Ba mũi giáp công gỡ “thẻ vàng”: Quyết liệt trước “giờ G”

Các lực lượng thực thi pháp luật trên biển mà Cảnh sát biển Việt Nam là nòng cốt đang đẩy mạnh “ba mũi giáp công”: Tuyên truyền - Hỗ trợ - Kiểm tra, giám sát, giúp ngư dân tự giác tuân thủ pháp luật, phát triển sinh kế bền vững.

Được Bộ Quốc phòng giao trách nhiệm là lực lượng nòng cốt trong chống khai thác hải sản IUU, Cảnh sát biển Việt Nam đang ngày đêm phối hợp với các lực lượng hiệp đồng triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều giải pháp, phấn đấu đến ngày 15/11 chấm dứt hoàn toàn tình trạng vi phạm IUU.

Tháng cao điểm

Tháng cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) theo Công điện số 198/CĐ-TTg ngày 17/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ đang bước vào giai đoạn “chạy đua nước rút”. Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam đang khẩn trương, quyết liệt triển khai kế hoạch hành động, quyết tâm chấm dứt tình trạng tàu cá vi phạm IUU trước tiến độ đề ra. Sáu tàu Cảnh sát biển và ba tàu Biên phòng được tăng cường, bổ sung vào các biên đội tàu tuần tra, kiểm soát chống IUU trên khắp các vùng biển của Tổ quốc.

Thiếu tướng Lê Đình Cường, Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam cho biết, dưới sự chỉ đạo sát sao của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam, trực tiếp là Ban Chỉ đạo Bộ Quốc phòng về chống IUU, trong đợt cao điểm từ ngày 1/8 đến 2/9, Cảnh sát biển đã kiểm tra, phát hiện, bắt giữ 10 vụ/14 tàu/123 ngư dân vi phạm pháp luật.

Trong đó: 7 vụ/11 tàu cá/109 ngư dân vi phạm nghiêm trọng về IUU và 7 thiết bị thiết bị giám sát hành trình (VMS) tàu cá khác gửi. Kiểm tra, lập biên bản, xử phạt vi phạm hành chính về IUU trên biển: 68 vụ/71 tàu/78 đối tượng, tổng số tiền phạt gần 460 triệu đồng. Lực lượng được giao nhiệm vụ triển khai kêu gọi 1.215 lượt/chiếc tàu cá mất kết nối tín hiệu VMS, tỷ lệ tàu cá bật lại thiết bị VMS hằng ngày đạt trung bình 78%, tỷ lệ tàu được trang bị VMS đạt hơn 99% số tàu thuộc diện bắt buộc phải lắp đặt.

Từ ngày 28/10, Lực lượng tổ chức thành nhiều biên đội gồm Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng, Kiểm ngư, Dân quân thường trực phối hợp hành động. Hằng tuần có 50 đến 60 tàu xuồng hoạt động, vừa tuần tra kiểm soát vừa kết hợp chống khai thác IUU. Mục tiêu đến trước ngày 15/11 phải chấm dứt tình trạng tàu cá vi phạm.

Trên vùng biển Tây Nam, nơi nóng bỏng nhất của tình trạng vi phạm IUU, trong đêm tối, tàu CSB 4039 cùng các tàu biên đội vẫn miệt mài tuần tra. Khi phát hiện tàu nghi vấn, con tàu áp sát, thả xuồng trong luồng đèn laser chỉ định, một tổ cán bộ, nhân viên tiếp cận trèo lên tàu cá giữa những con sóng bồng bềnh.

Kiểm tra hành chính, con tàu và các thuyền viên đều đủ thủ tục, giấy tờ. Anh em tranh thủ tuyên truyền với nhóm thuyền viên và tổ chức cho chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết không vi phạm quy định. Khi được hỏi về việc khai thác hải sản, ngư dân Bùi Văn Cưng, tài công tàu cá KG 93638 TS, trú tại An Giang tự tin trả lời: “Mấy anh Cảnh sát biển nói rồi, tụi tôi nghe. Tàu mình làm có nhiêu ăn nhiêu, không được vi phạm pháp luật”.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Dũng, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 cho biết, cán bộ, chiến sĩ của đơn vị đang huy động tối đa lực lượng, quyết tâm cùng cả nước gỡ bỏ “thẻ vàng” IUU trước đợt thanh tra quan trọng của Ủy ban châu Âu. Từ giữa tháng 10 đến nay, hàng chục tàu, xuồng sẽ tuần tra ngày đêm trên vùng biển trọng điểm. Hệ thống trực quan sát được duy trì nghiêm ngặt, mọi hoạt động của tàu cá đều được giám sát 24/7, các trường hợp có nguy cơ xâm phạm vùng biển nước ngoài đều bị phát hiện từ sớm, xử lý kịp thời.

