Bài 2: Sắp xếp tổ chức bộ máy hoạt động hiệu lực, hiệu quả

Chủ động thực thi nghiêm túc chủ trương

Cùng với triển khai Nghị quyết số 18-NQ/TW, ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”, các địa phương cũng chủ động triển khai Nghị quyết số 39-NQ/TW về tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ công chức, viên chức, Nghị quyết của Quốc hội về sắp xếp các đơn vị hành chính. Sau hơn 7 năm triển khai, ghi nhận những kết quả tích cực.

Tỉnh ủy Bắc Ninh nghiêm túc chỉ đạo, triển khai kịp thời đến các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị, cụ thể hóa thành kế hoạch, chương trình, đề án, cho nên việc thực hiện sắp xếp, tinh giản đầu mối và biên chế trong toàn hệ thống chính trị của tỉnh vượt mục tiêu. Tỉnh giải thể, sáp nhập, giảm 293 đầu mối các cơ quan, tổ chức, đơn vị. Giảm 327 cán bộ, công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý, trong đó, giảm 179 cấp trưởng và 148 cấp phó. Về tinh giản biên chế, giai đoạn 2015-2021, toàn tỉnh tinh giản 5.140 biên chế. Giai đoạn 2022-2026, tỉnh tiếp tục thực hiện giảm 5% biên chế công chức và 10% biên chế viên chức theo quy định.

Bằng sự đoàn kết, thống nhất, cùng tinh thần quyết tâm, quyết liệt, quyết làm, cá thể hóa trách nhiệm từ cấp tỉnh đến cấp cơ sở, Tỉnh ủy Nam Định khẩn trương chỉ đạo triển khai sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, xã, trở thành tỉnh đầu tiên trong cả nước hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023-2025 với số lượng các đơn vị sắp xếp lớn (giảm 1 huyện và 51 đơn vị hành chính cấp xã). Đồng thời, Nam Định tập trung chỉ đạo thực hiện tốt công tác sắp xếp tổ chức, bộ máy của hệ thống chính trị; hoàn thành việc giảm 10% biên chế công chức (giảm 294 biên chế) và 10% số lượng người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước (3.437 người); hoàn thành công tác sắp xếp, sáp nhập thôn (xóm), tổ dân phố giai đoạn 2021-2022; xây dựng và triển khai Đề án vị trí việc làm, điều chỉnh vị trí việc làm theo đúng quy định tại Nghị định của Chính phủ.

Tại Ninh Thuận, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Tỉnh ủy Mẫu Thái Phương cho biết, khi có Nghị quyết số 18, Tỉnh ủy đã ban hành Kế hoạch số 92-KH/TU, ngày 21/2/2018, cụ thể hóa các mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp thực hiện nghị quyết. Kết quả, tỉnh Ninh Thuận đã sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy các đơn vị trực thuộc, giảm 84 phòng, ban; 210 lãnh đạo cấp phòng thuộc sở, ban, ngành cấp tỉnh; giảm 6 đơn vị hành chính trực thuộc sở, ngành, 42 phòng, đội, trạm, tổ và tương đương trực thuộc và 18 lãnh đạo phòng các đơn vị trực thuộc sở, ngành cấp tỉnh; giảm 12 phòng chuyên môn, 36 lãnh đạo phòng thuộc ủy ban nhân dân cấp huyện. Đồng thời, tinh giảm 525 biên chế cán bộ, công chức, đạt tỷ lệ 19,92%; giảm 2.258 biên chế viên chức, đạt tỷ lệ hơn 17%.

Một số đảng bộ cấp huyện tại nhiều địa phương cũng ghi nhận những kết quả khá rõ nét. Giai đoạn 2017-2024, huyện Lệ Thủy (Quảng Bình) giảm 12 biên chế khối Đảng, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể cấp huyện; khối chính quyền huyện giảm 317 biên chế. Tính đến cuối tháng 11/2024, số lượng đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phân cấp quản lý của UBND huyện đã giảm 16 đơn vị. Một số đơn vị có người đứng đầu đồng thời thực hiện hai chức danh khẳng định hoạt động hiệu quả, được các cấp ủy thống nhất tiếp tục thực hiện. Tại huyện Ninh Sơn (Ninh Thuận), đồng chí Lê Văn Chín, Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy khẳng định, việc bố trí Trưởng ban Tuyên giáo Huyện ủy đồng thời là Giám đốc Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện vừa giảm được cán bộ lãnh đạo quản lý, vừa trực tiếp tăng cường sự lãnh đạo của Ban Thường vụ đối với hoạt động của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện. Thấy rõ hiệu quả thực tiễn, Huyện ủy Ninh Sơn thống nhất tiếp tục thực hiện mô hình này trong giai đoạn tới, khi Ban Tuyên giáo sáp nhập với Ban Dân vận Huyện ủy.

