Bảo đảm an ninh nguồn nước

Nước là nguồn tài nguyên quý giá, có vai trò quan trọng trong phát triển nhanh và bền vững đất nước, góp phần nâng cao đời sống người dân, bảo vệ môi trường.
Công nhân Nhà máy nước An Bình, huyện Nam Sách (Hải Dương) vận hành máy cấp nước sinh hoạt cho người dân.
Công nhân Nhà máy nước An Bình, huyện Nam Sách (Hải Dương) vận hành máy cấp nước sinh hoạt cho người dân.

Mặc dù vậy, nguồn nước của Việt Nam đang đối mặt nhiều thách thức do sụt giảm về trữ lượng, ô nhiễm, nước biển dâng hay sự phụ thuộc vào nguồn nước sản sinh từ bên ngoài lãnh thổ… Bảo đảm an ninh nguồn nước là vấn đề cấp bách, là trách nhiệm và nghĩa vụ của cả hệ thống chính trị cũng như toàn dân.

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, thực hiện Kết luận số 36-KL/TW ngày 23/6/2022 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đến nay các bộ, ngành, địa phương đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý điều hòa các nguồn nước sẵn có.

Hiện nay, 56/63 địa phương có chương trình, kế hoạch hành động hoặc đề án để bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước. Các địa phương đã thực hiện việc nâng cao nhận thức về tầm quan trọng bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước trong tình hình mới; đồng thời hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước.

Các cơ quan chức năng đã tích cực phòng ngừa, kịp thời phát hiện, đấu tranh ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm an ninh, an toàn nguồn nước và đập. Công tác giám sát, kiểm kê, điều tra cơ bản liên quan đến số lượng, chất lượng và kết cấu hạ tầng ngành nước được tăng cường; qua đó, cung cấp kịp thời số liệu phục vụ nghiên cứu, xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành và hỗ trợ cơ quan quản lý xử lý các nhiệm vụ cấp bách về cấp nước, tiêu thoát nước, bảo vệ và phát triển tài nguyên nước.

Một số tỉnh khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Ðồng bằng sông Cửu Long đã đầu tư xây dựng công trình bảo vệ, kiểm soát nguồn nước, cấp, trữ nước cho các vùng bị ảnh hưởng lớn do biến đổi khí hậu; hiện đại hóa vận hành hệ thống công trình, bảo đảm chủ động trữ nước ngọt, điều hòa, phân phối nguồn nước trong tỉnh, liên huyện.

Mặt khác, các địa phương đã nghiên cứu xây dựng các chương trình phát triển khoa học-công nghệ và triển khai các dự án ứng dụng công nghệ tiên tiến trong quản lý nguồn nước; khuyến khích, ưu tiên các nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học-công nghệ để tái sử dụng nước, phát triển, tạo nguồn nước mới, thu, tích trữ, điều tiết, điều hoà, chuyển nước, liên kết nguồn nước; tăng cường bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn sinh thủy, phòng, chống ô nhiễm, suy thoái, cạn kiệt nguồn nước…

Tuy nhiên, việc phổ biến, tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân trong bảo vệ, khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên nước và tuân thủ các quy định của pháp luật bảo vệ và sử dụng nước chưa được triển khai sâu rộng. Hơn nữa, nội dung bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật khác nhau, còn thiếu đồng bộ, chưa kịp thời.

Nguồn nước đang được nhiều bộ, ngành cùng tham gia quản lý, trong khi cơ chế phối hợp trong quản lý, khai thác sử dụng, bảo vệ nguồn nước còn có mặt hạn chế. Việc quy hoạch hạ tầng kết cấu ngành nước còn thiếu đồng bộ, thiếu sự điều phối chung; các hoạt động phát triển kinh tế, đô thị hóa, công nghiệp hóa, chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp và thói quen sử dụng nước chưa tiết kiệm của người dân trong thời gian qua đã và đang tạo sức ép lớn đến cơ sở hạ tầng ngành nước; xung đột về khai thác, sử dụng nước giữa các ngành kinh tế trong nội tại lưu vực như giữa thủy điện với thủy lợi, giao thông thủy, thủy sản... đang diễn ra.