Cán bộ, chiến sĩ của đơn vị đang huy động tối đa lực lượng, quyết tâm cùng cả nước gỡ bỏ “thẻ vàng” IUU trước đợt thanh tra quan trọng của Ủy ban châu Âu.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Dũng, Bí thư Đảng ủy,

Chính ủy Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4

Quyết liệt xử lý vi phạm, ngày 27/10, Tòa án nhân dân tỉnh An Giang mở phiên xét xử sơ thẩm vụ án hình sự, tuyên phạt hai bị cáo Nguyễn Nhật Linh, thuyền trưởng tàu cá KG-90937-TS 4 năm tù và Trần Quốc Nam, thuyền trưởng tàu cá KG90143-TS 3 năm tù về tội “cản trở hoặc gây rối loạn hoạt động của mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử” theo quy định tại Điểm e, Khoản 2, Điều 287, Bộ luật Hình sự. Hai bị cáo phạm tội tắt thiết bị hành trình để đưa tàu sang vùng biển Malaysia đánh bắt hải sản. Phiên tòa có tác dụng giáo dục, răn đe rất hiệu quả. Cảnh sát biển Việt Nam đã thiết lập cơ chế liên lạc với cơ quan chức năng các quốc gia có chung ranh giới trên biển để phối hợp hoạt động.

Từ đầu năm 2025 đến nay, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 đã gửi 7 thư, nhận 6 thư của Sở Chỉ huy Chiến thuật tiền phương Campuchia về tình hình tàu cá hoạt động bất hợp pháp, tranh chấp ngư trường; xuất, nhập cảnh trái phép trên biển; tìm kiếm, cứu nạn, bảo vệ môi trường biển; vi phạm, tội phạm, buôn lậu; những nhiệm vụ liên quan khủng bố, an ninh trật tự, an toàn...

Hỗ trợ ngư dân, tạo thế "sâu rễ bền gốc"

Theo Trung tướng Bùi Quốc Oai, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam, Ban Thường vụ Đảng ủy, Thủ trưởng Cảnh sát biển Việt Nam đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo toàn lực lượng triển khai quyết liệt, toàn diện, đồng bộ các giải pháp chống IUU, chú trọng tuyên truyền, hướng dẫn, giúp đỡ ngư dân chuyển đổi nhận thức, phương thức sản xuất, từng bước xây dựng nền khai thác hải sản có trách nhiệm, gắn với bảo vệ chủ quyền biển đảo, huy động được sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương; góp phần ngăn chặn, giảm thiểu tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài.

Chương trình “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” được phát động từ năm 2017 và duy trì thường xuyên trên các vùng biển trọng điểm như Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Nam, Bình Định, Khánh Hòa, Bình Thuận, Kiên Giang, Cà Mau…, được các đơn vị, tổ chức tích cực hưởng ứng.

Để tăng tính trực quan sinh động cho công tác tuyên truyền, Tòa án Quân sự Quân khu 9 đã mở ba phiên tòa giả định xét xử một số tội vi phạm pháp luật trên biển, tuyên mức án tù từ 3 đến 8 năm... Dự phiên tòa giả định, ngư dân Nguyễn Văn Bạch ở xã Trần Đề, thành phố Cần Thơ chia sẻ: “Nghe tuyên án mấy năm tù, tôi mới thấy được hết cái giá phải trả cho việc vi phạm pháp luật khi đánh bắt hải sản để rút kinh nghiệm cho bản thân khi đi biển”.

Các lực lượng thực thi pháp luật trên biển có nhiều chương trình, mô hình an sinh xã hội, hỗ trợ ngư dân phát triển sản xuất, ổn định đời sống. Những chương trình “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân”, “Cảnh sát biển với đồng bào dân tộc, tôn giáo”, Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” trên phạm vi toàn quốc; “Nâng bước em tới trường” của Cảnh sát biển Việt Nam; “Tổ đội đoàn kết trên biển” với sự hướng dẫn của Kiểm ngư; “Tổ tàu thuyền an toàn”, “Bến bãi tự quản”, “Dòng họ, tôn giáo không vi phạm IUU”, “Xuân biên phòng ấm lòng dân biển” của Bộ đội Biên phòng giúp ngư dân tương trợ nhau trong đời sống, chia sẻ thông tin ngư trường, cùng giám sát hành vi vi phạm, góp phần giảm thiểu vi phạm IUU.

Các hải đội Dân quân thường trực phối hợp Lực lượng Hải quân tổ chức hơn 300 lượt tàu tham gia trực trên các vùng biển trọng điểm, tuần tra chống khai thác IUU, vận động ngư dân chấp hành pháp luật trên biển...

Tất cả vì mục tiêu gỡ “thẻ vàng” IUU trước giờ “G”, thiết thực góp phần phát triển kinh tế đất nước, xây dựng nghề cá và nền kinh tế biển bền vững.

(Còn nữa)