Tinh thần trách nhiệm, chủ động của các cấp ủy đã tháo gỡ được nhiều vướng mắc trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và địa giới hành chính, nhất là công tác cán bộ. Tại thành phố Phan Rang-Tháp Chàm (Ninh Thuận), 3 phường Tấn Tài, Mỹ Hương, Kinh Dinh sáp nhập thành phường Kinh Dinh, 2 phường Thanh Sơn và Phủ Hà sáp nhập thành phường Phủ Hà và bắt đầu đi vào hoạt động từ ngày 1/11/2024. Khó khăn là đội ngũ cán bộ dôi dư khá lớn khi sáp nhập nhiều đơn vị hành chính. Theo Trưởng ban Tổ chức Thành ủy Đặng Quốc Thịnh, đón trước chủ trương của Trung ương về sáp nhập đơn vị hành chính, Thành ủy chỉ đạo các cơ quan của thành phố và các phường, xã không tuyển thêm biên chế. Đơn vị nào thiếu hụt thì điều chuyển cán bộ từ nơi khác về hoặc phân công kiêm nhiệm, kể cả khi có cán bộ về hưu. Nhờ đó, hai năm qua, thành phố có khá nhiều vị trí trống dành cho cán bộ thuộc diện dôi dư. Đến thời điểm sáp nhập 5 phường thành 2 phường, thành phố chủ động trong bố trí cán bộ, bảo đảm nguyên tắc đúng vị trí việc làm.

Bài học không để bị động trong công tác cán bộ được Ninh Bình vận dụng hiệu quả. Cuối năm 2024, thành phố Ninh Bình và huyện Hoa Lư sáp nhập thành thành phố Hoa Lư. Hiện nay, khi tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 18 tại thành phố Hoa Lư, số lượng cán bộ thuộc diện phải sắp xếp đông gấp hai lần các đơn vị khác.

Khẩn trương, quyết liệt, đồng bộ

Quán triệt sâu sắc tinh thần tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 18 của Trung ương, tại nhiều địa phương, không khí sắp xếp tinh gọn bộ máy diễn ra khẩn trương, nghiêm túc, thể hiện quyết tâm chính trị cao. Đánh giá việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 18 của một số cấp ủy, tổ chức đảng, địa phương chưa chủ động, chưa kịp thời, thực hiện có lúc còn nóng vội, chưa hiệu quả, tỉnh Ninh Thuận chỉ đạo tiếp tục thực hiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy trong thời gian tới theo đúng tinh thần chỉ đạo của Trung ương, bảo đảm tiến độ, kịp thời, trách nhiệm và chất lượng; bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, tránh chồng chéo, tham nhũng, quan liêu, tiêu cực. Tỉnh ủy Quảng Ngãi yêu cầu việc xây dựng đề án sáp nhập, chuyển chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị theo tinh thần không để đứt gãy tổ chức hoạt động, ảnh hưởng công việc chung. Thành phố Đà Nẵng chọn chủ đề năm 2025 là “Năm tập trung sắp xếp tinh gọn bộ máy gắn với cắt giảm thủ tục hành chính, triển khai hiệu quả tổ chức chính quyền đô thị và các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy mạnh mẽ tăng trưởng kinh tế”. Thành ủy yêu cầu trong khi thực hiện không để xảy ra tình trạng cán bộ chờ sắp xếp, thu mình, sợ va chạm, sợ “mất phiếu” hoặc tình trạng cán bộ lợi dụng “đánh bóng” tên tuổi, vận động để được vào các vị trí sau sắp xếp. Tỉnh ủy Quảng Bình ngoài thực hiện yêu cầu chung, còn nhấn mạnh việc các cơ quan, đơn vị, địa phương, cán bộ, công chức, viên chức trong toàn hệ thống chính trị thực hiện nghiêm kỷ luật phát ngôn, cung cấp thông tin; đấu tranh, phản bác kịp thời những thông tin giả, tin xấu độc ảnh hưởng tiêu cực đến chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.