Riêng khu vực Ðồng bằng sông Cửu Long cũng đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng liên quan đến an ninh nguồn nước như: Sự gia tăng các chuỗi đập thủy điện ở thượng nguồn; chuyển hướng dòng chảy sông Mê Kông sang các khu vực khác; suy giảm chất lượng môi trường đất và nước; mâu thuẫn trong phân bổ nguồn nước và hiệu quả sử dụng nước thấp; khai thác tài nguyên nước vượt quá mức cho phép, cùng với tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu và hiện tượng nước biển dâng…

Phó Cục trưởng Thủy lợi Lương Văn Anh cho rằng: “Ðồng bằng sông Cửu Long vào mùa khô có 2 đợt triều cường lớn nên gây xâm nhập mặn cao. Vì vậy rất cần các giải pháp tổng thể liên quan nguồn nước. Các giải pháp vận hành và khai thác phải được đồng bộ và triển khai liên hệ thống để mang lại hiệu quả cao. Ðồng thời, việc truyền thông rất quan trọng trong việc cung cấp thông tin về giải pháp khắc phục cho người dân”.

Còn theo Phó trưởng Phòng An ninh nguồn nước (Cục Thủy lợi) Ðinh Thanh Mừng: “Vấn đề thiếu nước tại Ðồng bằng sông Cửu Long thường chưa được chú trọng đúng mức. Vì vậy sau đợt hạn hán, xâm nhập mặn năm 2019-2020, vai trò của việc tăng cường chỉ đạo trong quản lý nguồn nước trở nên cấp thiết. Khác với các loại cây trồng khác, cây ăn quả tại khu vực này là đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi thiếu nước, khó phục hồi hơn”.

Nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước, thời gian tới, cùng với việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến nguồn nước, các bộ, ngành, địa phương cần xem xét, nghiên cứu thống nhất tổ chức quản lý khai thác vận hành công trình thủy lợi vùng Ðồng bằng sông Cửu Long; nghiên cứu cơ chế huy động nguồn lực cho sửa chữa, nâng cấp công trình thủy lợi, nhất là công trình hồ, đập nhỏ xuống cấp, nguy cơ mất an toàn; đồng thời, tuyên truyền cho người dân về tầm quan trọng của việc bảo vệ, sử dụng nước tiết kiệm, sử dụng nước sạch.

Các cơ quan chức năng cần tập trung nghiên cứu giải pháp lâu dài chủ động ứng phó với tác động bất lợi từ biến đổi khí hậu; giải quyết vấn đề khó khăn lấy nước ở hạ du do hạ thấp mực nước, xâm nhập mặn, ô nhiễm, suy thoái nguồn nước.

Ðịa phương và các doanh nghiệp nên đầu tư các hệ thống cấp nước sinh hoạt tập trung, quy mô lớn phục vụ sinh hoạt của người dân; trữ nước ngọt mùa lũ phục vụ sản xuất, sinh hoạt trong mùa khô; chuyển đổi sản xuất khu vực Ðồng bằng sông Cửu Long và phòng chống ngập các khu đô thị, công nghiệp do mưa lớn, triều cường dâng. Cơ quan chuyên môn tiếp tục nghiên cứu ban hành quy định, chính sách huy động nguồn lực hỗ trợ bảo vệ các nguồn nước hiện có, phục hồi nguồn nước bị suy thoái, ô nhiễm…

Có thể bạn quan tâm

Mô hình trồng thử nghiệm linh chi dưới tán rừng tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Xuân Lộc.

Lâm nghiệp Việt Nam từ khát vọng đến hành động thực thi cam kết Net Zero 2050

Trong bối cảnh thực thi cam kết đạt phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050, ngành lâm nghiệp Việt Nam đang đứng trước sứ mệnh lịch sử kép: Phải bứt tốc trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có sức cạnh tranh toàn cầu; vừa khẳng định vai trò là "bể hấp thụ carbon" cốt lõi, bảo vệ vững chắc an ninh sinh thái quốc gia.

Nhiều ao cá bạc trăm triệu tại khóm 4 phường Tân Thành (tỉnh Cà Mau) bị chết trắng do sự cố môi trường.

Cà Mau chỉ đạo khắc phục hậu quả môi trường vụ cây trồng, cá nuôi chết hàng loạt

Liên quan đến phản ánh của người dân phường Tân Thành về cây trồng, vật nuôi bị ảnh hưởng bởi quá trình thi công dự án mở rộng Cảng hàng không Cà Mau, lãnh đạo tỉnh vừa có văn bản chỉ đạo quyết liệt nhằm bảo vệ sinh kế của người dân, buộc chủ đầu tư và nhà thầu phải khẩn trương bồi thường và khắc phục môi trường sản xuất.

