Bảo đảm an ninh, quốc phòng gắn với phát triển bền vững

Ngày 13/11, tại Hà Nội, Viện An ninh phi truyền thống (Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức Tọa đàm tham gia góp ý vào dự thảo các Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng với chủ đề "Bảo đảm an ninh, quốc phòng gắn với phát triển bền vững trong định hướng chiến lược Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam".

Tọa đàm được tổ chức với mục tiêu làm rõ hơn những luận cứ lý luận và thực tiễn về mối quan hệ gắn bó, tương hỗ giữa an ninh-quốc phòng và phát triển bền vững. Từ đó, đề xuất các định hướng, giải pháp mang tính chiến lược phục vụ công tác chuẩn bị Văn kiện Đại hội XIV của Đảng và các chiến lược phát triển trong thời kỳ mới.

Kết quả của cuộc tọa đàm sẽ là nguồn tư liệu quý báu, đóng góp thiết thực vào việc hoàn thiện các Văn kiện Đại hội XIV của Đảng; đồng thời cung cấp cơ sở khoa học để gắn kết chặt chẽ giữa phát triển bền vững với củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, góp phần giữ vững ổn định chính trị-xã hội và phát triển đất nước phồn vinh.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, Trung tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Yêm, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống nhấn mạnh, trong tiến trình phát triển của đất nước, bảo đảm vững chắc an ninh, quốc phòng luôn là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên; đồng thời là nền tảng để phát triển kinh tế-xã hội bền vững, hướng tới mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Bước vào giai đoạn chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, chúng ta đang đứng trước những yêu cầu mới, thách thức mới trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gay gắt và tác động mạnh mẽ của cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

“Điều đó đòi hỏi chúng ta phải tiếp tục đổi mới tư duy, củng cố tiềm lực quốc phòng-an ninh, đồng thời phát triển nhanh và bền vững kinh tế, xã hội, môi trường, bảo đảm sự ổn định và đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới giàu mạnh, thịnh vượng, hùng cường”, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống Nguyễn Xuân Yêm nhấn mạnh.

Khái quát và gợi mở những vấn đề về quản trị an ninh phi truyền thống trong bối cảnh mới và góp ý những nội dung dự thảo Văn kiện, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Đình Phi, Hiệu trưởng Trường Quản trị và Kinh doanh cho biết: Đối với an ninh phi truyền thống, chúng ta cần xem xét sự ổn định và an toàn của trụ cột chính trị. Các rủi ro phi truyền thống cũng đe dọa nghiêm trọng đến sự an toàn, ổn định và bền vững của nền kinh tế, xã hội và môi trường.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Đình Phi đề xuất, về tự chủ chiến lược, Việt Nam cần chủ động hội nhập và xây dựng các chiến lược cụ thể dựa trên năng lực nội tại, hợp tác quốc tế và sự tham vấn từ các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân. Về quản trị chiến lược, cần có những quy định rõ ràng về trách nhiệm pháp lý đối với những người tham gia quản trị chiến lược, tương tự như trong luật môi trường, để bảo đảm tính nghiêm minh và hiệu quả.

Bên cạnh đó, về đào tạo chuyên nghiệp, cần đẩy mạnh đào tạo, nâng cao tư duy chiến lược cho đội ngũ cán bộ, lãnh đạo, trang bị cho họ kiến thức, kỹ năng và công cụ quản trị chiến lược. Đồng thời, cần xây dựng các tổ chức tư vấn độc lập, có năng lực và uy tín, để hỗ trợ công tác hoạch định và thực thi chiến lược.

Đóng góp vào dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, tập trung vào lĩnh vực quốc phòng-an ninh, Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Bá Dương (Tổng cục Chính trị, Bộ Quốc phòng) nêu rõ, trong bối cảnh mới, các mối đe dọa phi truyền thống như: dịch bệnh, thiên tai, khủng bố, tội phạm mạng... tác động trực tiếp đến đời sống người dân, đến sự ổn định xã hội.

Vì vậy, Văn kiện nên bổ sung quan điểm: “An ninh con người là hạt nhân của an ninh quốc gia”; nhấn mạnh mọi chính sách, mọi biện pháp quốc phòng, an ninh đều hướng tới bảo vệ lợi ích, tính mạng và quyền lợi cơ bản của nhân dân. Cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, năng lực ứng phó linh hoạt, đồng thời nâng cao ý thức tự bảo vệ của người dân, doanh nghiệp, cộng đồng.

Bên cạnh đó, Văn kiện nên nhấn mạnh: "Kinh tế an ninh-An ninh kinh tế", nghĩa là vừa phát triển kinh tế vừa nâng cao khả năng tự chủ quốc phòng, bảo vệ chủ quyền, bảo đảm chuỗi cung ứng, hạ tầng trọng yếu. Việc này còn bao gồm bảo vệ dữ liệu, hạ tầng số, nghiên cứu công nghệ quốc phòng-an ninh theo hướng phục vụ cả mục tiêu kinh tế lẫn quốc phòng.

Tại tọa đàm, một số ý kiến nêu rõ, Văn kiện cần thể hiện rõ tư tưởng "tự chủ chiến lược", trong đó, bảo vệ Tổ quốc là chiến lược quốc gia trung tâm, các chiến lược quốc phòng-an ninh là thành phần cấu thành; Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp, toàn diện sự nghiệp quốc phòng, an ninh; quốc phòng, an ninh, đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên.

Bên cạnh đó, phải thể hiện tư duy mới về chiến tranh công nghệ cao, an ninh phi truyền thống, an ninh dữ liệu, an ninh môi trường và công nghiệp quốc phòng lưỡng dụng, những yếu tố gắn trực tiếp với chuyển đổi số quốc gia.

Đồng thời, xây dựng Chiến lược an ninh quốc gia toàn diện đến năm 2050, xác định rõ các trụ cột của an ninh phi truyền thống, thiết lập cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các bộ, ngành, địa phương; xây dựng văn hóa ứng phó rủi ro cộng đồng, lấy con người làm trung tâm, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển bền vững.