Để các chủ trương của Trung ương kịp thời đến với cán bộ, đảng viên và nhân dân, nhiều địa phương tăng cường đổi mới công tác tuyên truyền. Tỉnh ủy Long An tổ chức hội nghị trực tiếp và trực tuyến đến lãnh đạo các xã, phường, thị trấn. Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh ban hành hướng dẫn tuyên truyền về tổng kết Nghị quyết số 18 và sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Cùng với chỉ đạo tuyên truyền nêu bật yêu cầu, nguyên tắc việc tổng kết, Ban Tuyên giáo Thành ủy đề nghị đa dạng hóa hình thức tuyên truyền thông qua tọa đàm, hội thảo khoa học, diễn đàn và trên các nền tảng số. Ban Tuyên giáo Thành ủy Lạng Sơn (tỉnh Lạng Sơn) sớm ban hành công văn về định hướng công tác tuyên truyền việc tổng kết Nghị quyết số 18, trong đó chú trọng tuyên truyền miệng kết hợp các hình thức cổ động trực quan như áp-phích, tranh ảnh, khẩu hiệu, băng-rôn. Cấp ủy các địa phương chủ động nắm bắt thông tin dư luận xã hội, ghi nhận ý kiến của cán bộ, công chức, người dân; lan tỏa những thông tin tích cực, đấu tranh, phản bác các thông tin giả, xuyên tạc. Những giải pháp này góp phần thống nhất tư tưởng, tăng đồng thuận xã hội, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy. Tại các địa phương, ngày càng có nhiều cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu tiên phong, gương mẫu trong thực hiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy.

“Chỉ bàn làm, không bàn lùi” là quan điểm của Bắc Ninh trong tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 18. Tỉnh ủy Bắc Ninh yêu cầu các đồng chí đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị gương mẫu, chủ động, quyết liệt trong thực hiện và làm sao để các đơn vị sau sáp nhập, hoặc kết thúc hoạt động phải bảo đảm tính tổng thể, đồng bộ, liên thông; kết hợp hài hòa giữa kế thừa, ổn định với đổi mới. Bắc Ninh là địa phương đầu tiên trong cả nước thực hiện hợp nhất Ban Tuyên giáo và Ban Dân vận Tỉnh ủy với tên gọi mới là Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, công bố các quyết định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy và quy chế hoạt động. Đã có khoảng 10 đồng chí thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý có đơn xin về hưu trước tuổi. Cùng với Bắc Ninh, Tỉnh ủy Lâm Đồng quyết định hợp nhất Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy và Ban Dân vận Tỉnh ủy kể từ ngày 3/2, với tên gọi Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Lâm Đồng. Sau hợp nhất, bộ máy Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Lâm Đồng có văn phòng ban và 4 phòng chuyên môn nghiệp vụ.

Sau khi Tỉnh ủy Bình Phước tổng kết thực hiện Nghị quyết số 18, Thị ủy Chơn Thành chỉ đạo UBND thị xã xây dựng, thông qua các đề án sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy của các cơ quan, đơn vị. Dự kiến sau sắp xếp còn 9 cơ quan chuyên môn, giảm 2 cơ quan chuyên môn so với trước. UBND huyện Bù Đăng đã trình HĐND huyện thông qua nghị quyết giải thể Phòng Y tế và chuyển chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực y tế về Văn phòng HĐND và UBND huyện thực hiện.

Thực tiễn nhiều địa phương cho thấy việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy được triển khai khẩn trương, nghiêm túc, xây dựng phương án bảo đảm chặt chẽ, khoa học và đúng tiến độ. Đến thời điểm này, các phương án (dự kiến) về việc sắp xếp, sáp nhập, tinh gọn tổ chức bộ máy đối với các sở, ngành, địa phương đã cơ bản được xây dựng xong. Nhiều tổ chức, cơ quan, đơn vị được hình thành mới đã đi vào hoạt động, bước đầu thể hiện rõ tính năng động, hiệu quả, được nhân dân ghi nhận, đánh giá cao.
______________
(Còn nữa)
(★) Xem Báo Nhân Dân từ số ra ngày 20/1/2025.
(Tiếp theo kỳ trước) (★)