Trạm sạc xe máy điện tại một Trung tâm thương mại ở Hà Nội. (Ảnh ĐỨC TÙNG)

Phát triển hạ tầng sạc cho giao thông xanh

Chuyển đổi sang phương tiện phát thải thấp đang trở thành xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, để xe điện thật sự đi vào đời sống, cần giải quyết bài toán quy hoạch, hạ tầng sạc, chính sách hỗ trợ và hành vi sử dụng của người dân.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 6/5/2026: Cả nước ngày nắng, chiều tối nhiều nơi xuất hiện mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 6/5/2026: Cả nước ngày nắng, chiều tối nhiều nơi xuất hiện mưa dông

Hôm nay, thời tiết trên cả nước nhìn chung khá thuận lợi với trạng thái ít mưa, trời nắng tại nhiều khu vực. Bắc Bộ và miền Trung duy trì hình thái thời tiết ổn định, trong khi cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cần lưu ý khả năng xuất hiện mưa dông về chiều tối, cục bộ có thể kèm hiện tượng thời tiết cực đoan.

Lãnh đạo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi phát động Tuần lễ quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường năm 2026.

Phát động Tuần lễ quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường năm 2026

Ngày 5/5, tại xã Nhữ Khê, tỉnh Tuyên Quang, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang, UNICEF Việt Nam tổ chức Lễ phát động Tuần lễ quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường năm 2026 với chủ đề “Cấp nước an toàn - Ứng dụng công nghệ số - Phát triển bền vững”.

(Ảnh minh họa)

Thời tiết ngày 5/5: Cả nước có nắng nhưng không xuất hiện nắng nóng, mưa dông vào chiều tối và đêm

Dự báo, ngày 5/5, hầu hết các khu vực trên cả nước ban ngày trời nắng nhưng không xuất hiện nắng nóng, mưa dông giải nhiệt tập trung vào chiều tối và đêm. Khu vực Hà Nội không mưa, trưa chiều giảm mây trời nắng, thời tiết dễ chịu, nhiệt độ thấp nhất từ 22-24 độ C, cao nhất từ 28-30 độ C.

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chia sẻ về hiện tượng thời tiết cực đoan.

Mưa đá xuất hiện trên diện rộng ở miền bắc là hiện tượng hiếm gặp

Những ngày đầu tháng 5, hàng loạt địa phương ở khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ liên tiếp ghi nhận dông, lốc, sét, mưa đá với cường độ mạnh, gây thiệt hại về nhà cửa, hoa màu và tài sản của người dân. Đáng chú ý, mưa đá không chỉ xuất hiện ở khu vực miền núi mà còn lan rộng xuống trung du, đồng bằng, thậm chí cả Thủ đô Hà Nội.

[Video] Cảnh báo mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ

[Video] Cảnh báo mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, hiện khối không khí lạnh ở phía Bắc đang di chuyển xuống phía Nam, gây mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, có nơi mưa rất to, nhiệt độ giảm.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/5/2026: Không khí lạnh tràn xuống, Bắc Bộ chuyển mưa dông, Trung Bộ còn nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/5/2026: Không khí lạnh tràn xuống, Bắc Bộ chuyển mưa dông, Trung Bộ còn nắng nóng

Không khí lạnh bắt đầu tác động đến thời tiết nước ta trong ngày hôm nay, khiến khu vực Bắc Bộ chuyển sang trạng thái mưa dông từ trưa và chiều. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì nắng nóng diện rộng trước khi mưa dông xuất hiện vào chiều tối và đêm. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có nắng ban ngày.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 3/5/2026: Bắc Bộ sắp đón mưa lớn, Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng mạnh ban ngày

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 3/5/2026: Bắc Bộ sắp đón mưa lớn, Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng mạnh ban ngày

Không khí lạnh từ phía Bắc sẽ bắt đầu tác động đến nước ta từ ngày mai 3/5, khiến thời tiết Bắc Bộ chuyển mưa dông từ trưa và chiều. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì trạng thái nắng nóng trước khi mưa dông xuất hiện vào cuối ngày; Nam Bộ tiếp tục ngày nắng, chiều tối có khả năng xuất hiện dông rải rác.