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Từ những vùng đất từng bị xem là chai cứng, khó canh tác, các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ sinh học đang từng bước tạo nên sự thay đổi rõ rệt. Không chỉ giúp giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao giá trị nông sản, những vườn chanh leo, dâu tây, cà chua… còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp xanh, bền vững.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Khu vực Nam Bộ nắng nóng gay gắt tới hết tháng 4

Ngày 27/4, ở khu vực Nam Bộ có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-37 độ C. Cơ quan khí tượng dự báo, ngày 28-29/4 tới, khu vực Nam Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng gay gắt và tình hình nắng nóng tại đây có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 30/4.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa to đến rất to, trời chuyển mát

Dự báo, do ảnh hưởng không khí lạnh, từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to, trời chuyển mát. Tàu thuyền trên biển khu vực phía bắc vịnh Bắc Bộ và vùng biển phía bắc khu vực bắc Biển Đông đề phòng gió mạnh cấp 5-6, giật cấp 7, biển động, sóng biển cao 1,5-2,5m.

Mỏ than Khánh Hòa, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh NGỌC LINH)

Bài 2: Xử lý đồng bộ các điểm nghẽn

Sau bước chuyển về thể chế, điều cần thiết là tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc trong tổ chức thực hiện. Từ mặt bằng, thủ tục, nhân lực đến cơ chế tài chính và chế tài xử lý, nhiều điểm nghẽn vẫn cần được xử lý đồng bộ để nguồn lực khoáng sản được khai thác hiệu quả, minh bạch và bền vững.

Các bạn học sinh thích thú khi được trực tiếp trải nghiệm “Trạm Nghe chim kể chuyện” ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Độc đáo “Trạm Nghe chim kể chuyện”

Trong khuôn khổ Lễ hội “Sắc Sưa Hương Trà - Đà Nẵng 2026”, sáng 26/4, Ủy ban nhân dân phường Hương Trà, thành phố Đà Nẵng tổ chức lễ khánh thành “Trạm Nghe chim kể chuyện”. Đây là một hoạt động ý nghĩa, giàu tính nhân văn và gắn kết cộng đồng.