AI và quản trị dữ liệu trong hoạt động ngân hàng

Việc tối ưu hóa giá trị dữ liệu và kiểm soát rủi ro trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp ngành ngân hàng Việt Nam có thể tận dụng tốt nguồn lực dữ liệu, đồng thời phát triển bền vững trong khuôn khổ pháp lý và các quy định mới.

Toàn cảnh hội thảo.
Toàn cảnh hội thảo.

Ngày 5/8, tại Hà Nội, Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ phối hợp Ủy ban Công nghệ và Ủy ban Chính sách thuộc Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổ chức Hội thảo “AI và quản trị dữ liệu trong hoạt động ngân hàng”. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh ngành tài chính-ngân hàng đang chuyển nhanh từ số hóa quy trình sang ứng dụng AI trong chấm điểm tín dụng, phát hiện gian lận, định danh điện tử và chăm sóc khách hàng.

Dữ liệu quyết định sức mạnh AI

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, Tiến sĩ Đào Minh Tú cho rằng, ngành tài chính-ngân hàng toàn cầu đang bước từ kỷ nguyên số hóa sang kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, xa hơn là mô hình ngân hàng AI, hay AI-native banking. AI không còn dừng ở chatbot hoặc tự động hóa những tác vụ lặp lại, mà đã hiện diện trong các lĩnh vực cốt lõi, từ tài trợ thương mại, thanh toán xuyên biên giới, quản lý tài sản đến phân tích hành vi và hỗ trợ ra quyết định.

ndo_br_o-dao-minh-tu-pct-ttk-vnba-1092.jpg
Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, Tiến sĩ Đào Minh Tú phát biểu khai mạc.

Theo các diễn giả, AI cho phép xử lý khối lượng dữ liệu lớn, nhận diện mẫu hình nhanh hơn, đưa ra gợi ý sát nhu cầu và hỗ trợ đánh giá rủi ro trên cơ sở dữ liệu đa chiều. Qua đó, ngân hàng có thể mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng, nâng cao trải nghiệm khách hàng, giảm thao tác thủ công và dành nhiều nguồn lực hơn cho những công việc có hàm lượng chuyên môn cao.

Song, AI không thể tạo ra giá trị bền vững trên một nền dữ liệu phân mảnh, thiếu nhất quán hoặc không kiểm soát được nguồn gốc. Dữ liệu sai sẽ dẫn tới kết quả sai; dữ liệu thiên lệch có thể khiến thuật toán kế thừa, thậm chí khuếch đại các sai lệch cũ, kéo theo rủi ro về quyền lợi khách hàng, bảo mật thông tin, tuân thủ pháp luật và uy tín của tổ chức tín dụng.

Mối quan hệ giữa AI và dữ liệu vì vậy mang tính hai chiều. Dữ liệu quyết định chất lượng của AI, trong khi AI lại hỗ trợ phân loại, làm sạch, đối soát và truy vết dữ liệu. Việc ứng dụng AI cần có lộ trình, có trọng tâm và phù hợp mức độ trưởng thành của nền tảng dữ liệu. Công nghệ có thể tự động hóa quá trình phân tích, nhưng trách nhiệm ra quyết định không thể tự động hóa hoàn toàn; con người phải giữ quyền kiểm soát cuối cùng.

Thực tiễn tại một số ngân hàng cho thấy AI đã tạo ra giá trị có thể đo lường. Bà Nguyễn Thu Hạnh, Giám đốc quản trị dữ liệu Ngân hàng Techcombank cho biết, các giải pháp phòng, chống gian lận đã giúp giữ lại hơn 100 tỷ đồng cho khách hàng, phát hiện hơn 2.000 lượt cảnh báo bất thường theo thời gian thực. AI trong siêu cá nhân hóa giúp tăng 20% tỷ lệ chuyển đổi; việc bổ sung dữ liệu dưới sự đồng ý của khách hàng góp phần tăng 20% số khách hàng được phê duyệt tín dụng, trong khi xử lý tự động và hỗ trợ lực lượng bán trước mỗi cuộc gặp giúp năng suất phục vụ và vận hành tăng 50%.

Tại VietinBank, Giám đốc Khối Data và AI Nguyễn Công Thương cũng cho hay: AI được triển khai theo hướng xây dựng năng lực dùng chung trên toàn hệ thống thay vì phát triển từng ứng dụng đơn lẻ. Công cụ VietinBank Genie xử lý khoảng 12.000-15.000 câu hỏi mỗi ngày, hỗ trợ cán bộ tra cứu văn bản, chính sách và quy trình nội bộ. Kho dữ liệu khách hàng 360o có dung lượng khoảng 1.500 TB; hơn 136 nghìn khách hàng đã được chăm sóc thành công, mang lại 415 tỷ đồng doanh thu tăng thêm.

