Ý nghĩa quân sự và chính trị của Hiệp định Geneva

Ngày 21/7/1954, Hiệp định Geneva về đình chỉ chiến sự ở Việt Nam được ký kết, mở ra trang mới trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước của Việt Nam. Dù đã nhiều năm trôi qua, nhiều người dân Pháp vẫn quan tâm đến trận chiến cuối cùng của đội quân viễn chinh, cũng là sự khởi đầu quá trình phi thực dân hóa của Pháp.
Lá Cờ đỏ sao Vàng treo tại Trụ sở của Phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở Geneva (Thụy Sĩ), năm 1954. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
Lá Cờ đỏ sao Vàng treo tại Trụ sở của Phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở Geneva (Thụy Sĩ), năm 1954. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)

Tiến sĩ Eric Coudray là một trong số đó, khi làm luận văn tiến sĩ với đề tài "Liệu có một cuộc chiến bị lãng quên? Lịch sử và ký ức của những người lính Pháp trong chiến tranh Ðông Dương", tập trung vào cuộc đời của những người lính, ký ức của họ về chiến tranh Ðông Dương.


Chia sẻ về ý nghĩa lịch sử và tầm quan trọng của Hiệp định Geneva năm 1954 đối với cuộc chiến tranh Ðông Dương, Tiến sĩ Eric Coudray nhấn mạnh, hiệp định đã góp phần chấm dứt cuộc chiến tranh kéo dài chín năm ở Ðông Dương. Thất bại của Pháp ở Chiến dịch Ðiện Biên Phủ đã đẩy nhanh việc ký kết hiệp định, cho người Pháp thấy rằng cuộc chiến của họ không thể thắng lợi và phải ngồi vào bàn thương lượng. Do đó, hiệp định này có tính chất quyết định đối với cuộc chiến tranh Ðông Dương lần thứ nhất, buộc các quốc gia phải công nhận nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) mà trước đây họ phủ nhận. Lực lượng viễn chinh Pháp đã rút hoàn toàn khỏi miền bắc Việt Nam ngày 16/5/1955 và rời hoàn toàn khỏi Việt Nam năm 1956.

Ðánh giá vai trò của Hiệp định Geneva đối với hai cuộc kháng chiến của Việt Nam chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Tiến sĩ Eric Coudray cho rằng, hiệp định đã đánh dấu sự khởi đầu quá trình phi thực dân hóa của Pháp; động viên tinh thần của các nhà lãnh đạo Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong cuộc đấu tranh chính nghĩa giành độc lập và chiến lược chiến tranh cách mạng. Tuy nhiên, Mỹ và chính quyền Bảo Ðại đều không ký Hiệp định này. Việc phân chia Việt Nam được quyết định tại Geneva thành hai miền không giải quyết được hoàn toàn cuộc xung đột, mà còn khiến chiến tranh tiếp diễn cho đến tận năm 1975.

Theo Tiến sĩ Eric Coudray, với Hiệp định Geneva, Việt Nam đã chiến thắng cả về quân sự và chính trị trong cuộc xung đột kéo dài. Mặc dù hiệp định khiến Việt Nam bị chia cắt, nhưng cuộc đấu tranh của dân tộc Việt Nam đã được nhân dân thế giới công nhận và ngưỡng mộ, nhất là các dân tộc đang đấu tranh cho nền độc lập của họ lúc bấy giờ. Ðây cũng là lần đầu trong lịch sử, các quyền dân tộc cơ bản của Việt Nam là độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ được khẳng định và thừa nhận, là cơ sở quan trọng để nhân dân Việt Nam tiếp tục đấu tranh, đi đến thống nhất đất nước sau này.

