Ưu tiên các giải pháp khu vực
Thông báo từ Nhà trắng cho biết, tại Hội nghị ở Mexico, sự kiện được xem như “Hội nghị cấp cao ba người anh em Bắc Mỹ”, Tổng thống Mỹ Joe Biden, Tổng thống Mexico Lopez Obrador và Thủ tướng Canada Justin Trudeau đã đưa ra nhiều cam kết quan trọng, tập trung vào những lĩnh vực mà các bên có mối quan tâm và lợi ích chung. Tuyên bố chung ngày 10/1 khẳng định, Bắc Mỹ sẽ thúc đẩy hội nhập kinh tế, thương mại khu vực và tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng.
Trong lĩnh vực năng lượng, hướng hợp tác nổi bật là thiết lập các tiêu chuẩn nhằm phát triển hydro thành nguồn năng lượng sạch, nhanh chóng hành động để thực hiện các giải pháp năng lượng, tăng sản xuất và sử dụng phương tiện không phát thải, hoặc chuyển sang sử dụng nhiên liệu sạch hơn. Tổng thống Mỹ Joe Biden nêu rõ: Bắc Mỹ có thể trở thành một trung tâm cung cấp năng lượng sạch và đi đầu giải quyết khủng hoảng khí hậu toàn cầu thông qua hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, trong đó có phát triển xe điện. Thủ tướng Canada Justin Trudeau cũng cho rằng, khu vực có cơ hội lớn để thúc đẩy năng lượng phục vụ tiến trình phục hồi thông qua phát triển nền kinh tế sạch.
Trong khi đó, Tổng thống Mexico Lopez Obrador cho biết, ba nước sẽ thúc đẩy thương mại khu vực nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào nhập khẩu từ bên ngoài. Các bên cũng nỗ lực phối hợp khôi phục các chuỗi cung ứng, trong đó có các khoáng sản thiết yếu phục vụ phát triển công nghệ tại khu vực.
Theo Nhà trắng, Mỹ, Mexico và Canada nhất trí triển khai các giải pháp nhằm củng cố ngành công nghiệp bán dẫn của Bắc Mỹ. Trong đó, bước đi đầu tiên là “diễn đàn bán dẫn ba bên” đầu tiên, nhằm thúc đẩy đầu tư của khu vực vào lĩnh vực công nghệ cao chiến lược này. Hiện châu Á là nhà cung cấp chính trong lĩnh vực sản xuất thiết bị bán dẫn. Tình trạng gián đoạn do dịch Covid-19 vừa qua ảnh hưởng nghiêm trọng đến các chuỗi cung ứng tại Bắc Mỹ.
Giải quyết vướng mắc song phương
Hội nghị các nhà lãnh đạo Bắc Mỹ tại Mexico là cuộc gặp ba bên thứ hai kể từ khi Tổng thống Mỹ Joe Biden nhậm chức đầu năm 2021 và khôi phục cơ chế vốn bị đình trệ trong suốt nhiệm kỳ của người tiền nhiệm. Ông Biden cũng là Tổng thống Mỹ đầu tiên thăm Mexico kể từ năm 2014. Vì thế, đây là cơ hội để các nhà lãnh đạo Mỹ và Mexico trực tiếp trao đổi về những vướng mắc giữa hai nước thời gian qua.
Tổng thống Mexico cho biết, đã hối thúc lãnh đạo Nhà trắng kêu gọi Quốc hội Mỹ sớm thông qua cải cách trong vấn đề người nhập cư, nhằm giải quyết tình trạng di cư của hàng triệu người Mexico tại Mỹ. Nhà trắng cũng cho biết, các nhà lãnh đạo hai nước tái khẳng định cam kết giải quyết nguyên nhân gốc rễ trong vấn đề di cư. Hai bên sẽ áp dụng cách tiếp cận mới nhằm đối phó tình trạng di cư bất hợp pháp. Mexico kêu gọi Mỹ tài trợ nhiều hơn cho khu vực Trung Mỹ và miền nam Mexico để thúc đẩy các khu vực này phát triển và giảm bớt làn sóng di cư, cũng như tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nhập cư tìm việc làm tại Mỹ.
Trong khi đó, trong hội đàm bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo Bắc Mỹ, Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Canada cũng thảo luận về tính thiết yếu của hoạt động thương mại, tính cạnh tranh và chuỗi cung ứng của khu vực, cũng như giữa hai nước. Thủ tướng Justin Trudeau nhấn mạnh về lợi ích của dòng chảy thương mại tự do giữa Canada và Mỹ, đồng thời đặt ra các vấn đề liên quan chính sách thuế của Mỹ đối với nhôm, thép...
Đạt thỏa thuận quan trọng liên quan vấn đề năng lượng, thương mại và khí hậu, song các nhà lãnh đạo Bắc Mỹ chưa thể nhất trí về một số lĩnh vực. Trong đó, các vấn đề chống buôn bán ma túy, ngăn chặn dòng di cư bất hợp pháp... vẫn thiếu các giải pháp cụ thể, hiệu quả.