Trong thẩm định tín dụng, 70-85% dữ liệu tờ trình được tự động hóa, thời gian lập tờ trình rút từ vài ngày xuống vài giờ và hơn 2.900 tờ trình được xử lý sau bảy tháng. Kinh nghiệm từ VietinBank cho thấy, lợi thế khác biệt của AI không chỉ nằm ở mô hình ngôn ngữ lớn, mà nằm ở dữ liệu, tri thức và ngữ cảnh nghiệp vụ riêng của ngân hàng. Việc triển khai ở quy mô doanh nghiệp phải dựa trên các năng lực dùng chung như kho tri thức, prompt, guardrail, hệ thống đánh giá; đồng thời cân bằng giữa năng lực mô hình, bảo mật và chi phí.

Tăng tốc trong khuôn khổ an toàn

Cùng với tốc độ triển khai, hành lang pháp lý về dữ liệu và AI đang được hoàn thiện theo hướng chặt chẽ hơn. Tiến sĩ Đào Minh Tú chỉ ra, những năm gần đây, Việt Nam tiếp tục thiết lập hành lang pháp lý toàn diện, chặt chẽ và tiệm cận sâu sắc với các tiêu chuẩn quốc tế như Luật Dữ liệu số 60/2024/QH15; Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, Nghị định 356/2025/NĐ-CP. Đặc biệt, từ ngày 1/3/2026, Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 cùng hệ thống văn bản hướng dẫn chiến lược gồm Nghị định 142/2026/NĐ-CP và Thông tư 05/2026/TT-BKHCN ban hành Khung đạo đức trí tuệ nhân tạo quốc gia đã chính thức đi vào cuộc sống.

ndo_br_ba-tran-thi-thanh-bich-608.jpg
Tổng Biên tập Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ Trần Thị Thanh Bích phát biểu đề dẫn hội thảo.

Theo Tổng Biên tập Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ Trần Thị Thanh Bích, việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý là yêu cầu cấp thiết khi AI đang làm thay đổi căn bản vị thế và phương thức khai thác dữ liệu ngân hàng. Các quy định mới không chỉ đặt ra yêu cầu bảo vệ dữ liệu theo toàn bộ vòng đời, mà còn làm rõ quyền của chủ thể dữ liệu, trách nhiệm của bên kiểm soát, xử lý dữ liệu và nghĩa vụ sử dụng AI an toàn, minh bạch.

Từ góc độ quản lý nhà nước, ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (Ngân hàng Nhà nước) cũng chia sẻ tại Hội thảo một số nội dung của dự thảo Thông tư quy định về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai đối với việc ứng dụng hệ thống AI trong ngành ngân hàng.

Theo ông Hoàng Minh Tiến, cuối năm 2025, Quốc hội đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo. Tiếp đó, Chính phủ ban hành Nghị định số 142/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật. Gần đây nhất, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 33/2026/QĐ-TTg về danh mục hệ thống AI có rủi ro cao, trong đó xác định các hệ thống AI rủi ro cao thuộc lĩnh vực ngân hàng. Trên cơ sở pháp lý này, Ngân hàng Nhà nước xây dựng dự thảo Thông tư nhằm cụ thể hóa các yêu cầu quản lý đối với việc ứng dụng AI trong lĩnh vực ngân hàng.

ndo_br_o-hoang-minh-tien-cuc-cntt-7700.jpg
Ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (Ngân hàng Nhà nước) phát biểu.

“Trong thực tế, AI đã được ứng dụng khá rộng rãi trong ngành Ngân hàng, từ chấm điểm tín dụng, thẩm định cho vay, phát hiện gian lận, phòng chống rửa tiền (AML), đến chatbot chăm sóc khách hàng, eKYC, xác thực điện tử. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích mang lại, AI cũng đặt ra nhiều rủi ro về an toàn thông tin, rủi ro mô hình, dữ liệu và trách nhiệm trong quá trình ra quyết định. Đây là cơ sở thực tiễn để Ngân hàng Nhà nước xây dựng dự thảo Thông tư nhằm thiết lập hành lang pháp lý cho việc triển khai AI trong toàn ngành”, ông Tiến nhấn mạnh.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Chứng khoán tuần 28/9-2/10/2026: Thị trường có tuần thứ 2 liên tiếp giảm điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

[Infographic] Chứng khoán tuần 28/9-2/10/2026: Thị trường có tuần thứ 2 liên tiếp giảm điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Thị trường tuần 28/9-2/10/2026 có 5 phiên liên tiếp giảm điểm với áp lực bán tăng mạnh trong phiên cuối tuần. Kết tuần VN-Index giảm 2,66% về mức 1.737,71 điểm, trên hỗ trợ tâm lý 1.700 điểm. Độ rộng thị trường trong tuần tiêu cực, hầu hết các nhóm ngành đều chịu áp lực điều chỉnh. 