Nhà sử học Pháp Alain Ruscio cho rằng, hiệp định có ý nghĩa rất quan trọng vì đã khẳng định chiến thắng của Việt Nam và sự tan rã của quân đội Pháp, khiến họ không thể tiếp tục cuộc chiến, buộc họ phải ngồi vào bàn đàm phán để kết thúc chiến tranh, với sự tham gia của các bên. Nhà sử học Pháp cho rằng, cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ có thể mang lại bài học kinh nghiệm và một kết luận quan trọng có ý nghĩa cho đến ngày nay, đó là chiến tranh không thể khiến một dân tộc quỳ gối dù nó có thể khiến dân tộc đó phải chịu nhiều đau thương trong hàng chục năm. Ông khẳng định, ngay cả khi bị đàn áp dã man, dân tộc đó với cuộc đấu tranh chính nghĩa vì độc lập và tự do của mình sẽ không bao giờ bị khuất phục; không thể giết chết suy nghĩ và lý tưởng của một dân tộc dù có dùng bom đạn, thậm chí sử dụng nhiều bom đạn để khuất phục họ. Cũng theo nhà sử học Pháp, từ Hiệp định Geneva, Việt Nam có thể rút ra một bài học kinh nghiệm khác, đó là muốn giải phóng hoàn toàn đất nước, trước hết phải dựa vào sức mình, tự mình lãnh đạo đấu tranh, đồng thời cần có sự giúp đỡ, chi viện của các nước xã hội chủ nghĩa.

Xuyên suốt lịch sử ngành ngoại giao cách mạng của Việt Nam, Hiệp định Geneva về Ðông Dương được đánh giá là nấc thang quan trọng trong tiến trình đi tới độc lập, tự do của đất nước, là sự thử thách bản lĩnh của nền ngoại giao non trẻ. Ông David Fernández Puyana - Ðại sứ Phái đoàn Thường trực của Ðại học Hòa bình (UPeace) tại Văn phòng Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế khác tại Geneva cho biết, ông vừa tham dự triển lãm ảnh do Phái đoàn Thường trực Việt Nam bên cạnh Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế khác tại Geneva tổ chức. Ðây là một sự kiện lớn, ghi lại dấu mốc quan trọng trong lịch sử thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng. Theo ông, Hiệp định Geneva là bước tiến quan trọng trong quá trình toàn cầu hóa ở Liên hợp quốc. Sau Hiệp định Geneva là sự sụp đổ hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân, với hàng loạt các nước thuộc địa Á-Phi giành được độc lập những năm cuối 1950, đầu 1960.

Có thể bạn quan tâm

Diễn đàn quốc tế thường niên về Quản trị công năm 2026.

Diễn đàn quốc tế thường niên về Quản trị công năm 2026

Từ ngày 5 đến 7/10, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì, Học viện Hành chính và Quản trị công tổ chức thực hiện Diễn đàn quốc tế thường niên về Quản trị công năm 2026, với chủ đề “Quản trị bao trùm trong kỷ nguyên phát triển mới: Chuyển đổi hệ thống, đổi mới sáng tạo và chính phủ sẵn sàng trước tương lai”.

Hoạt động nghiên cứu tại phòng thí nghiệm Trường đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới

Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam chỉ rõ, về kinh tế, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ảnh minh họa.

Tiêu chuẩn mới về định mức sử dụng xe ô-tô công

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 379/2026/NĐ-CP quy định về tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô-tô gồm: Xe ô-tô phục vụ công tác các chức danh; xe ô-tô phục vụ công tác chung; xe ô-tô chuyên dùng; xe ô-tô phục vụ lễ tân nhà nước. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 16/11/2026.

Tuần tra thực hiện Tháng cao điểm IUU. (Ảnh: ĐỨC TĨNH)

Ngăn chặn từ sớm, từ xa tàu cá vi phạm IUU

Trước tình hình vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), Ban Chỉ đạo về IUU Cảnh sát biển Việt Nam đã mở Tháng cao điểm từ ngày 15/8 đến 15/9/2026, quyết liệt ngăn chặn tàu cá vi phạm từ sớm, từ xa.

[Video] Thời sự 24h ngày 4/10/2026: Đến năm 2030 đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm UAV phục vụ phát triển kinh tế không gian tầm thấp

[Video] Thời sự 24h ngày 4/10/2026: Đến năm 2030 đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm UAV phục vụ phát triển kinh tế không gian tầm thấp

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Bộ Chính trị xác định: Đến năm 2030 đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm UAV phục vụ phát triển kinh tế tầm thấp; Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026; 5 năm tới, TP Hồ Chí Minh dành hơn 142.000 tỉ đồng chống ngập; 9 tháng, xuất khẩu gạo đạt trên 3,1 tỷ USD.

Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư phát biểu tại Phiên họp lần thứ 5 Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số trong các cơ quan đảng. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đẩy mạnh triển khai hiệu quả chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng

Văn phòng Trung ương Đảng-Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng ban hành Thông báo số 09-TB/CQTTBCĐ ngày 30/9/2026 về kết luận của Ban Chỉ đạo chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng tại Phiên họp lần thứ 5 đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ quý III và triển khai nhiệm vụ trọng tâm quý IV/2026.

Các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk và các đại biểu tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh và các thế hệ cán bộ, đảng viên, đồng bào, chiến sĩ đã ngã xuống vì độc lập, tự do, hạnh phúc của dân tộc. (Ảnh: CTV)

Đắk Lắk: Dâng hương kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên ở Phú Yên

Trong giờ phút thiêng liêng của buổi lễ, các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk và các đại biểu đã thành kính dâng hoa, dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, người sáng lập và rèn luyện Đảng ta; tưởng nhớ các thế hệ cán bộ, đảng viên, đồng bào, chiến sĩ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.

Đại sứ Việt Nam tại Mexico kiêm nhiệm Cộng hòa Panama Nguyễn Văn Hải.

Đưa quan hệ Việt Nam-Panama sang một giai đoạn phát triển mới, thực chất và hiệu quả

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Panama có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển quan hệ Việt Nam-Panama. Chuyến thăm tạo thêm động lực chính trị ở cấp cao nhất để chuyển hóa những tiềm năng, định hướng được hai bên thống nhất thành các chương trình, kế hoạch hành động với các dự án và kết quả cụ thể.

[Video] Thời sự 24h ngày 3/10/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Các hội viên Hội Cựu Công an nhân dân phải thực sự trở thành ngọn cờ tư tưởng đúng đắn ở nơi cư trú

[Video] Thời sự 24h ngày 3/10/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Các hội viên Hội Cựu Công an nhân dân phải thực sự trở thành ngọn cờ tư tưởng đúng đắn ở nơi cư trú

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Đại hội toàn quốc Hội Cựu Công an nhân dân; Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026; Thu nhập bình quân của người lao động đạt 9,1 triệu đồng/tháng; Hà Nội quyết tâm thông xe kỹ thuật vành đai 2.5 vào ngày 10/10.

Đại sứ nước Cộng hòa Panama tại Việt Nam Nubiela Ayala Modes.

Mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ Panama-Việt Nam

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Panama José Raúl Mulino và Phu nhân sẽ mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ Panama-Việt Nam, thúc đẩy hình thành những cơ chế hợp tác cụ thể; tạo nền tảng để quan hệ song phương trong những năm tới trở nên năng động, đa dạng và mang lại lợi ích thiết thực hơn cho cả hai bên.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc phát biểu tại buổi tiếp xúc cử tri thành phố Cần Thơ. (Ảnh: PHẠM TRUNG)

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc tiếp xúc cử tri thành phố Cần Thơ

Chiều 3/10, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương và các đại biểu Quốc hội đơn vị bầu cử số 1 thành phố Cần Thơ tiếp xúc cử tri phường Bình Thủy, Long Tuyền và Thới An Đông trước Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.

Tàu KG-96028-TS, Hải đội dân quân thường trực tỉnh An Giang thực hành xử trí tình huống cháy nổ trên tàu. (Ảnh: NGUYỄN KHOA)

Hải đội dân quân thường trực An Giang sẵn sàng cho hội thi tàu tốt

Ngày 3/10, lãnh đạo Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh An Giang cho biết, chuẩn bị cho Hội thi tàu tốt và Hội thao huấn luyện tàu Hải đội dân quân thường trực năm 2026 do Quân chủng Hải quân tổ chức, Hải đội Dân quân thường trực thuộc đơn vị tích cực ôn luyện, hoàn thiện mọi công tác chuẩn bị với khí thế thi đua sôi nổi và quyết tâm cao.