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 1/10: VN-Index giảm sâu, cổ phiếu bất động sản và ngân hàng chịu áp lực bán

Phiên giao dịch ngày 1/10, thị trường chứng khoán Việt Nam diễn biến kém tích cực trong bối cảnh nhóm bất động sản và ngân hàng chịu áp lực điều chỉnh. VN-Index giảm 19,32 điểm, xuống 1.749,3 điểm. Thanh khoản toàn thị trường tăng, trong khi nhà đầu tư nước ngoài đảo chiều mua ròng hơn 3.120 tỷ đồng, tập trung vào MSR.

Lễ ký Biên bản ghi nhớ giữa VNX và SGX về phát triển sản phẩm chứng chỉ lưu ký (DR). (Ảnh: VŨ TRÀ)

Tăng cường kết nối thị trường vốn Việt Nam-Singapore

Chiều 30/9, tại Hà Nội, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán nhà nước Vũ Thị Chân Phương có cuộc họp song phương với ông Lim Tuang Lee, Trợ lý Giám đốc điều hành, Khối Thị trường vốn, Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS), trao đổi về định hướng tăng cường hợp tác và thúc đẩy kết nối thị trường vốn giữa Việt Nam và Singapore.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 30/9: Áp lực bán gia tăng cuối phiên, VN-Index giảm tiếp hơn 9 điểm

Phiên giao dịch ngày 30/9, sắc đỏ chiếm ưu thế trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Dù dòng tiền chảy mạnh vào nhóm cổ phiếu ngân hàng và bán lẻ, áp lực bán dâng cao tại nhóm cổ phiếu năng lượng và bất động sản vẫn khiến chỉ số VN-Index giảm điểm. Chốt phiên, VN-Index giảm 9,11 điểm (-0,51%), xuống mức 1.768,62 điểm.

Giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ được thực hiện trên hệ thống của HNX. (Ảnh: HNX)

Trái phiếu riêng lẻ: Kiểm soát giao dịch, theo sát nghĩa vụ phát hành

Từ ngày 1/10/2026, quy trình giao dịch và công bố thông tin đối với trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ được thực hiện theo Thông tư số 138/2026/TT-BTC. Trách nhiệm của từng chủ thể được xác định từ khâu kiểm tra nhà đầu tư, thanh toán giao dịch đến việc cung cấp thông tin trong suốt thời gian trái phiếu còn dư nợ.

Toàn cảnh Hội nghị tiếp xúc cử tri trước Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI tại xã Phú Xuyên, thành phố Hà Nội. (Ảnh: KHÁNH ANH)

Agribank cùng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội trao 1 tỷ đồng hỗ trợ xây dựng Nhà Đại đoàn kết

Ngày 28/9, tại xã Phú Xuyên (Thành phố Hà Nội), đồng chí Tô Huy Vũ, đại biểu Quốc hội khóa XVI, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Agribank cùng các đại biểu Quốc hội thuộc Đơn vị bầu cử số 8, Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hà Nội đã tiếp xúc cử tri trước Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.

Ký Quy chế phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước và thành phố Hà Nội. (Ảnh: Quỳnh Lan)

Tăng cường phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước và các địa phương

Chiều 25/9, tại Hà Nội, Kiểm toán nhà nước phối hợp Ban Thường vụ Thành ủy/Tỉnh ủy, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và tỉnh Sơn La tổ chức hội nghị Sơ kết thực hiện Quy chế phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước và thành phố Hà Nội, tỉnh Sơn La giai đoạn 2023-2026. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 25/9: Dòng tiền chảy mạnh vào nhóm bất động sản, VN-Index tăng điểm trở lại

Phiên giao dịch ngày 25/9, sắc xanh lan tỏa trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Đà tăng chủ yếu được hỗ trợ bởi nhóm bất động sản và ngân hàng, trong đó VHM, VIC, VPB, TCB, VPL và HDB là những cổ phiếu đóng góp tích cực cho các chỉ số chính. Chốt phiên, VN-Index tăng 10,02 điểm (+0,56%), lên mức 1.785,11 điểm.

[Infographic] Chứng khoán ngày 24/9: Thị trường tiếp tục chịu áp lực bán mạnh, VN-Index về dưới 1.800 điểm

[Infographic] Chứng khoán ngày 24/9: Thị trường tiếp tục chịu áp lực bán mạnh, VN-Index về dưới 1.800 điểm

Thị trường tiếp tục chịu áp lực bán mạnh trong phiên hôm nay 24/9. Đầu phiên VN-Index biến động nhẹ quanh 1.800 điểm với thanh khoản thấp. Sau đó, áp lực bán gia tăng mạnh dần đến cuối phiên, thanh khoản tăng khi giá giảm. Kết phiên, VN-Index giảm 26,56 điểm (-1,47%) về mức 1.775,09 điểm.